Zbigniew Chmielowiec (fot.) poseł V, VI i VII kadencji Sejmu RP (Fot.: PD@N 465-4zch)
Na łamach tygodnika PRAWO DROGOWE @ NEWS we wcześniejszym numerze opublikowaliśmy tekst interpelacji nr 17025 Zbigniewa Chmielowca w sprawie nowych zasad dotyczących egzaminów na prawo jazdy. Poseł pisał o powstających niezależnie bazach pytań testowych, o niewiadomych powodach utrudnień występujących w jednej z nich, o niskich statystykach zdawalności egzaminów teoretycznych, o braku jednolitości, a wreszcie o utajnienia testów i braku weryfikacji baz pytań ze strony resortu transportu. To trudne pytania. Resort udzielił odpowiedzi, niestety dotychczas nie została ona opublikowana. Mu prezentujemy Państwu pełen jej tekst - tylko dzięki życzliwości posła Chmielowca. Odpowiedzi udzielił - z datą 16 maja br. - Tadeusz Jarmuziewicz. Podsumowując swoje informacje i wyjaśnienia wiceminister wskazał na podstawowy cel przywołanych rozwiązań ustawowych i zapisów w rozporządzeniach, a jest nim sprawdzenie czy osoba egzaminowana potrafi zastosować wiedze teoretyczną w odniesieniu do faktycznych sytuacji drogowych. Taki system testów egzaminacyjnych ma dawać poczucie podejmowania decyzji przez osobę egzaminowaną w czasie rzeczywistym. “Takie rozwiązanie powinno przyczynić się bezpośrednio do podniesienia poziomu wiedzy i umiejętności kandydatów na kierowców co powinno pozytywnie wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce”. Jarmuziewicz pisze też o analizach prowadzonych od dnia wejścia w życie przepisów, które mają wskazywać jednoznacznie, że poziom zdawalności części teoretycznej egzaminu państwowego stale rośnie i na dzień 15 maja 2013 r. wynosi około 30%. I konkluzja: pozwala to sądzić, że zmiana sposobu przeprowadzania egzaminu teoretycznego na prawo jazdy wymusiła na ośrodkach szkolenia kierowców zmianę sposobu prowadzenia zajęć teoretycznych co jednoznacznie przełożyło się na poprawę wyników uzyskiwanych przez te osoby na egzaminie teoretycznym. Niestety - i tym razem - nie zostały udzielone odpowiedzi na wszystkie zadanie pytania.
Oto pełen tekst odpowiedzi na interpelację:
Odpowiadając na pismo z dnia 24 kwietnia 2013 r. Nr SPS-023-17025/13, przy którym przekazano interpelację posła Zbigniewa Chmielowca w sprawie egzaminu państwowego na prawo jazdy dla osób, które ukończyły szkolenie na prawo jazdy przed 19 stycznia 2103 r. przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego są odpowiedzialne za przygotowanie i przeprowadzenie egzaminów państwowych na prawo jazdy. Przepisy wykonawcze do przedmiotowej ustawy nałożyły na Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego obowiązek posiadania systemu teleinformatycznego, którego podstawowym zadaniem jest umożliwienie przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy w tym w szczególności nowej części teoretycznej tego egzaminu. W tym celu zgodnie z definicją określoną w rozporządzeniu w sprawie egzaminowania, przedmiotowy system w który te ośrodki miały być wyposażone, powinien być zintegrowany z systemem teleinformatycznym stosowanym przez organy wydające prawo jazdy do obsługi procesu wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Rozwiązanie to jest niezbędne dla właściwej obsługi wprowadzonego ww. przepisami elektronicznego obiegu dokumentów w procesie wydawania uprawnień do kierowani pojazdami. W szczególności należy tu wskazać konieczność dokonywania pobrania z systemu teleinformatycznego organu wydającego prawo jazdy danych osób, którym organ wydający prawo jazdy wygenerował profil kandydata na kierowcę. Brak przedmiotowej możliwość jednoznacznie uniemożliwia wykonywanie przez WORD zadania publicznego polegającego na przeprowadzaniu egzaminów na prawo jazdy.
Wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego przeprowadziły procedurę wyboru systemu teleinformatycznego dla WORD, dla potrzeb której określono stawiane przed nim wymagania. Jednym z podstawowych wymagań była integracja oferowanego systemu z systemem teleinformatycznym organów wydających prawa jazdy pozwalająca na obsługę profilu kandydata na kierowcę. W celu dokonania sprawdzenia WORD przeprowadziły testy sprawdzające także i tę funkcjonalność. W oparciu o wyniki tych testów WORD wybrały system teleinformatyczny spełniający ich oczekiwania.
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że rozwiązanie problemu braku dostępu do profilu kandydata na kierowcę leży na styku relacji zamawiający - oferent, a wszelkie sprawy dotyczące braku zgodności dostarczonego oprogramowania z oferowanym powinny być kierowane do wybranego oferenta który, je przygotował i wdrożył w poszczególnych WORD.
Uprzejmie informuję, że w dniu 15 lutego 2013 r. w związku z informacjami jakie uzyskałem w ramach korespondencji i spotkań złożyłem do Prokuratury Rejonowej Warszawa Praga Północ zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez funkcjonariuszy publicznych polegających na niedopełnieniu obowiązków działającego na szkodę interesu publicznego lub prywatnego oraz poświadczeniu nieprawdy w wystawionym dokumencie co do okoliczności mających znaczenie prawne, przez przedstawicieli konsorcjum ITS - Sygnity w ramach oferty złożonej w postępowaniu na dostawę systemu teleinformatycznego dla WORD.
