(Fot.: PD@N 424-36)
Odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji Infrastruktury. W toku obrad m.inn. rozpatrzono uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 274). Senat po rozpatrzeniu projektu ustawy zaproponował wprowadzenie 11 poprawek.
Uzasadnienie
Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 2 marca 2012 r. ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, postanowił wprowadzić do niej 11 poprawek.
Przyjmując poprawkę nr 1 Senat miał na względzie wynikającą z Zasad techniki prawodawczej dyrektywę, zgodnie z którą adres publikacyjny ustawy przywołuje się tylko w przepisie odsyłającym do niej po raz pierwszy.
W poprawce nr 2 Senat postanowił doprecyzować art. 24i ust. 2 pkt 1 dodawany do ustawy o drogach publicznych. Przepis ten stanowi, że przy przeprowadzaniu oceny wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego uwzględnia się liczbę zabitych w wypadkach drogowych oraz liczbę wypadków drogowych. Ustawodawca nie wskazał przy tym, czy chodzi o wypadki w ogóle, o wypadki, które zdarzyły się w miejscu inwestycji, czy też o zdarzenia na okolicznych drogach.
Poprawka nr 4 ma jednoznacznie przesądzić, że na każdym etapie inwestycji drogowej audyt bezpieczeństwa ruchu drogowego może przeprowadzać audytor będący pracownikiem jednostki wykonującej zadania zarządcy drogi lub audytor nie pozostający z nią w stosunku pracy. Senatorowie uznali, że zgodnie z intencją ustawodawcy swoboda zarządcy drogi w zakresie wyboru audytora powinna wynikać z przepisu w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Respektując powyższą zasadę nieuzasadnione jest nakładanie na zarządcę, który zatrudnia audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego, obowiązku zlecania audytu na ostatnim jego etapie podmiotowi “zewnętrznemu”.
Poprawki nr 5 i 9 zapewniają ustawie zgodność z postanowieniami Kodeksu pracy oraz pragmatyk urzędniczych. W myśl art. 25k ust. 10 ustawy o drogach publicznych, rozwiązanie stosunku pracy z audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego bez wypowiedzenia następuje w wyniku skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie przeciwko życiu i zdrowiu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej lub przeciwko wiarygodności dokumentów. Przepis o takiej treści abstrahuje od rozwiązań przyjętych w polskim systemie prawa i może spowodować istotne wątpliwości interpretacyjne. Zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem oraz zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Kodeksowa instytucja przesłanek natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika ma charakter podstawowy, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów ani doktrynie prawa pracy, i znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, gdy strony łączy stosunek pracy. Ponieważ określony w art. 25k ust. 10 ustawy o drogach publicznych katalog przyczyn dyscyplinarnego zwolnienia z pracy audytora jest węższy od przyjętego w art. 52 § 1 Kodeksu pracy, a wyliczenie w nim zawarte ma charakter enumeratywny, nierozstrzygnięta pozostaje relacja między tymi przepisami. Przeciwko wprowadzeniu szczególnego w tym zakresie rozwiązania tylko dla audytorów bezpieczeństwa ruchu drogowego przemawiają ponadto postanowienia pragmatyk urzędniczych, w oparciu o które będą oni zatrudnieni. Zarówno bowiem ustawa o pracownikach samorządowych (art. 6 ust. 3), jak i ustawa o służbie cywilnej (art. 4) uzależniają zatrudnienie pracownika od niekaralności za każde przestępstwo popełnione z winy umyślnej.
Analogiczne wątpliwości powoduje w opinii Senatu także art. 24n ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, uzależniający uzyskanie certyfikatu audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego od niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie przeciwko życiu i zdrowiu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej lub przeciwko wiarygodności dokumentów. W świetle takiego brzmienia przepisu możliwa będzie sytuacja, w której audytor skazany za przestępstwo umyślne nie należące do żadnej z wymienionej kategorii uzyska certyfikat, ale nie zostanie zatrudniony w komórce audytu bezpieczeństwa ruchu ze względu na zakazy wynikające z pragmatyk urzędniczych.
Uchwalając poprawkę nr 6 Senat postanowił zmodyfikować nałożony na zarządcę drogi obowiązek sporządzenia i dołączenia do sprawozdania z audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego uzasadnienia swej decyzji o odstąpieniu od uwzględnienia wyniku audytu na kolejnych etapach budowy i użytkowania drogi. W świetle art. 4 ust. 4 dyrektywy 2008/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej, w przypadku gdy podczas audytu zidentyfikowano elementy zagrażające bezpieczeństwu, lecz projekt nie został poprawiony przed zakończeniem etapu inwestycyjnego, właściwa jednostka sporządza odpowiednie uzasadnienie w formie załącznika do sprawozdania z audytu. Wynikający z art. 24l ust. 4 ustawy o drogach publicznych wymóg, aby zarządca wskazywał w uzasadnieniu propozycje rozwiązań zamiennych wykracza więc poza zakres dyrektywy. Ponadto Senat zauważył, że zarządca drogi nie ma uprawnień, aby poprawiać zarówno projekt budowlany, jak i sprawozdanie z audytu.
Poprawka nr 7 modyfikuje przepis określający skład zespołu oceniającego wyniki klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych oraz bezpieczeństwo sieci drogowej w ten sposób, aby w jego skład wchodziła co najmniej jedna osoba posiadająca kwalifikacje i doświadczenie wymagane ustawą dla audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przyjmując takie rozwiązanie Senatorowie uznali, że art. 24m ust. 4 w wersji przyjętej przez Sejm jest w zmienianym zakresie zbyt restrykcyjny.
W poprawce nr 10 Senat postanowił uzupełnić niepełne odesłanie. Zgodnie z art. 24n ust. 7 ustawy o drogach publicznych, certyfikat audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego jest przedłużany na kolejne trzy lata po dostarczeniu potwierdzenia ukończenia szkolenia okresowego, oświadczenia o pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z pełni praw publicznych oraz dokumentu potwierdzającego niekaralność. Art. 24n ust. 8 stanowi natomiast, że minister właściwy do spraw transportu odmawia przedłużenia certyfikatu w przypadku nieprzedstawienia zaświadczenia o ukończeniu szkolenia okresowego, nie wspominając o pozostałych przesłankach przedłużenia ważności dokumentu.
Pozostałe poprawki mają charakter doprecyzowujący albo zmierzają do zapewnienia ustawie wewnętrznej spójności.
