Legislacja

W sprawie opłat za badania lekarskie

6 maja 2015

fe7efa32699e1534ddfe416ffcd31061ff4964d6

(517-43 fot. Tomasz Dziedzic Biuro Poselskie J. Lassoty)

Grupa posłów: Lidia Gądek i Józef Lassota (na fot.) wystąpili z interpelacją (nr 31629) w sprawie opłat za badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców. Adresatowi - ministrowi zdrowia - zwrócono uwagę na kwestie tych opłat, sposobu ich naliczania; realności kosztów badania lekarskiego kandydata na kierowcę i kierowcy zawodowego. Posłowie oczekują zmian zmierzających do usunięcia wątpliwości pojawiających się na gruncie unormowań dotyczących przywołanych opłat oraz prowadzących do urzeczywistnienia postulatu realności tychże stawek (pełen tekst interpelacji poniżej).

Odpowiadający, Sławomir Neumann, sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, po przekazaniu kilku ważnych informacji podsumował: minister właściwy do spraw zdrowia zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy [ustawy o kierujących pojazdami - przyp. red.] wypełnił zawarte w tym przepisie upoważnienie ustawowe, a tym samym w rozporządzeniu określił wysokość opłaty za badanie lekarskie. W związku z tym, podwyższenie wysokości opłaty za badanie lekarskie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców w przedmiotowym akcie wykonawczym, przy obecnej konstrukcji upoważnienia ustawowego jest niemożliwe, gdyż stanowiłoby to przekroczenie upoważnienia. Jednocześnie uprzejmie informuję, że zmiana przepisu rangi ustawowej, w tym przypadku art. 81 ww. ustawy - w zakresie wysokości maksymalnej opłaty za badanie lekarskie - pozostaje we właściwości Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Czy będzie projekt zmiany ustawy?

 

INTERPELACJA nr 31629

do ministra zdrowia

w sprawie opłat za badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców

W nawiązaniu do uregulowań dotyczących stawek opłat za badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców, zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), niniejszym pragnę polecić Pana życzliwej uwadze poniższe kwestie, które - w mojej ocenie - wymagają niezwłocznej korekty prawodawczej celem doprecyzowania i zoptymalizowania rozwiązań przyjętych w przywołanej materii oraz ich dostosowania do wytycznych przewidzianych w akcie nadrzędnym, którym pozostaje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600 ze zm., powoływana dalej jako “u.k.p.”).

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że regulacja zawarta w § 13 rozporządzenia może budzić wątpliwości w zakresie interpretacji wyrażenia “badanie lekarskie”. To z kolei wywołuje rozbieżności w odniesieniu do sposobu naliczania opłat, o których mowa w przywołanym przepisie. Nie jest bowiem jasne, czy opłatę w wysokości 200 zł pobiera się od badania przeprowadzonego przez lekarza uprawnionego, czy też obejmuje ona także dodatkowe konsultacje przeprowadzane przez lekarzy specjalistów. Literalna wykładnia przedmiotowego unormowania skłania ku drugiej z przedstawionych interpretacji, która jest jednakże nie do pogodzenia z postulatem realności kosztów badania lekarskiego, wynikającym z art. 81 ust. 1 u.k.p. Nie można w tym kontekście nie dostrzegać, że badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców cechują się znacznym zróżnicowaniem pod kątem ich zakresu oraz szczegółowości, w zależności od danej kategorii uprawnień. Tym samym, zrównanie stawek za przeprowadzenie badania bez uwzględnienia dystynkcji co do rzeczywistego nakładu pracy i środków jest nie tylko zabiegiem nieracjonalnym i sprzecznym z delegacją ustawową, lecz budzi również uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia dyrektywy odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w rozbieżnej sytuacji prawnej. Tytułem przykładu należy wskazać, że opłata w wysokości 200 zł została przewidziana zarówno wobec osób ubiegających się o prawo jazdy kat. B, które nie wymaga dodatkowych konsultacji ani badań, jak i względem badań wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p. oraz art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p., które obejmują poszerzoną diagnostykę przeprowadzaną przez psychologa, neurologa, okulistę bądź psychiatrę. Jak już powyżej zaznaczono, w przypadku konieczności dokonania dodatkowych badań, kwota 200 zł w sposób zdecydowany nie wyczerpuje kosztów generowanych przez procedurę zmierzającą do wydania orzeczenia.

Pragnę również zwrócić uwagę na fakt, że stawka opłaty za badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców ulega redukcji w stosunku do poprzednio obowiązujących uregulowań w tej materii. Należy bowiem zauważyć, że w latach 2004-2011. odpowiednia opłata przewidziana w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wynosiła 300 zł netto. Następnie została obniżona do 243,90 zł netto (300 zł brutto), zaś od dnia wejścia w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia wynosi ona 162 , 60 zł netto (200 zł brutto). Taki stan rzeczy nie uwzględnia stałych i notoryjnych procesów inflacyjnych i naraża podmioty przeprowadzające badania na znaczne ryzyko ekonomiczne. Nie można przy tym pomijać faktu, iż znaczna część zadań wymagających poszerzonej diagnostyki wykonywana jest przez Wojewódzkie Ośrodki Medycyny Pracy. Tym samym, wymiar opłat odbiegający od rzeczywistych kosztów badania stwarza niebezpieczeństwo konieczności pokrywania tych wydatków z budżetu samorządu województwa.

