Legislacja

Jak poprawić bezpieczeństwo pieszych - niekonwencjonalne projekty

21 września 2013

Poniżej publikujemy pismo, propozycję specjalisty BRD, Bogumiła Leśniewskiego z radomia, które zostało latem skierowane do ministra Sławomira Nowaka. Przedmiotem opracowania jest propozycja poprawy bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych. Jest to interesująca propozycja poprawy dostrzegalności samych przejść jak i zdyscyplinowania pieszych na przejściach przez jezdnie wielopasmowe – informuje autor. I dalej uzasadnia: okazuje się, że powodem potrąceń pieszych na przejściach nie jest nie zauważanie osób chcących przejść lecz nie dostrzeganie samych, oznakowanych zgodnie z obecnymi przepisami przejść. Skoro nie widać samego przejścia to tym bardziej pieszych. Projekt pokazuje jak niewielkim nakładem można poprawić oznakowanie przejść.

Statystyki pokazują, że najwięcej wypadków drogowych z udziałem pieszych jest na przejściach przez jezdnię. Jak wynika z danych Komendy Głównej Policji, w 2012 r. na przejściach dla pieszych doszło do 3342 wypadków, w których zginęło 212 osób, a 3376 zostało rannych. A jedną z głównych przyczyn wypadków spowodowanych przez kierowców, w których poszkodowanymi są piesi, jest właśnie nieprawidłowe przejeżdżanie przez pasy. Z tego powodu doszło do 1917 potrąceń - zginęły 104 osoby, a 2100 było rannych.

Co jest przyczyną potrąceń na wyznaczonych przejściach dla pieszych? Jest wiele powodów. Poza nieuwagą, lekceważeniem przepisów, brakiem kultury same przejścia dla pieszych pomimo oznakowania ich zgodnie z obowiązującymi przepisami często nie są dostrzegane przez kierowców. Także sami piesi nie są bez winy. Wkraczają nieodpowiedzialnie na jezdnie, są nieuważni. Wchodzą na przejście spoza stojącego pojazdu. Od dziecka niepotrzebnie wpaja się, że wyznaczone przejście dla pieszych tzw. zebra to BEZPIECZNE MIEJSCE przechodzenia przez jezdnię.

Jak pokazują statystyki nie jest prawdą, gdyż na pasach pieszy przestaje kontrolować co się dzieje na jezdni. Gdy przechodzi poza zebrą jest bardziej ostrożny, obserwuje ruch na drodze i oczekuje na dogodny moment aby wejść na jezdnię. Oczywiście pieszy będąc już na przejściu (wkrótce także przed wejściem na pasy) ma PIERWSZEŃSTWO ale nie jest to pierwszeństwo ABSOLUTNE. Pieszy zawsze na jezdni jest intruzem, korzysta z przejścia WARUNKOWO - jezdnia jest dla pojazdów. Zebra wskazuje mu tylko miejsce, gdzie może przejść przez na drugą stronę. MUSI ZAWSZE UPEWNIĆ SIĘ czy może przejść, nawet na zielonym świetle na przejściu.

Najbardziej niebezpieczne są przejścia przez wielopasmowe jezdnie lub przez drogi dwujezdniowe o dwóch lub więcej pasach ruchu. Na tych drogach do potrącenia dochodzi, gdy pieszy wchodzi na “zebrę” widząc zatrzymujący sie pojazd na jednym pasie ruchu, ustępujacy mu pierwszeństwa, a jadący sąsiednim pasem kierowca nie zatrzymuje się obok stojącego już pojazdu. Aby zmniejszyć liczbę potrąceń pieszych na przejściach należy podjąć radykalne, jednoznaczne i zdecydowane działania wpływające na zachowania zarówno kierowców jak i pieszych.

Rozwiązania dla pieszych: W celu zdyscyplinowania pieszych na przejściach przez jezdnie wielopasmowe lub drogi dwujezdniowe o dwóch pasach ruchu proponuję umieszczenie napisów “PATRZ W LEWO” oraz “PATRZ W PRAWO” na jezdni pomiędzy pasami przejścia (Rys.1). Na tego typu drogach dochodzi do największej liczby potrąceń pieszych, gdy na jednym pasie ruchu kierowca zatrzyma się, aby przepuścić pieszego a drugim pasem pojazd wjeżdża na przejście. Takie napisy mogą przypomnieć pieszym o potrzebie upewnienia się, czy na sąsiednim pasie ruchu nie jedzie samochód, czy kierowca się zatrzymał.

e61ddd2cbca716e1d1e60d07ee54c6f33464cba4

Rys.1. Sposób oznakowania przejścia dla pieszych na drogach dwujezdniowych

Przepisy prawa w Polsce nie zabraniają umieszczania napisów na jezdni informujących o sposobie poruszania sie na drodze. Tym razem chodzi o napisy dla pieszych. Gdy pieszy wchodzi na przejście z chodnika, kiedy jeden pojazd się zatrzymał, aby go przepuścić jest szansa, że widząc taki napis odruchowo spojrzy i sprawdzi czy drugi pas jest wolny.

