Do Kancelarii Sejmu RP w dniu 26 stycznia br. wpłynęła interpelacja (nr 1367) posłanki Ewy Wolak adresowana do ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej w sprawie projektu nowelizacji rozporządzenia ministra infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Składająca interpelację występuje w interesie bezpieczeństwa rowerzystów.
Interpelacja (nr 1367)
do ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej
w sprawie projektu nowelizacji rozporządzenia ministra infrastruktury
zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów
oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
Szanowny Panie Ministrze! W związku ze zmianą ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 1 kwietnia 2011 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przygotowało nowelizację rozporządzenia ministra infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zwróciły się do mnie organizacje rowerowe reprezentujące codziennych użytkowników rowerów z prośbą o interwencję, aby uwzględnić ich postulaty przy tworzeniu rozporządzenia. Prezentuję literalnie uwagi skierowane do mnie ze strony organizacji.
“Projekt rozporządzeń przedstawiony po konsultacjach nie uwzględnia ważnych postulatów organizacji rowerowych. Ponadto proponuje nowe zapisy, które kolidują z wymaganiami konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym, w negatywny sposób ingerują w rynek, ograniczając konkurencję i podnosząc w nieuzasadniony sposób koszty eksploatacji, a także mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo rowerzystów. Dotyczy to w szczególności dopuszczenia w § 8 ust. 2a i 2b zawiasów umieszczonych z tyłu drzwi bocznych samochodów osobowych i ciężarowych. Bez względu na sprecyzowane w rozporządzeniu warunki dotyczące ruchu drzwi takie zdaniem organizacji rowerowych stanowić mogą zagrożenie dla rowerzystów podczas otwierania ich na postoju przy krawędzi jezdni. W związku z rosnącym ruchem rowerowym w polskich miastach rosnąć będzie groźba kolizji rowerzystów z otwierającymi się drzwiami pojazdów. Takie zdarzenia są typowe w krajach z dużym ruchem rowerowym. Nieprzewidywalny kierunek otwierania drzwi może wpływać na dezorientację użytkowników i wzrost liczby tego typu zdarzeń. Proponowany zapis § 53 ust. 3 jest sprzeczny z wymaganiami konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 44) i może skutkować nierównością podmiotów wobec prawa. Art. 44 ust. 1 konwencji wymaga, aby rower był wyposażony w “skuteczny hamulec”, co należy rozumieć jako co najmniej jeden hamulec. W przypadku wielu rodzajów rowerów, np. rowerów torowych, niektórych rowerów dziecięcych czy replik rowerów historycznych, tzw. bicykli, zastosowanie dwóch hamulców może wymagać zmian konstrukcyjnych lub jest technicznie niemożliwe. Oznacza to negatywną ingerencję przepisów w rynek. Jednocześnie nieznane są przypadki, w których to brak dwóch hamulców stanowił przyczynę wypadku. Proponowany nowy § 53 ust. 1b może ograniczać konkurencję oraz może mieć w niektórych przypadkach negatywny wpływ na bezpieczeństwo. Zapisy pkt 2 i 3 eliminują z polskiego rynku szereg rozwiązań stosowanych z powodzeniem w innych krajach, a zarazem promują jeden konkretny sposób łączenia roweru z przyczepą. Posiadacze przyczepek niespełniających proponowanych warunków technicznych, którzy nabyli je w dobrej wierze przed dniem wejścia w życie tego przepisu, nie będą z nich mogli korzystać i poniosą straty.
§ 53 powinien objąć występujące na rynku rowery i wózki rowerowe, których konstrukcja uniemożliwia skuteczne sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku w sposób przewidziany art. 14 ust. 3 konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym (Dz. U. z 1986 r. Nr 5, poz. 40 i 44) przez wyciągnięcie w bok ręki. § 56 dotyczący oświetlenia nie uwzględnia zmiany ust. 1 pkt 2. Obecny wymóg umieszczania świateł roweru “nie niżej niż 350 mm i nie wyżej niż 900 mm od poziomu jezdni” rozmija się ze stanem parku maszynowego i rozwoju rynku. Większość stosowanego w Polsce przedniego oświetlenia rowerów jest zasilana z baterii lub akumulatorów i umieszczana na kierownicy, przez co znajduje się na wysokości 1000–1200 mm nad poziomem jezdni. Rowery wyposażone w oświetlenie spełniające obowiązujące przepisy stanowią zaledwie kilka procent parku maszynowego wyposażonego w wymagane oświetlenie, a oferta rynkowa w ogromnej większości również uniemożliwia spełnienie tego przepisu. Należy tu zwrócić uwagę, że przepisy prawa budowlanego regulujące projektowanie skrzyżowań (w tym skrzyżowań obejmujących drogi dla rowerów) nakazują uwzględnienie tzw. trójkątów widoczności, przyjmując ich umiejscowienie 1 m nad niweletą jezdni, zatem wyżej niż wynosi wymagane przepisami dyskutowanego rozporządzenia położenie światła pozycyjnego roweru (rozporządzenie ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 2 marca 1999 r., Dz. U. Nr 43, poz. 430, zał. nr 2, pkt 3.2, 4.2 i 5).
W konsekwencji rowerzysta na skrzyżowaniu po zmroku może być całkowicie niewidoczny w sytuacji, kiedy ma formalne pierwszeństwo, a zarazem ma wymagane przepisami oświetlenie. Ze względu na to, że przepis dotyczy zarówno rowerów, jak i wózków rowerowych, których modele występujące na rynku mają nierzadko wysokość ponad 1,8 m, zasadna byłaby zmiana brzmienia § 56 ust. 1 pkt. 2. Utrzymanie zapisu o dopuszczeniu w punkcie 1 ust. 2 świateł odblaskowych o określonej barwie (żółtej samochodowej) zdaje się eliminować powszechnie dostępne na rynku opony z odblaskowym paskiem barwy białej. Stanowią one według naszych szacunków około kilkunastu procent oferty rynkowej i są najpopularniejszym obecnie sposobem zwiększenia widoczności roweru z boku.
W § 56 ust. 3 proponuje się, aby każda przyczepka ciągnięta przez rower lub wózek rowerowy musiała być wyposażona w światła pozycyjne przednie i tylne. Wydaje się to nadmierną regulacją, nieuzasadnioną warunkami technicznymi i bezpieczeństwem. W przypadku kiedy przyczepka nie zasłania tylnego światła pozycyjnego roweru czy wózka rowerowego ze względu na określoną w przepisach ustawy dopuszczalną długość zestawu: rower (wózek rowerowy) – przyczepka, nie większą niż 4 m, wystarczające jest, aby w światło pozycyjne wyposażony był jedynie pojazd ciągnący: rower, wózek rowerowy czy motorower. Również nie wydaje się konieczne, aby przyczepka – bez względu na szerokość – była wyposażona w przednie pozycyjne światło białe. W większości przypadków światło białe umieszczone z przodu przyczepki będzie niewidoczne ze względu na wymiary przyczepek i ciągnącego je pojazdu. Powyższe uwagi nie mają zastosowania do pojazdów zaprzęgowych ze względu na ich większą długość i inne gabaryty”.
Proszę o wyjaśnienie: Czy Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej może uwzględnić postulaty rowerowych organizacji pozarządowych przy tworzeniu nowych przepisów?
Z poważaniem Poseł Ewa Wolak
Wrocław, dnia 20 stycznia 2012 r.