Wobec powyższego, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o wyrażenie stanowiska w tej sprawie i przedstawienie projektu zmian zmierzających do usunięcia wątpliwości pojawiających się na gruncie unormowań dotyczących opłat za badania kierowców (kandydatów na kierowców) oraz prowadzących do urzeczywistnienia postulatu realności tychże stawek.

 

Odpowiedź na interpelację nr 31629

w sprawie opłat za badania lekarskie kierowców i kandydatów na kierowców

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Sławomir Neumann

Warszawa, 07-05-2015

W związku z interpelacją nr 31629 Pani Poseł Lidii Gądek oraz Pana Posła Józefa Lassoty, przekazaną przy piśmie z dnia 17 marca 2015 r., w sprawie wysokości opłaty za badanie lekarskie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

Wskazać należy, że kwestię przeprowadzania badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców oraz opłat za przedmiotowe badania regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 949).

W art. 81 ust. 1 pkt 7a ustawy, określona została wysokość opłaty za badanie lekarskie, przy czym maksymalna jej wysokość nie może przekroczyć 200 zł.

Przedmiotowe rozporządzenie wydane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określa:

1.szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego;

2.zakres: badań lekarskich, konsultacji u lekarzy specjalistów, pomocniczych badań diagnostycznych;

3.jednostki uprawnione do przeprowadzania badań;

4.wzory stosowanych dokumentów oraz wzór pieczątki uprawnionego lekarza;

5.dodatkowe kwalifikacje;

6.podmioty uprawnione do przeprowadzania szkoleń lekarzy w zakresie badań kierowców oraz ramowy program ich szkolenia;

7.wysokość opłaty: za badanie lekarskie, za wpis do ewidencji.

Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia, opłata za badanie lekarskie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców wynosi odpowiednio 200 zł za badanie lekarskie w pierwszym terminie oraz 200 zł za ponowne badanie przeprowadzone w trybie odwoławczym, i obejmuje badanie, w zakresie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia, a także zlecane przez uprawnionego lekarza konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne, o których mowa w § 6 rozporządzenia. Powyższa opłata za badanie obejmuje także konsultacje u lekarzy posiadających specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub psychologa oraz pomocnicze badania diagnostyczne, zlecane w razie konieczności w celu oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych, mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, jak również czas wykonywania badania lekarskiego oraz amortyzację sprzętu medycznego.

Należy wskazać, że koszt badania musi pozwalać na wydanie orzeczenia lekarskiego na podstawie rzetelnie przeprowadzonych badań, tak aby nie dochodziło w przyszłości do wypadków wynikających z prowadzenia pojazdów przez osoby, których stan zdrowia stanowi zagrożenie w ruchu drogowym.

Zakres badania lekarskiego wskazany w § 4 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, obejmuje ocenę stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w odniesieniu do:

1.narządu wzroku;

2.narządu słuchu i równowagi;

3.układu ruchu;

4.układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego;

5.układu nerwowego, w tym padaczki;

6.czynności nerek;

7.cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii;

8.stanu psychicznego;

9.objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie;

10.objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie;

11.stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami;

12.innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie w sytuacji kierowania pojazdami.

Ponadto zakres badania lekarskiego, o którym mowa w § 4 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia, uwzględnia kryteria zdrowotne wynikające z postanowień dyrektywy Komisji 2009/112/WE z dnia 25 sierpnia 2009 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/439/EWG w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 223 z 26.08.2009 r.) oraz dyrektywy Komisji 2009/113/WE z dnia 25 sierpnia 2009 r. zmieniającej dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 223 z 26.08.2009 r.).

Jednocześnie uprzejmie informuję, że wysokość opłaty, o której mowa w § 13 powyższego rozporządzenia przyjęto w oparciu o następujące kryteria:

1.zakres badania lekarskiego wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia, który obejmuje ocenę stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w odniesieniu do rodzaju schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych;

2.częstotliwość kierowania osób badanych przez uprawnionego lekarza na dodatkowe konsultacje do lekarza posiadającego specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub psychologa, a także pomocnicze badania diagnostyczne;

3.ceny specjalistycznych konsultacji lekarskich realizowanych w ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia w województwach: mazowieckim, dolnośląskim, warmińsko-mazurskim;

4.ceny specjalistycznych konsultacji lekarskich oraz badań diagnostycznych, które obowiązują w pracowniach medycyny pracy we wszystkich województwach;

5.szerokie uzgodnienia i konsultacje publiczne.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że minister właściwy do spraw zdrowia zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy wypełnił zawarte w tym przepisie upoważnienie ustawowe, a tym samym w rozporządzeniu określił wysokość opłaty za badanie lekarskie.

W związku z tym, podwyższenie wysokości opłaty za badanie lekarskie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców w przedmiotowym akcie wykonawczym, przy obecnej konstrukcji upoważnienia ustawowego jest niemożliwe, gdyż stanowiłoby to przekroczenie upoważnienia.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że zmiana przepisu rangi ustawowej, w tym przypadku art. 81 ww. ustawy - w zakresie wysokości maksymalnej opłaty za badanie lekarskie - pozostaje we właściwości Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

Z upoważnienia MINISTRA ZDROWIA

SEKRETARZ STANU Sławomir Neumann