(521-24)
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie - czytamy w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 2 lipca 2015 r. (sygn. III SA/Kr 1674/14).
W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym ustalono u skarżącego istnienie choroby alkoholowej. W odwołaniu skarżący zarzucił, że ustalenia w zakresie stanu zdrowia skarżącego są pobieżne i ogólnikowe. W ocenie skarżącego nie cierpi on na chorobę alkoholową, nie ma również żadnego problemu związanego z alkoholem, gdyż od kilkunastu lat pozostaje abstynentem.W ocenie organów obu instancji, taka diagnoza rodzi uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Ustalenia te oparto z kolei na opinii sądowo-psychiatrycznej, sporządzonej w sprawie karnej skarżącego, a przedstawionej organowi przez prokuratora. W ocenie Sądu, oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez prokuratora sprawy karnej, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, stanowi informację wiarygodną
“Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2002.1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b" u.k.p. Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak bowiem wynika z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Należy w tym miejscu podkreślić, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom, którzy przeprowadzą sporne badanie (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1078/13; LEX nr 1502673). Trzeba również zauważyć, że ustawa nie określa precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa jest jedynie o tym, że zastrzeżenia te muszą być "uzasadnione" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji publicznej możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy również interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu bowiem zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie, są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Po 481/14, LEX nr 1653434; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 344/14, LEX nr 1494013). Również w piśmiennictwie podkreśla się, iż "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Stwierdzić również należy, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym i dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (zob. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 167/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zauważa, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ustalono u skarżącego istnienie choroby alkoholowej. W ocenie organów obu instancji, taka diagnoza rodzi uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Ustalenia te oparto z kolei na opinii sądowo-psychiatrycznej, sporządzonej w sprawie karnej skarżącego, a przedstawionej organowi przez prokuratora. W ocenie Sądu, oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez prokuratora sprawy karnej, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, stanowi informację wiarygodną (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 65/13; LEX nr 1351557). Organy administracji nie mają bowiem możliwości dokonywania merytorycznej kontroli takiej opinii. To zaś oznacza, że organy nie naruszyły art. 7 k.p.a., a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dało podstawę do podjęcia wszystkich niezbędnych ustaleń. Nie ma ponadto podstaw do kwestionowania okoliczności stwierdzonych w przedmiotowej opinii, tym bardziej, że skarżący nie zaprzecza stanowczo temu, iż cierpi na chorobę alkoholową - twierdzi bowiem jedynie, że jego problemy alkoholowe należą już do przeszłości, a obecnie pozostaje abstynentem. Sam fakt, że u skarżącego nie ujawniono dotychczas prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta stanowi bowiem inną - niż wskazywana przez organ - przesłankę skierowania skarżącego na badanie lekarskie (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.k.p). Sąd podziela przy tym ocenę organów obu instancji, że stwierdzenie przez biegłych psychiatrów istnienia choroby alkoholowej u kierującego pojazdem, rodzi uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego i to w zakresie istotnie związanym z korzystaniem z uprawnień do prowadzenia pojazdami.
Niemniej jednak trzeba zauważyć, że wpływ lub brak wpływu choroby alkoholowej na zdolność kierowania pojazdami przez skarżącego jest przedmiotem badań, na które skarżący został skierowany. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 584/13, niepubl.). Toteż w ocenie Sądu, uwagi skarżącego dotyczące jego abstynencji oraz postawy wobec alkoholu nie są adekwatnymi zarzutami względem zaskarżonej decyzji, a powinny być przedmiotem badania lekarskiego, na które skarżący został zgodnie z prawem skierowany.
Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.
W punkcie II wyroku Sąd - stosownie do art. 250 p.p.s.a. - orzekł ponadto o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota wynika z kolei z § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013.461)”. (fragment uzasadnienia wyroku)