Ponadto uprzejmie informuję, że w pismach z dnia 30 stycznia 2013 r. oraz z dnia 15 lutego 2013 r. zwróciłem się do Marszałków Województw aby w ramach nadzoru sprawdzili dlaczego pomimo wdrożenia systemu teleinformatycznego WORD nie osiągnęły jeszcze wymaganej przepisami gotowości, a także aby podjęli natychmiastowe działania zmierzające do ustalenia czy podczas postępowania w sprawie wyboru dostawcy systemu teleinformatycznego dla WORD nie zaistniały nieprawidłowości w wyniku których WORD nie wypełniają swojego podstawowego zadania polegającego na egzaminowaniu kandydatów na kierowców.
Jednocześnie pragnę wskazać, że w odpowiedzi na sytuacje kryzysową przygotowałem następujące rozporządzenia:
1.zmieniające rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach oraz,
2.zmieniające rozporządzenie Ministra, Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
Przedmiotowe przepisy pozwalają w przypadku braku możliwości pobrania przez WORD danych zawartych w profilu kandydata na kierowcę na zastosowanie “awaryjnej" procedury obsługi osób które zgłaszają się na egzamin z wygenerowanym profilem kandydata na kierowcę.
W celu zapewnienia, że do egzaminu przystąpi osoba spełniająca wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, osoba ta będzie zobowiązana złożyć w WORD pisemne oświadczenie o spełnianiu tych wymagań. WORD przed wyznaczeniem terminu egzaminu będzie zobowiązany sprawdzić prawdziwość złożonego oświadczenia poprzez kontakt ze starostwem, które wygenerowało profil kandydata na kierowcę. Po otrzymaniu potwierdzenia od starosty WORD wyznaczy termin egzaminu państwowego.
Rozporządzenia weszły w życie w dniu 8 marca 2013 r.
Odnosząc się do tematyki związanej z pytaniami egzaminacyjnymi uprzejmie informuję, że Rozporządzenie Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach określa między innymi:
*czas trwania części teoretycznej egzaminu na prawo jazdy,
*zasady tworzenia pytań egzaminacyjnych,
*czas jaki osoby egzaminowane mają na zapoznanie się z pytaniem egzaminacyjnym,
*czas na udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie.
Zgodnie z przepisami przedmiotowego rozporządzenia całkowity czas trwania części teoretycznej egzaminu na prawo jazdy powinien wynosić 25 minut. Część teoretyczna egzaminu na prawo jazdy obejmuje:
1.20 pytań z wiedzy podstawowej, na które należy udzielić odpowiedzi wybierając “Tak" lub “Nie";
2.12 pytań z wiedzy specjalistycznej w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy, na które należy udzielić odpowiedzi wybierając jedną z 3 zaproponowanych odpowiedzi (A, B, C);
Odpowiadając na pytania dotyczące wiedzy:
1.podstawowej - osoba egzaminowana ma 20 sekund na przeczytanie treści pytania, a następnie 15 sekund na udzielenie odpowiedzi na zadanie pytanie,
2.specjalistycznej - osoba egzaminowana ma 50 sekund na przeczytanie treści pytania i udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie.
Pytania z wiedzy specjalistycznej ilustrowane są wyłącznie obrazami statycznymi dlatego też określono jeden czas na przeczytanie treści pytania oraz na udzielenie odpowiedzi. Pytania z wiedzy podstawowej stanowią realizację scenariusza poprzez zastosowanie odpowiedniej wizualizacji i opisu. Wizualizację stanowi krótki film wideo lub zdjęcie. Dla pytań z wiedzy podstawowej przewidziano podział czasu na pytanie (35 sekund) na czas przeznaczony na przeczytanie treści pytania oraz na czas przeznaczony na udzielenie odpowiedzi na pytanie.
Należy wskazać, że podstawowym celem przedmiotowego rozwiązania jest sprawdzenie czy osoba egzaminowana potrafi zastosować wiedzę teoretyczną w odniesieniu do faktycznych sytuacji drogowych. W mojej ocenie czasy określone w ww. przepisach pozwalają osobie egzaminowanej na swobodne zapoznanie się z pytaniem egzaminacyjnym przed udzieleniem odpowiedzi na nie, jednocześnie dając poczucie podejmowania decyzji przez osobę egzaminowaną w czasie rzeczywistym. Takie rozwiązanie powinno przyczynić się bezpośrednio do podniesienia poziomu wiedzy i umiejętności kandydatów na kierowców co powinno pozytywnie wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce.
Dodatkowo należy wskazać, że dotychczasowe analizy prowadzone od dnia wejścia w życie przepisów wskazują jednoznacznie, że poziom zdawalności części teoretycznej egzaminu państwowego stale rośnie i na dzień 15 maja 2013 r. wynosi około 30%. Pozwala to sądzić, że zmiana sposobu przeprowadzania egzaminu teoretycznego na prawo jazdy wymusiła na ośrodkach szkolenia kierowców zmianę sposobu prowadzenia zajęć teoretycznych co jednoznacznie przełożyło się na poprawę wyników uzyskiwanych przez te osoby na egzaminie teoretycznym.
(Fot.: PD@N 465-86, 6-7)
