Legislacja

Szkolenie i egzamin sprawdzający umiejętność obsługi defibrylatora

4 sierpnia 2014

fbe86292dc809662078154cf28f0454aab0da143d323eaaaa1929bf7acdb2dadec1955791ce3eec3

Zautomatyzowane defibrylatory zewnętrzne (AED - Automated External Defibrillator) są rozmieszczane w miejscach publicznych jak lotniska, dworce urzędy czy stadiony sportowe w ramach programów publicznie dostępnej defibrylacji. Ten defibrylator (jeden z wielu) stoi przy ulicy w Monte Carlo. Możemy domyślać się, iż służy zarówno tym, którzy wychodzą z kasyna, jak i kierowcom poruszającym się po serpentynach Monaco. Inny, dostępny był także w całkiem malutkiej miejscowości turystycznej. Uzasadniony jest chyba wniosek, iż ratujące życie defibrylatory, stają się coraz bardziej powszechne, u nas także. Ale czy są używane? (500-6-7 fot. jola michasiewicz)

Jak planują posłowie, już od stycznia 2015 r. kandydat na kierowcę, aby otrzymać prawo jazdy będzie musiał zdać także egzamin praktyczny z umiejętności udzielania pierwszej pomocy. Szczegółowo relacjonujemy Państwu kolejne etapy procedowania stosownej noweli ustawowej. Wśród umiejętności przyszłego kierowcy przewidziano obsługę defibrylatora. Jednak rząd wyraził w tym zakresie zdanie przeciwne. W swoim stanowisku rząd wskazuje na brak obowiązku wyposażenia pojazdu, czy infrastruktury drogowej w to urządzenie. - Postulat rozszerzenia egzaminu o sprawdzanie umiejętności używania defibrylatora wyszedł od środowiska ratowników medycznych, którzy dostrzegli, że razem ze wzrostem liczby tych urządzeń nie rośnie liczba osób umiejących z nich korzystać - tłumaczy Beata Bublewicz z współautorka projektu nowelizacji. - Niemniej jednak pierwszorzędne znaczenie ma wprowadzenie wymagania od przyszłych kierowców umiejętności udzielania pierwszej pomocy. Wykazanie się umiejętnością obsługiwania defibrylatora jest rzeczą trzeciorzędną. Chodzi przede wszystkim o to, aby kierowcy umieli i nie bali się udzielać pomocy ofiarom wypadków - tłumaczy posłanka. I tak obowiązkowy byłby udział w 2-godzinnym odpowiednim szkoleniu. Strona rządowa proponuje wprowadzenie obowiązku uczestniczenia przez kandydatów na kierowców w 6 godzinnym szkoleniu (2h teorii i 4h praktyki) kończonym państwowym egzaminem, którego wynik negatywny uniemożliwiałby uzyskanie prawa jazdy.

Stanowisko Rządu

do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym
oraz ustawy o kierujących pojazdami

(druk nr 1859)

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami (druk nr 1859) zawiera propozycje zmiany przepisów dotyczących przejść dla pieszych oraz kampanii informującej o tych zmianach, a także programu egzaminu państwowego dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami.

W art. 1 projekt przewiduje zmiany w art. 13 ust. 1 oraz 26 ust. 1 w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) dotyczące zasad pierwszeństwa pieszych oraz zachowania się kierujących pojazdami w pobliżu przejścia dla pieszych. Projekt przewiduje, że pierwszeństwo przed pojazdem będzie miał nie tylko pieszy znajdujący się na przejściu, ale również pieszy wchodzący na to przejście. Jednocześnie proponuje się, aby kierujący pojazdem był obowiązany ustąpić pierwszeństwa pieszemu, który oczekuje bezpośrednio przed przejściem dla pieszych.

Uwzględniając fakt bardzo wysokiego ryzyka utraty życia pieszych w Polsce, zaproponowana zmiana, mająca na celu podniesienie bezpieczeństwa pieszych przed przejściem, jest silnie uzasadniona. Powyższą tezę potwierdza również analiza dotycząca ochrony prawnej pieszego w Polsce wporównaniu z 14 krajami europejskimi wykonana przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

W art. 2 projekt zawiera zmiany do ustawyz dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, z późn. zm.). Proponuje się wprowadzenie dodatkowej części egzaminu państwowego na prawo jazdy polegającego na sprawdzeniu praktycznej umiejętności udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej przeprowadzanej przy użyciu manekina typu fantom oraz defibrylatora.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym jednym z ważnych elementów kursów dla kandydatów na kierowców jest umiejętność udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej. Stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. poz. 1019) w ramach części teoretycznej szkolenia przewidziano co najmniej 4 godziny zajęć teoretycznych i ćwiczeń w zakresie udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych. Szkolenie to prowadzą wyłącznie osoby, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 757, z późn. zm.). Oznacza to, że każdy kandydat na kierowcę poznaje teoretyczne i praktyczne zasady udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków, w tym także zasady i sposób prowadzenia resuscytacji. Ukończenie tej części szkolenia jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć.