792fe0459d7e05171604bd1fb08e2b699d0a6a31

9a959acb8d94dda0d9902523c47911b1934ee695

Rys.3. Pieszy wchodzi na przejście z pasa dzielącego lub z azylu dla pieszych

Proponowane rozwiązania od dawna są stosowane np. w Londynie w państwie o wysokim poziomie bezpieczeństwa pieszych (i nie tylko). Napisy na jezdni LOOK RIGHT lub LOOK LEFT umieszczone są na każdym przejściu dla pieszych w Londynie.

2. Projekt poprawy oznakowania przejść dla pieszych. Przejście przez jezdnię powinno być dobrze rozpoznawalne i dostrzegane przez kierowców z odległości, co najmniej dwukrotnie większej niż odległość potrzebna do zatrzymania samochodu - a piesi powinni mieć zapewnioną widoczność z miejsca oczekiwania przed przejściem, co najmniej 2 m od krawędzi jezdni. Bardzo ważne jest odpowiednie oznakowanie przejść. Kierowcy lepiej dostrzegają znaki pionowe i sygnalizatory świetlne niż znaki poziome, znaki poziome nie informują kierowców z odpowiednim wyprzedzeniem o przejściu. Poza tym słaba jest jakość farb oraz widoczność znaków na mokrych czy "łatanych" nawierzchniach. Należy tak poprawić oznakowanie przejść aby były zauważalne z odpowiedniej odległości a kierowcy byli świadomi, że zbliżają się do przejścia.

W praktyce na polskich drogach kierowcy często nie zauważają przejścia dla pieszych pomimo ustawionych znaków drogowych D-6 “przejście dla pieszych”. Nie widząc przejścia nie spodziewają się pieszych na jezdni, którzy pewniej czują się na pasach. Już dziesięć lat temu w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. "w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach" w Załączniku Nr 1 – Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach p. 5 Znaki informacyjne; 5.2.6. Przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów; 5.2.6.1. Zasady ogólne: Na drogach dwukierunkowych jednojezdniowych zaleca się stosowanie znaku dwustronnego. Rzadko kiedy na polskich drogach można spotkać taki sposób oznakowania przejść dla pieszych. Znak D-6 "przejście dla pieszych" po lewej stronie drogi na pewno będzie dostrzegany przez kierowców z większej odległości. Będą wtedy mogli dostatecznie wcześnie odpowiednio zareagować, zmniejszyć prędkość lub się zatrzymać. Poprawiłoby to w znacznym stopniu bezpieczeństwo.

Różnice dostrzegalności przejścia widać na zdjęciach poniżej:

e93f4995cb2a3c1490247598397039de0d4b6bf0

Rys. 4. Dostrzegalność przejścia za pojazdem ciężarowym bez i z dwustronnym znakiem

Aby znak skuteczniej informował kierowców o przejściu proponuję stosowanie po lewej stronie jezdni znaków dwustronnych odwróconych tzn. lustrzane odbicia znaku D-6, tak aby pieszy na znaku “wchodził” na przejście a nie “schodził” z przejścia.(Rys. 5). Można również w ten sposób umieszczać odwrócony znak ostrzegawczy A-16 po lewej stronie drogi (co jest zgodne z Konwencją Genewską).

e7e2153a67c84a9937a4ba6a83bbe72129ac24a5

Rys. 5. Lustrzane odbicie znaków D-6 i A-16 umieszczanych po lewej stronie

Przykład oznakowania przejść dla pieszych na drogach jednojezdniowych (rys. 6):

20b8cdba90f46f7540f0777ee693cd535c005f49Rys. 6

Na przejściu z azylem dla pieszych proponuję umieszczenie odwróconych znaków D-6 na środku azylu razem ze znakami C-9 i U-6a lub U-5 co znacznie poprawi dostrzegalność przejścia przez kierowców (rys. 7):

0e0ae65d698bb3184d9444283d87b1eddd722ff5Rys. 7

Zwracam się z prośbą o rozważenie przedstawionych propozycji, które niewielkim nakładem sił i środków mogą znacznie poprawić tragiczną sytuację na przejściach dla pieszych. Przydałyby sie badania zachowań pieszych na tak oznakowanych przejściach.

Poza tym wsparcie medialne wprowadzanych zmian przypomni nam o właściwym, bezpiecznym zachowaniu na drogach.

(Fot.: PD@N 473-20-26 i 89-bogumił Leśniewski)

Pismo tej treści otrzymali w sierpniu 2013 roku:

1. Pan Sławomir Nowak Minister TBiGW

2. P. Beata Bublewicz PZds BRD

3. p. Maciej Mosiej KRBRD

4. Komenda Główna Policji

5. IBDiM Warszawa

6. ITS Warszawa

 

7149affb000d6c6e77a88bd3686816a0d8572d7amgr inż. Bogumił Leśniewski (fot.),specjalista BRD.

Absolwent Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej w Krakowie, studiów podyplomowych – Bezpieczne i przyjazne środowisku drogi i skrzyżowania. Ukończone liczne kursy i szkolenia. Wiceprzewodniczący Zespołu ds. Poprawy BRD przy prezydencie m. Radomia, członek Rady Programowej Stowarzyszenia Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego w Warszawie. Autor poradnika “Rondo to nie problem!”