(Fot.: PD@N 473-29jsz)
Jakie szanse ma 14 latek na uzyskanie tych uprawnień?
Na początek przepisy (Ustawa o kierujących pojazdami) dotyczące uprawnień wynikających z posiadania prawa jazdy kategorii AM: Art. 6.1. Prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania: kategorii AM: a) motorowerem; b) czterokołowcem lekkim (...) Art. 2. 42c). czterokołowiec lekki – czterokołowiec, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h (...) 46). Motorower – pojazd dwu lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nie przekraczającej 50 cm3 lub silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. (...) Kryteria, jakie trzeba spełnić, aby ubiegać się o prawo jazdy kat: AM to: ukończone lat 14; orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem; zgoda rodzica lub opiekuna; fotografia. Z tymi dokumentami należy udać się do właściwego Urzędu Starosty zgodnego z miejscem zameldowanie lub udokumentowanego miejsca zamieszkania. Urząd ten nadaje numer profilu kandydata na kierowcę upoważniający do rozpoczęcia szkolenia w wybranym ośrodku szkolenia kierowców.
Szkolenie: (...) Art. 23.2. Szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia i obejmuje:
1)część teoretyczną przeprowadzoną w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie:
a) podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym,
b) obowiązków i praw kierującego pojazdem;
2)część praktyczną w zakresie kierowania pojazdem, zwaną dalej “nauką jazdy”, przeprowadzoną:
a) na placu manewrowym,
b) w ruchu miejskim
c) w ruchu poza obszarem zabudowanym;
3)naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzoną w formie wykładów i zajęć praktycznych (...)
Egzaminy: (...) § 19 pkt. 4. Rozporządzenia MTBiGM z dnia 19 lipca W sprawie egzaminowania... Część teoretyczna egzaminu państwowego obejmuje:
1) 20 pytań z wiedzy podstawowej w tym:
a) 10 pytań o wysokim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
b) 6 pytań o średnim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
c) 4 pytań o niskim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
2) 12 pytań z wiedzy specjalistycznej w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy lub pozwolenia w tym:
a) 6 pytań o wysokim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
b) 4 pytań o średnim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
c) 2 pytań o niskim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego
§ 23.1. Część praktyczna egzaminu państwowego polega na:
1) Wykonaniu na placu manewrowym zadań określonych:
a) dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A...(w tabeli nr 2 załącznika nr 2).
1. Przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazd (...)
7. Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu (...)
8. Slalom wolny(jazda po łukach w kształcie cyfry 8 i pomiędzy 5 pachołkami ustawionymi na wyznaczonym pasie ruchu.
9. Slalom szybki(prędkość nie mniejsza niż 30 km/h)
2) Wykonanie w ruchu drogowym zadań egzaminacyjnych zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem. (...)
§ 25.2. Trasę przejazdu, na której jest przeprowadzany egzamin państwowy w zakresie prawa jazdy kat: AM, określa ośrodek egzaminowania w porozumieniu z właściwym marszałkiem województwa. (...)
Art. 66.1.pkt. 6 (Ustawa o kierujących pojazdami) wysokość opłat:
a) Opłaty za przeprowadzenie egzaminu państwowego część teoretyczna nie może przekroczyć 50 zł, w części praktycznej 200 zł (...).
Z powyższego widać, że dostępność do uzyskania tych uprawnień ma wiele ograniczeń. W trakcie kursu na prawo jazdy kat: A1, A2, A, kursant musi odbyć 30 godzin szkolenia teoretycznego i 20 godzin zajęć praktycznych natomiast na kat. AM 10 godzin szkolenia teoretycznego i 10 godzin zajęć praktycznych. Egzamin na prawo jazdy kat. AM jest bardzo zbliżony do kat: A1, A2, A (z małymi wyjątkami). Egzamin teoretyczny: w pierwszej części - 20 pytań jest taki sam tylko druga część - 12 pytań specjalistycznych jest zróżnicowana. Egzamin praktyczny: tylko zadanie 10 - omijanie przeszkody jest wyeliminowane w zakresie kat: AM. Okrojenie ilości godzin szkolenia w zakresie kat: AM w stosunku do pozostałych kategorii A nie zapewnia właściwego wyszkolenia dającego gwarancje zdania egzaminu państwowego. Egzaminy odbywają się w dużych miastach. Kandydat na prawo jazdy kat: AM (małoletni) zmuszony jest do uczęszczania na kurs w tych miastach ponieważ, jeżeli szkolenie odbywa w ośrodku szkolenia w małej miejscowości szanse na uzyskanie wyniku pozytywnego z egzaminu państwowego ma znikome, a głównym miejscem uczestniczenia w ruchu drogowym będzie jego rodzinna miejscowość. Następną barierą jest cena, zarówno szkolenia jak i egzaminu. Nie wielu rodziców będzie stać na poniesienie tak wysokich kosztów.
Przez nieszczęsny zapis w Ustawie o kierujących pojazdami odnośnie uprawnień instruktorów nauki jazdy ( wpisano, że mają oni “ wiedzę i umiejętności”, zamiast “uprawnienia”) okazuje się, że w wielu urzędach powiatowych odmawia się im przyznania uprawnień do szkolenia w zakresie kat: AM, mimo że posiadają je ( uprawnienia) w zakresie kat: A, co jest następną barierą w dostępności do odbycia szkolenia.
W WORD Warszawa w pierwszym półroczu tego roku ani jedna osoba nie przystąpiła do egzaminu w zakresie prawa jazdy kat: AM.
Efekt jest taki, że młodzież, nie mogąc uzyskać uprawnień, porusza się po polskich drogach motorowerami i czterokołowcami bez nich ( uprawnień), stwarzając zagrożenie życia swego i innych. Chyba nie przekonuje nikogo stwierdzenie, że winę za to ponoszą tylko rodzice, pozwalając młodym osobom na jeżdżenie bez uprawnień(odpowiedzialność karną - tak).
Czy ustawodawcy na pewno nie mają w tej kwestii sobie nic do zarzucenia?
Jan Szumiał (Praska Auto Szkoła)
