Kara pieniężna za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych, w sytuacji gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe podczas kontroli, jest zgodna z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Rozpatrzono wniosek kierowcy, który otrzymał karę 11 tys. zł za to, iż nie posiadał przy sobie potwierdzenia opłaty za przejazd drogą krajową, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postawił znak zapytania, czy kara ta jest zgodna z konstytucją, czy kierowca, który nie ma potwierdzenia opłaty, powinien być karany tak samo surowo jak kierowca, który w ogóle nie zapłacił za przejazd drogą krajową. Trybunał nie podzielił jednak argumentów WSA, że jest konieczne zróżnicowanie odpowiedzialności osób, które nie posiadały karty opłaty i które takiej opłaty w ogóle nie poniosły. Sędzia sprawozdawca Maria Gintowt-Jankowicz przypomniała, iż na uiszczenie opłat za przejazd drogą pojazdu powyżej 3,5 tony składa się nie tylko nabycie karty drogowej, ale także prawidłowe jej wypełnienie przed rozpoczęciem podróży. Przez prawidłowe wypełnienie karty drogowej należy rozumieć wpisanie danych identyfikujących pojazd i czas przejazdu. Dopiero łączne wykonanie tych czynności oznacza uiszczenie opłaty – tak jak za przejazd komunikacją miejską. Brak karty w czasie kontroli oznacza zatem uchylenie się od wykonania obowiązku uiszczenia opłaty. – Kary dla kierowców, którzy nie uiszczają opłat za przejazd mają charakter prewencyjny. Zgodnie z dyrektywą unijną sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. I takie też zastosował ustawodawca polski – podkreśliła sędzia Gintowt-Jankowicz.
Sygn. akt. P 9/08
Komunikat prasowy po rozprawie dotyczącej odpowiedzialności za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, w sytuacji gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli, jest zgodna z konstytucją.
25 marca 2010 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczące odpowiedzialności za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z pkt 4.1. załącznika do tej ustawy w zakresie, w jakim sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych obejmuje sytuację, gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli, jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 konstytucji.
Trybunał oceniał przepisy określające karę 3 000 zł za nieuiszczenie opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych przez pojazdy ciężkotowarowe. W zakwestionowanej w pytaniu prawnym regulacji, w pkt. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, podkreślono, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Ustawodawca uznał zatem brak dowodu opłaty za tożsamy z brakiem opłaty. Zdaniem sądu pytającego zrównanie - poprzez nałożenie wygórowanej kary pieniężnej w takiej samej wysokości - odpowiedzialności osób, które w ogóle nie uiściły opłaty za przejazd z osobami, które jedynie w momencie kontroli nie posiadały karty opłaty w pojeździe narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
Trybunał Konstytucyjny nie podzielił tego rozumowania. Podkreślił, że mechanizm uiszczania opłat składa się z dwóch czynności: nabycia karty opłaty w przeznaczonym do tego punkcie oraz jej prawidłowego wypełnienia. Wykonanie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu. Mechanizm ten jest analogiczny do stosowanych powszechnie opłat za przejazdy środkami komunikacji miejskiej, gdzie do stwierdzenia, że opłata została uiszczona konieczne jest nie tylko nabycie biletu, ale również jego poprawne skasowanie. Opłata drogowa służy konkretnemu przejazdowi, a karta opłaty stanowi dowód uiszczenia tej opłaty, dlatego prawidłowo wypełniona musi znajdować się w pojeździe w trakcie przejazdu. Nałożenie na przewoźnika wyżej wymienionych obowiązków gwarantuje przypisanie karty opłaty do wskazanego pojazdu, przy użyciu którego w ustalonym terminie będzie wykonywany transport. Zapobiega to wielokrotnemu wykorzystywaniu karty opłaty przez więcej niż jeden pojazd lub przez jeden pojazd, ale w różnym czasie.
Trybunał nie podzielił stanowiska sądu pytającego, że dla realizacji celów określonych w ustawie nie jest konieczne zrównanie odpowiedzialności osób, które nie posiadały karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli z osobami, które takiej opłaty w ogóle nie uiściły. Określony w przepisach tryb wnoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych powoduje, że okazanie karty opłaty po kontroli nie gwarantuje, iż została ona wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu, a więc czy w istocie opłata za ten konkretny przejazd została uiszczona. W związku z tym nie ma podstaw do łagodniejszego potraktowania tego typu niedopełnienia obowiązku ustawowego.
Rozprawie przewodniczył sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, sprawozdawcą była sędzia TK Maria Gintowt-Jankowicz.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Komunikat prasowy przed rozprawą dotyczącą odpowiedzialności za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.
25 marca 2010 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczące odpowiedzialności za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności przepisów art. 92 ust. 1 w związku z pkt 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 konstytucji w zakresie w jakim zrównują odpowiedzialność osób, które uiściły opłatę za przejazd po drogach krajowych, ale nie posiadały karty opłaty drogowej w pojeździe w czasie kontroli, z osobami, które należnej opłaty za przejazd nie uiściły w ogóle.
Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na Zbigniewa S. prowadzącego działalność gospodarczą kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe. Okoliczność przedłożenia karty opłaty drogowej dopiero na etapie postępowania odwoławczego nie pozwala na uznanie, że opłata została uiszczona. W skardze do WSA Zbigniew S. zakwestionował nałożone na niego kary jako niewspółmierne do wagi popełnionych wykroczeń.
Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy naruszając obowiązki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 1500 złotych. Załącznik do ustawy w pkt. 4.1. określa wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis ten stanowi, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych.
Zdaniem sądu pytającego zrównanie odpowiedzialności (poprzez zapłacenie wygórowanej kary pieniężnej w takiej samej wysokości) tych dwu kategorii osób jest naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Ponadto ustanowienie kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd drogą krajową stanowi przejaw władczej ingerencji państwa w sferę praw majątkowych jednostki.
Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, sprawozdawcą będzie sędzia TK Maria Gintowt-Jankowicz.
