Opublikowana została odpowiedź na interpelacje poselską ws. ubezpieczeń komunikacyjnych OC, adresowanej do ministra finansów (nr 7902). W imieniu resortu odpowiedzi udzielił Wojciech Kowalczyk - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Poseł proponuje rozważenie możliwości zmiany w systemie okresowych ubezpieczeń komunikacyjnych OC, a dokładnie mówi o ewentualnej możliwości ubezpieczenia OC w systemie minimum miesięcznym. Zmiana miałaby dotyczyć kierowców emerytów i rencistów. Na pytanie czy ministerstwo przewiduje zmianę w ustawie z dnia 22 maja 203 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych w sentencji udzielonej odpowiedzi podsekretarz poinformował, iż mając na uwadze cel przedmiotowego ubezpieczenia oraz obowiązujące regulacje prawne (w tym regulacje unijne) resort finansów nie planuje zmian przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Niezależnie od powyższego, należy jednocześnie podkreślić, że w związku z konstrukcją umowy ubezpieczenia w każdym przypadku istnieje możliwość negocjacji z zakładem ubezpieczeń zarówno wysokości składki ubezpieczeniowej (np. w związku z mniejszym ryzykiem z uwagi na stałe lub przejściowe wyłączenie pojazdu z ruchu), jak również sposobu jej opłacania (jednorazowo lub w ratach). Pełne teksty poniżej.
Interpelacja (nr 7902)
do ministra finansów w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych OC
Szanowny Panie Ministrze! Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) pojazdów mechanicznych jest obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym. Na mocy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych każdy, kto posiada pojazd podlegający rejestracji, musi wykupić obowiązkowe ubezpieczenie OC pojazdu. Ochroną objęte są wszelkie szkody w mieniu i zdrowiu poszkodowanych wyrządzone z winy ubezpieczonego pojazdu. Podstawowe warunki ubezpieczenia OC są identyczne u każdego ubezpieczyciela na mocy ustawy ubezpieczeniowej.
Umowa OC zawierana jest na 12 miesięcy. Krótszy okres ubezpieczenia możliwy jest jedynie w przypadku pojazdów zarejestrowanych czasowo, zarejestrowanych za granicą, pojazdów zabytkowych (z żółtymi tablicami rejestracyjnymi) oraz wolnobieżnych. Uważam jednak, że należałoby rozważyć możliwość zmiany w systemie okresowych ubezpieczeń komunikacyjnych OC. Jako przykład przedstawię sytuację emerytów i rencistów, którzy posiadają samochody, a korzystają z nich najczęściej tylko w okresie wiosenno-letnim. Duża część emerytów i rencistów nie korzysta z własnych aut w okresie jesienno-zimowym, dlatego opłacanie całego (na rok) ubezpieczenia OC jest dla nich dużym obciążeniem finansowym. Należałoby więc rozważyć możliwość opłacania ubezpieczenia komunikacyjnego OC przez wspomniane osoby w systemie minimum miesięcznym. Wysokość opłat za jeden miesiąc ubezpieczenia OC pojazdu powinna stanowić 1/12 kwoty rocznej naliczonej dla danego pojazdu, na warunkach dotychczas obowiązujących, czyli łącznie z ulgą stosowaną za bezwypadkowa jazdę. Takie rozwiązanie wpłynęłoby na poprawę sytuacji emerytów i rencistów. Niejednokrotnie słyszałem, że w okresie jesiennozimowym nie mają oni potrzeby korzystania z aut, jednak gdy już opłacą obowiązkowe ubezpieczenie, to je wykorzystują. Wpłynęłoby to również na poprawę sytuacji na drogach (mniejszy ruch).
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo przewiduje zmianę w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych?
2. Czy rozważa Pan możliwość zmiany w systemie opłacania ubezpieczenia komunikacyjnego OC, np. przez emerytów i rencistów, w systemie miesięcznym?
Poseł Piotr Zgorzelski
Warszawa, dnia 13 sierpnia 2012 r.
Odpowiedź Wojciecha Kowalczyka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów:
Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na interpelację pana posła Piotra Zgorzelskiego (sygn. SPS-023-7902/12) dotyczącą obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, iż powszechny ustawowy obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, jakim jest zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152, z późn. zm.) ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadaczy pojazdów mechanicznych, uwarunkowany jest szczególną społeczną funkcją tego ubezpieczenia, jaką jest ochrona osób trzecich przed skutkami częstych, niekorzystnych zdarzeń powstałych wskutek ruchu pojazdów. Nieprzerwany charakter odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i zarazem ochrony ubezpieczeniowej daje poszkodowanym w wypadku gwarancję otrzymania należnego odszkodowania. Z drugiej strony umowa tego ubezpieczenia chroni ewentualnego sprawcę wypadku komunikacyjnego przed nadmiernymi obciążeniami finansowymi z tytułu jego odpowiedzialności cywilnej oraz zabezpiecza jego majątek przed nadmiernym uszczupleniem z tytułu tej odpowiedzialności.
