(Fot.: PD@N 452-16-17)
W godzinach wieczornych na 69. posiedzeniu obradowała Komisja Gospodarki Narodowej wspólnie z komisją Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej Senatu RP. Rozpatrzono ustawę o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (druk senacki 280, druki sejmowe nr 985, 987 i 987-A). W podjętej uchwale komisje wnoszą o przyjęcie ustawy bez poprawek. Sprawozdawcą Komisji na posiedzeniu Senatu będzie senator Stanisław Jurcewicz. Poniżej opinia głównego legislatora Senatu RP do ustawy.
Opinia
do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (druk nr 280)
I. Cel i przedmiot ustawy.
Ustawa z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami zmierza do przesunięcia terminu wejścia w życie niektórych przepisów ustawy zmienianej w ten sposób, aby weszły one do porządku prawnego z dniem 4 stycznia 2016 r., a nie - jak to pierwotnie założono - z dniem 19 stycznia 2013 r. Propozycja opóźnienia wejścia w życie dotyczy przede wszystkim wprowadzenia nowych zasad funkcjonowania centralnej ewidencji kierowców, w której gromadzi się dane o kierujących pojazdami oraz o osobach, którym cofnięto uprawnienie do kierowania. Ustawa o kierujących pojazdami rozszerza zakres danych przechowywanych w centralnej ewidencji kierowców, w szczególności dotyczących kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ośrodków szkolenia kierowców, instruktorów, egzaminatorów, lekarzy i psychologów. Rozbudowa bazy danych centralnej ewidencji kierowców oraz zapewnienie przepływu informacji między organami je gromadzącymi wymaga wprowadzenia zmian w oprogramowaniu oraz systemie infrastruktury teleinformatycznej. Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy, jej przyjęcie pozwoli na modernizację systemu infrastruktury teleinformatycznej i właściwe przygotowanie procesu migracji danych do centralnej ewidencji kierowców. Przesunięcie terminu wejścia w życie przepisów dotyczących nowych zasad prowadzenia centralnej ewidencji kierowców ma według Wnioskodawców noweli uniemożliwić funkcjonowanie instytucji okresu próbnego z rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami (okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, trwać ma 2 lata).
W związku z tym zaproponowano, aby również ta regulacja wchodziła w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. W art. 1 w pkt 4 noweli rozszerzono art. 134 ustawy o przepis przejściowy, zgodnie z którym zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, uznawać się będzie za zaświadczenie spełniające wymagania o których mowa w ustawie o kierujących pojazdami także w zakresie prawa jazdy kategorii A2. Osobom, które zdały część teoretyczną egzaminu na prawo jazdy kategorii A, część ta zostanie uznana za równoważną części prawa jazdy kategorii A2.
Na podstawie art. 135a (art. 1 pkt 5 noweli), do dnia 3 stycznia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, będzie następowało na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego.
II. Przebieg prac legislacyjnych
Ustawa uchwalona przez Sejm na 31. posiedzeniu w dniu 4 stycznia br. pochodziła z przedłożenia poselskiego. Ustawą zajmowała się w Sejmie Komisja Infrastruktury. W toku prac nad projektem posłowie wskazywali na zbyt krótki kalendarz prac nad ustawą oraz kwestionowali zasadność odsuwania daty wejścia w życie tylko niektórych jej przepisów. Poprawka zgłoszona do projektu ustawy w drugim czytaniu została odrzucona. Za przyjęciem ustawy głosowało 249 posłów, 182 posłów było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.
III. Uwagi
1) W świetle przepisu przejściowego zawartego w art. 1 pkt 4 lit. b noweli rozważyć należy, czy analogicznej regulacji nie wymaga także sytuacja, w której znajdą się egzaminatorzy wskazani w art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl tego przepisu, egzaminatorem może być osoba posiadająca uprawnienia egzaminatora w zakresie prawa jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat, w przypadku ubiegania się o uprawnienia do egzaminowania na pozostałe kategorie prawa jazdy. Ponieważ wymóg legitymowania się trzyletnim okresem uprawnień egzaminatora w zakresie prawa jazdy kategorii B ma charakter novum, osoby ubiegające się o takie uprawnienia w zakresie praw jazdy kategorii A, C i D, które złożyły teoretyczną część egzaminu w ubiegłym roku, nie będą mogły przystąpić do części praktycznej dopóty, dopóki nie osiągną wymaganego stażu. Z drugiej natomiast strony, pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu będzie ważny jedynie przez rok od dnia jego uzyskania.
2) Wątpliwości powodować może ponadto przepis końcowy ustawy stanowiący, że wchodzi w życie z dniem 18 stycznia 2013 r. Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych wprowadza zasadę, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Wejście w życie aktu prawa powszechnie obowiązującego w terminie krótszym dotyczy uzasadnionych przypadków, natomiast z dniem jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym powinno stosowane wyjątkowo - jeżeli natychmiastowego wejścia w życie takiego aktu wymaga ważny interes państwa i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Ze względu na bardzo krótki terminarz prac nad ustawą trudno przewidzieć, jakie będzie jej ostateczne vacatio legis.
Maciej Telec Główny legislator
