Bicycle Policy Audit, w skrócie BYPAD. Tak się nazywa ujednolicony międzynarodowy system, który pozwala zaplanować rowerową "politykę" miasta Jako pierwsze w Polsce, z programu BYPAD, korzystają od roku władze Tczewa. Teraz z doświadczeń międzynarodowych audytorów zdecydowali się skorzystać włodarze Gdańska.
Na czym polega BYPAD? Władze Gdańska zwróciły się do mieszkańców zainteresowanych tworzeniem polityki rowerowej miasta o zawiązanie tzw. grupy ewaluacyjnej. Zgłosiło się kilkanaście osób. W ciągu kilku najbliższych dni mają one wypełnić kwestionariusze, ułożone według ujednoliconych międzynarodowych zasad, w których oceniają rowerową "ofertę" miasta i proponują zmiany. Następnie do końca maja odbędzie się kilka "wyjazdów w teren" (m.in. na górny i dolny taras), a także spotkania z gośćmi z zagranicy, którzy przeprowadzali podobne audyty m.in. w Brukseli i Birmingham. To wszystko zaowocuje ustaleniem dwuletniej strategii rowerowej miasta Gdańska, która zostanie przedstawiona 26 maja na konferencji w budynku Rady Miasta. - W tym programie nie chodzi o długofalową budowę ścieżek, co oczywiście Gdańsk też ma w planie, ale o działania, które dadzą efekt w szybkim czasie - mówi Remigiusz Kitliński, oficer rowerowy miasta Gdańska. - Na Zachodzie są ciekawe wzorce, nad ściągnięciem których warto się zastanowić. Co szykuje Trójmiasto: otwarcie ulic w obu kierunkach; montaż stojaków na rowery; budowa nowych ścieżek rowerowych. Budowa płatnych boksów postojowych dla rowerów (w ramach parkingów samochodowych); budowa parkingów rowerowych itd.
BYPAD to akronim (skrót) oznaczający proces certyfikacji polityki rowerowej (Bicycle Policy Audit), czyli narzędzie oceny polityki rowerowej oraz wypracowywania rozwiązań podnoszących jej jakość.
Metodologia BYPAD została opracowana w roku 1999 przez międzynarodowe konsorcjum ekspertów rowerowych jako element projektu UE. W ramach kolejnych projektów – BYPAD Plus (2003-2005) oraz BYPAD Platform (2006-2008) rozszerzono zasięg przestrzenny i wzbogacono metodologię projektu. Dotychczas BYPAD został zastosowany w ponad 143 miastach oraz regionach w 21 krajach Europy. Adresatami Procesu Certyfikacji BYPAD mogą być regiony (województwa, powiaty, gminy), aglomeracje lub miasta. Proces certyfikacji polityki rowerowej BYPAD składa się z dziewięciu modułów podzielonych na trzy grupy. W grupie pierwszej (planowanie) analizowane są procedury i dokumenty samorządu w zakresie:
(a) uwzględniania potrzeb rowerzystów,
(b) zasad i podmiotów podejmujących decyzje dotyczące ruchu rowerowego,
(c) zapisów o roli ruchu rowerowego,
(d) miejsca osób dbających o warunki ruchu rowerowego w strukturze organizacyjnej urzędów, zakresu ich kompetencji i wielkości budżetu przeznaczonego na rozwój ruchu rowerowego.
W drugiej grupie (działania) analizowane są procedury i dokumenty samorządu w zakresie:
(a) stosowanych zasad tworzenia infrastruktury rowerowej i działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa rowerzystów,
(b) działań edukacyjnych i promocyjnych, zmieniających postrzeganie roli rowerów w życiu codziennym,
(c) działań wpływających na gospodarowanie przestrzenią oraz
(d) tworzenia grup partnerskich i wprowadzania w zakres ich działalności kwestii rozwoju ruchu rowerowego.
W ramach ostatniej, trzeciej grupy (monitoring) analizowane są procedury i dokumenty samorządu, dotyczące zasad zbierania danych, które umożliwiają ocenę skuteczności podejmowanych działań. Wynikiem procesu certyfikacji BYPAD są dokumenty pomocne przy uzyskiwaniu środków z funduszy i programów UE. Międzynarodowi eksperci BYPAD to praktycy dysponujący wiedzą na temat procedur ISO i zasad funkcjonowania ruchu rowerowego w swoich krajach. W Polsce proces certyfikacji realizowany jest zawsze przez zespół, w którego skład wchodzą eksperci polscy i zagraniczni.