W związku z powyższą konstrukcją oraz celem, jakiemu ma służyć przedmiotowe ubezpieczenie, obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ciąży na wszystkich posiadaczach zarejestrowanych pojazdów mechanicznych, z zastrzeżeniem, iż w niektórych sytuacjach istnieje możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia krótkoterminowego (np. jeśli pojazd jest pojazdem historycznym). Przedmiotowy cel przesądza także o tym, iż w przepisach nie przewidziano możliwości odstąpienia od obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego, czy zwolnienia z obowiązku zawarcia tej umowy w sytuacji, gdy posiadacz pojazdu w jakimś okresie (np. jesiennozimowym) nie może (bądź też nie chce) korzystać z pojazdu.
Kolejnym systemowym rozwiązaniem, które ma zapewnić ciągłość ubezpieczenia, jest powiązanie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z rejestracją pojazdu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego. Natomiast w myśl art. 33 pkt 2 tej ustawy umowa ubezpieczenia OC komunikacyjnego ulega rozwiązaniu z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego. Tym samym przez cały okres zarejestrowania pojazdu na jego posiadaczu ciąży obowiązek posiadania ważnej umowy ubezpieczenia OC. Przedmiotowe powiązanie ubezpieczenia OC komunikacyjnego z rejestracją pojazdu zostało podyktowane zapewnieniem gwarancyjnego charakteru tego ubezpieczenia i koniecznością zapewnienia skuteczności ochrony osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Należy wskazać, iż w przypadku wyrejestrowania pojazdu umowa ubezpieczenia OC komunikacyjnego ulega rozwiązaniu z mocy prawa. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż pozostawienie czy też unieruchomienie pojazdu np. w garażu, pod blokiem czy też na parkingu nie wyklucza sytuacji, w których mogłoby dojść do wystąpienia szkody. W związku z tym na podstawie przepisu art. 34 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) za szkodę wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu uważa się również szkodę powstałą podczas zatrzymania, postoju lub garażowania. Wynika to m.in. z faktu, iż do wypadków ubezpieczeniowych dochodzi również np. w garażach, podczas wykonywania zabiegów konserwacyjnych. Odpowiedzialność odszkodowawcza powstaje także w sytuacji, gdy szkoda powstała na skutek np. wybuchu silnika w czasie, kiedy pojazd się nie poruszał. Dodatkowo należy wskazać na uregulowania UE dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego. Przepis art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczenia od takiej odpowiedzialności (wersja ujednolicona) nakłada na każde państwo członkowskie obowiązek zastosowania wszelkich właściwych środków, aby zapewnić objęcie ubezpieczeniem OC z tytułu użytkowania pojazdów, których stałe miejsce postoju znajduje się na jego terytorium. Za terytorium, na którym znajduje się stałe miejsce postoju pojazdu, uważa się zaś terytorium państwa, którego tablicę rejestracyjną pojazd posiada.
Odnosząc się do kwestii dotyczących ewentualnych zmian w systemie opłacania składek ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz w zakresie wysokości składek ubezpieczeniowych za to ubezpieczenie, należy wskazać na poniższe regulacje. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy, z zastrzeżeniem sytuacji wskazanych w ustawie, w których jest zawierana umowa ubezpieczenia krótkoterminowego. Jednocześnie na podstawie art. 8 ust. 1 ww. ustawy taryfy oraz wysokość składek ubezpieczeniowych za ubezpieczenia obowiązkowe ustala zakład ubezpieczeń. Przedmiotowe uprawnienie do kształtowania wysokości składek ubezpieczeniowych przez poszczególne zakłady ubezpieczeń dotyczy nie tylko ubezpieczeń obowiązkowych, ale także pozostałych ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Uprawnienia do kształtowania wysokości składek ubezpieczeniowych przez zakłady ubezpieczeń wynikają z prawodawstwa unijnego. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, iż to ubezpieczycielowi przysługuje uprawnienie do kształtowania wysokości składek ubezpieczeniowych, a w konsekwencji także związane z tym prawo do ustalania sposobu dokonywania płatności oraz ewentualnego rozłożenia płatności na raty.
Podsumowując, pragnę poinformować, iż mając na uwadze cel przedmiotowego ubezpieczenia oraz obowiązujące regulacje prawne (w tym regulacje unijne) resort finansów nie planuje zmian przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) w powyższym zakresie. Niezależnie od powyższego, należy jednocześnie podkreślić, że w związku z konstrukcją umowy ubezpieczenia w każdym przypadku istnieje możliwość negocjacji z zakładem ubezpieczeń zarówno wysokości składki ubezpieczeniowej (np. w związku z mniejszym ryzykiem z uwagi na stałe lub przejściowe wyłączenie pojazdu z ruchu), jak również sposobu jej opłacania (jednorazowo lub w ratach).
Z poważaniem