Obecnie sprawdzenie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach wymagających udzielenia pomocy przedlekarskiej jest dokonywane na egzaminie państwowym na prawo jazdy w sposób teoretyczny poprzez odpowiednie pytania testowe podczas części teoretycznej egzaminu państwowego.

Należy podkreślić, że dzięki właściwie przeprowadzonej akcji pierwszej pomocy przedmedycznej można uratować wiele ofiar wypadków drogowych. Pożądane jest dalsze pogłębianie wiedzy kandydatów na kierowców w tym zakresie. Istotnym elementem mającym wpływ na przyznanie uprawnień do kierowania pojazdem powinna być praktyczna weryfikacja nabytych przez kandydatów na kierowców umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Jednak zagadnienia pierwszej pomocy przedmedycznej udzielanej ofiarom wypadków drogowych nie należy ograniczać jedynie do zagadnień dotyczących resuscytacji, ponieważ na pierwszą pomoc składa się cały zestaw działań ratunkowych od zaistnienia wypadku do momentu przybycia wykwalifikowanej pomocy. Dlatego też propozycja wprowadzenia trzeciej części egzaminu na prawo jazdy polegającej na sprawdzeniu praktycznych umiejętności udzielania pomocy przedlekarskiej przez kandydatów na kierowców jedynie przy użyciu manekina typu fantom oraz defibrylatora może budzić wątpliwości.

Ponadto należy wskazać, że obecnie nie ma przepisów nakładających obowiązek wyposażania w defibrylatory każdego pojazdu biorącego udział w ruchu drogowym. Nie ma także przepisów nakładających obowiązek wyposażania w takie urządzenia jakichkolwiek budowli, budynków, czy nawet infrastruktury drogowej. Tak więc na drodze poza obszarem zabudowanym zdobycie defibrylatora, a więc także wykorzystanie umiejętności używania go jest w zasadzie niemożliwe do zrealizowania. W praktyce pierwszy dostępny defibrylator będzie w karetce, która przyjedzie na miejsce wypadku. Nawet w obszarze zabudowanym, w dużym mieście, w okolicy instytucji, w których na wyposażeniu takie urządzenie się znajduje, nieracjonalne wydaje się poszukiwanie go przez osoby zobowiązane do udzielenia pierwszej pomocy ofiarom wypadku. W szczególności należy wskazać, iż stosownie do uzasadnienia projektu ofiarom wypadku należy udzielić pomocy, przy użyciu defibrylatora, w ciągu 4 minut od zatrzymania krążenia, aby miały szansę przeżyć. W tym czasie, aby użyć defibrylatora, należy mieć go przy sobie. Dlatego też zbędne wydaje się obciążanie kandydatów na kierowców nabywaniem na kursie na prawo jazdy i prezentowaniem podczas egzaminu państwowego na prawo jazdy umiejętności (używanie defibrylatora inteligentnego), które w praktyce nie są przydatne na drodze.

Bardziej efektywną formą weryfikacji umiejętności kandydatów na kierowców w zakresie udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych wydaje się być wprowadzenie obowiązku uczestniczenia kandydatów na kierowców w kursie pierwszej pomocy przedmedycznej zakończonym egzaminem. Uzyskanie prawa jazdy powinno być uzależnione nie tylko od odbycia szkolenia wymaganego dla danej kategorii prawa jazdy i zdania właściwego egzaminu na prawo jazdy, ale również od przedstawienia zaświadczenia o ukończeniu kursu z zakresu udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych.

Jednocześnie należy doprecyzować, że kurs z zakresu udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych będzie przeprowadzany przez osobę, o której mowa wart. 8 ust. 2ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.) i obejmie co najmniej 2 godziny zajęć teoretycznych oraz 4 godziny zajęć praktycznych. Takie rozwiązanie daje rękojmię należytego przygotowania kandydatów na kierowców do skutecznego udzielania pierwszej pomocy.

Ponadto należy wziąć pod uwagę, że uzyskanie zaświadczenia o ukończeniu kursu z udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych będzie uzależnione od uzyskania pozytywnego wyniku podczas kontrolnego sprawdzenia nabytej wiedzy i umiejętności w tym zakresie.

Ze względu na szeroki zakres tematyczny egzaminu państwowego na prawo jazdy dokonuje się jedynie wybiórczego sprawdzenia umiejętności udzielania pierwszej pomocy, co nie gwarantuje, że osoba, która zda egzamin faktycznie potrafi udzielać pierwszej pomocy. Profesjonalnie przeprowadzony kurs gwarantuje uzyskanie pełnej wiedzy i umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy co jest celem opiniowanego projektu ustawy.

W związku z projektowanymi zmianami ustawowymi zasadnym będzie doprecyzowanie programu kursu z zakresu pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych określonego w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. poz. 1019).Koszt ukończenia kursu z pierwszej pomocy (6 godzin zajęć, ok. 100 zł) będzie porównywalny ze wzrostem kosztu dla kandydatów na kierowców jaki byłby związany z przeprowadzeniem egzaminu rozszerzonego o część dotyczącą pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych. (koszt pracy i wyszkolenia egzaminatorów, czas poświęcony na przeprowadzenie egzaminu).

