Ministerstwo Infrastruktury opublikowało stanowisko wspólne - wynikające z ustaleń spotkania z dnia 15 lipca br. - w sprawie utrzymania przystanków autobusowych:
Zgodnie z art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - przystanek komunikacji publicznej jest to miejsce oznaczone znakiem D-15. Na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) (red.: tekst jednolity ustawy: PRAWO DROGOWE. Część 1. Ruch drogowy, poz. 101) - zadania techniczne polegające na umieszczaniu i utrzymaniu znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, realizuje na własny koszt zarząd drogi. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w art. 4 określa pojęcie drogi jako budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym, oraz pasa drogowego, jako wydzielony liniami granicznymi grunt, wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W art. 13 niniejszej ustawy określono, do jakich opłat obowiązani są korzystający z dróg publicznych, nie zawarto tam jednak zapisu o obowiązku opłat za korzystanie z przystanku komunikacji publicznej (red.: tekst jednolity ustawy: PRAWO DROGOWE. Część 3. Drogownictwo, poz. 2001).W ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w rozdziale 8 określono opłaty, do ponoszenia których obowiązany jest przedsiębiorca podejmujący i wykonujący transport zbiorowy, wśród nich nie wymieniono opłat za korzystanie z przystanków. Ponadto w art. 4 ustanowiono opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie uwzględniając dróg innych. Analizując sytuację należy stwierdzić, że wszystkie obiekty okołoprzystankowe tj. wiaty, zadaszenia służą pasażerom, a nie przewoźnikowi, stąd do ponoszenia kosztów ich utrzymania powinni być zobowiązani właściciele tych obiektów, co nie wyklucza, że w przypadku ich zlokalizowania na terenie prywatnym lub będącym własnością osoby prawnej, ewentualną odpłatność za korzystanie z nich może ponosić przewoźnik, na podstawie umowy wynikającej z odrębnych przepisów. (red.: tekst jednolity ustawy: PRAWO DROGOWE. Część 2. Transport, poz. 1048).
Reasumując - żądanie opłat od przewoźników za korzystanie z przystanków usytuowanych na drogach publicznych nie ma podstaw prawnych.
Zwrócono uwagę, iż w powyższej interpretacji nie uwzględniono przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późn. zm.) Jednakże - zdaniem MI powołany artykuł ciężar utrzymania urządzeń przystankowych nakłada na zarządców dróg i gminy.
Podczas w/w narady Dyrektor Departamentu Transportu Drogowego MI, Pan Maciej Wroński poinformował, że Naczelny Sąd Administracyjny (w dniu 13 lipca br.) stwierdził, że organy samorządu mogą wprowadzać opłaty za korzystanie z przystanków drogowych. Podstawą prawną jest art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej, który mówi, że jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają m.in. o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Uprawnienie to mogą powierzyć organom wykonawczym. Oznacza to, że gmina może samodzielnie ustalać opłaty za korzystanie ze swojej własności, a więc np. za każde zatrzymanie się autobusów PKS na przystankach i na dworcu . Interpretacja przepisów w tym zakresie przedstawiona przez Ministerstwo Infrastruktury różni się od powyższej sentencji wyroku NSA, wobec czego zapowiedziano, iż zebranie powróci do sprawy po zapoznaniu się z pełnym tekstem wyroku oraz z jego uzasadnieniem. Uzgodniono, iż do tego czasu uczestnicy spotkania przyjmą do stosowania interpretację zaprezentowaną przez MI.
