(Fot.: PD@N 481-2-37l-instruktor)
Trwa, często emocjonalna, dyskusja w sprawie elektronicznego systemu opłat dla pojazdów osobowych. Także w tej sprawie poseł Maciej Orzechowski wniósł interpelację (nr 25753), oceniając iż stosowany obecnie w Polsce elektroniczny system poboru oplat dla samochodów powyżej 3,5 t (viaTOLL) stał się już rozwiązaniem anachronicznym, nieefektywnym ekonomicznie oraz operacyjnie, dodatkowo kosztownym. Ocenia, iż wprowadzenie elektronicznego systemu opłat dla pojazdów osobowych przełożyłoby się na dodatni wynik dla sektora finansów publicznych przekraczający 1 mld zł do końca roku 2018 r. oraz na zmniejszenie wysokości zobowiązań Krajowego Funduszu Drogowego - wynika z analizy Instytutu Sobieskiego “Optymalizacja systemu poboru opłat za korzystanie z autostrad w Polsce”. I zadał pytania:
1. Czy i kiedy resort zamierza wprowadzić elektroniczny system poboru opłat dla samochodów osobowych?
2. Jakie będą koszty wprowadzenia elektronicznego systemu?
3. Jakie byłyby koszty montażu manualnego systemu na drogach planowanych jako płatne?
4. Ile do tej pory wydano środków na manualny system poboru opłat?
W imieniu resortu transportu informacji udzielił Zbigniew Rynasiewicz (fot.) sekretarz stanu w resorcie. Dowiadujemy się, iż resort prowadzi prace nad koncepcją wprowadzenia w Polsce bezbramkowego poboru opłat od pojazdów osobowych. Obecnie prowadzone są prace analityczno-studialne, które znajdują się na wstępnym etapie ze względu na fakt, iż rozpoczęły się pod koniec pierwszego kwartału br. Obecnie resort diagnozuje obszary, które wymagają szczegółowej analizy, oraz zagadnienia które wymagają wyjaśnienia w toku dalszych prac, m.in. sieć, jaką powinien objąć system, sposób oraz kontrola uiszczenia opłaty za przejazd, sposób reakcji na brak opłaty (karanie czy płatności posy-pay). Zakłada się, w zależności od ostatecznych wniosków oraz rekomendacji z ww. analiz, iż system, jeżeli okaże się efektywny, zostanie wdrożony najpóźniej w 2018 r. Pełen tekst odpowiedzi poniżej.
Odpowiedź na interpelację nr 25753
Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na przesłaną przez pana Marka Kuchcińskiego, wicemarszałka Sejmu RP, przy piśmie z dnia 11 kwietnia br. (znak: SPS-023-25753/14) interpelację posła Macieja Orzechowskiego w sprawie wprowadzenia elektronicznego systemu opłat dla pojazdów osobowych informuję, co następuje.
Ad pytania 1. Resort infrastruktury powadzi prace nad koncepcją wprowadzenia w Polsce bezbramkowego poboru opłat od pojazdów osobowych. Dostrzega korzyści, jakie z tego tytułu mogą powstać lub zaistnieć, zarówno w aspekcie funkcjonalnym, tj. płynniejszy ruch w miejscach poboru opłat, a przez to większa wygoda dla użytkowników, jak również finansowym dla strony publicznej. Wprowadzenie i funkcjonowanie systemu bezbramkowego poboru opłat od pojazdów osobowych może również ograniczyć wydatki strony publicznej na wybudowanie i funkcjonowanie infrastruktury związanej z poborem opłat. Nie można jednak pominąć zasadniczej kwestii, iż wprowadzenie bezbramkowego poboru opłat od pojazdów osobowych również generuje określone koszty wynikające między innymi z konieczności budowy odpowiedniego zaplecza operacyjnego, wdrożenia stosownego oprogramowania, produkcji urządzeń pokładowych czy też rozbudowy systemu kontroli prawidłowości uiszczania opłat. Nie można również zapominać o konieczności poniesienia kosztów dystrybucji urządzeń pokładowych i obsługi klienta, kosztów płatności i rozliczeń oraz kosztów kampanii informacyjnej PR.
Obecnie prowadzone są prace analityczno-studialne, które znajdują się na wstępnym etapie ze względu na fakt, iż rozpoczęły się pod koniec pierwszego kwartału br. Obecnie resort diagnozuje obszary, które wymagają szczegółowej analizy, oraz zagadnienia, które wymagają wyjaśnienia w toku dalszych prac, m.in. sieć, jaką powinien objąć system, sposób oraz kontrola uiszczania opłaty za przejazd, sposób reakcji na brak opłaty (karanie czy płatności post-pay). Zakłada się, w zależności od ostatecznych wniosków oraz rekomendacji z ww. analiz, iż system, jeśli okaże się efektywny, zostanie wdrożony najpóźniej w 2018 r.
Ad pytań 2, 3, 4. Koszty wprowadzenia bezbramkowego poboru opłat oraz koszty wybudowania manualnego poboru opłat są ściśle uzależnione od zakresu sieci, na której są one wprowadzane, w tym od liczby zjazdów, na których zlokalizowane są bądź stacje poboru opłat, bądź bramownice – w zależności od systemu poboru opłat. Ustalenie sieci drogowej dla ww. systemu bezbramkowego poboru opłat będzie wynikiem wniosków z analiz ekonomiczno-społecznych oraz wielkości ruchu na danej sieci. Stąd też resort infrastruktury nie dysponuje na chwilę obecną wiarygodnymi informacjami co do wysokości kosztów wprowadzenia bezbramkowego poboru opłat od pojazdów osobowych, W sposób manualny opłaty za przejazd pobierane są na dwóch odcinkach autostrad, które zostały dostosowane do poboru opłat, a zarządzane są przez GDDKiA: A2 Konin – Stryków i A4 Bielany Wrocławskie - Gliwice Sośnica. Opłaty te dotyczą motocykli i pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t. Dopuszczone formy uiszczania opłat to gotówka, karty płatnicze i karty flotowe. Oprócz tego użytkownicy ww. kategorii pojazdów, na zasadzie dobrowolności, są uprawnieni do uiszczania opłat w formie elektronicznej z zastosowaniem urządzenia pokładowego viaAUTO. Koszty eksploatacji systemu opłat dla pojazdów lekkich ponosi Krajowy Fundusz Drogowy. Warto wskazać, iż wydatki na dostosowanie ww. odcinków do manualnego poboru opłat, tj. na budowę stacji poboru opłat, placów poboru opłat, systemów łączności alarmowej, systemów sterowania, zarządzania i kontroli ruchu, systemów gromadzenia danych o ruchu, budowę obwodów utrzymania autostrady, wyniosły 762,6 mln zł. Z poważaniem