Zauważa się, że w przypadku wprowadzenia, zgodnie z projektem ustawy, trzeciej części egzaminu na prawo jazdy sprawdzającej umiejętności udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych przy użyciu manekina typu fantom, niezaliczenie tej części egzaminu spowodowałoby powstanie dodatkowego kosztu dla kandydatów na kierowców, związanego z koniecznością ponownego przystąpienia do tej części egzaminu. Należy mieć na względzie, że wprowadzenie dodatkowej części egzaminu na prawo jazdy spowodowałaby znaczną uciążliwość dla kandydatów na kierowców i negatywny odbiór społeczny.

Ponadto, wskazuje się, że egzamin wewnętrzny, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, sprawdzający wiedzę i umiejętności nabyte w czasie szkolenia osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem, powinien być przeprowadzany po ukończeniu części teoretycznej i praktycznej szkolenia oraz po dostarczeniu zaświadczenia o ukończeniu kursu w zakresie udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych.

Należy zauważyć, że wprowadzenie omawianego powyżej rozwiązania spowoduje jednocześnie konieczność uchylenia w art. 23 w ust. 2 pkt 3 i w ust. 5 pkt 4, na podstawie których szkolenie osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem obejmuje naukę udzielania pierwszej pomocy oraz w art. 26 w ust. 5 pkt 3, określającego osoby uprawnione do przeprowadzenia tych zajęć.

W związku z powyższym proponuje się następujące brzmienie art. 2 projektu:

,,Art. 2. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 11 w ust. 1 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:

,,4a) odbyła kurs w zakresie udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych i uzyskała zaświadczenie o jego ukończeniu;”;

2) w art. 23:

a) w ust. 2 uchyla się pkt 3,

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

“4. Egzamin wewnętrzny jest przeprowadzany przez instruktora lub wykładowcę wyznaczonych przez kierownika podmiotu prowadzącego szkolenie odpowiednio po ukończeniu zajęć, o których mowa w ust. 2 pkt 1-2 lub ust. 3 oraz po dostarczeniu zaświadczenia o ukończeniu kursu, o którym mowa w art. 11 ust. 4a. Wykładowca przeprowadza wyłącznie część teoretyczną egzaminu wewnętrznego.”,

a) po ust. 4 dodaje się ust 4a i 4b w brzmieniu:

“4a. Kurs, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4a, jest przeprowadzany przez osobę, o której mowa wart. 8 ust. 2ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.) i obejmuje co najmniej 2 godziny zajęć teoretycznych oraz 4 godziny zajęć praktycznych.

4b. Osoba prowadząca kurs, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4a, wydaje zaświadczenie o jego ukończeniu na podstawie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia nabytej wiedzy i umiejętności.”,

b) w ust. 5 uchyla się pkt 4;

3) w art. 26 w ust. 5 uchyla się pkt 3.

Art. 3 projektu ustawy reguluje zadania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w zakresie popularyzacji nowych przepisów wśród uczestników ruchu drogowego. Projektowany przepis przewiduje przeprowadzenie kampanii informacyjnej na temat zmienianych zasad pierwszeństwa pieszych oczekujących przed przejściem na możliwość przekroczenia jezdni oraz pieszych wchodzących na przejście.

Przyjmuje się za zasadne, aby Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego podjęła się przeprowadzenia szerokich działań informacyjnych i edukacyjnych dotyczących powyższych zmian legislacyjnych dla wszystkich uczestników ruchu drogowego. Jednakże formy oraz kanały przekazu powinny być dobierane na podstawie szczegółowej analizy grup docelowych, z uwzględnieniem racjonalności wydawania środków publicznych, a nie powinny być sprecyzowane na poziomie aktu normatywnego, jakim jest ustawa. Silny nacisk powinien zostać położony na koordynację działań informacyjnych w przedmiotowym zakresie pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za wdrożenie i nadzór nad przestrzeganiem nowych przepisów (np. współpraca Sekretariatu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego z Policją).

Ponadto, mając na uwadze zadania własne Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, o których mowa w art. 140c ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.), tj.:“8) inicjowanie działalności edukacyjno-informacyjnej” należy zrezygnować z proponowanej w projekcie regulacji.

Jednocześnie należy zauważyć, że w związku z koniecznością przeprowadzenia kampanii informacyjnej na temat zmienianych zasad pierwszeństwa pieszych w związku z art. 1 projektu ustawy niezbędne będzie zabezpieczenie środków finansowych dla Policji, z przeznaczeniem na zadania związane z tą kampanią informacyjną.

Niezależnie od powyższego, w trakcie dalszych prac nad przedmiotowym projektem ustawy, Rząd zastrzega możliwość zgłaszania dalszych uwag szczegółowych do tego projektu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Rząd pozytywnie opiniuje poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami(druk nr 1859),z uwzględnieniem przedstawionych powyżej uwag.