Ministerstwo Spraw Wewnętrznych opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego.
U z a s a d n i e n i e
Projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniającego rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.).
Projektowane rozporządzenie ma na celu przede wszystkim wdrożenie dyrektywy Komisji 2010/47/UE z dnia 5 lipca 2010 r. dostosowującej do postępu technicznego dyrektywę 2000/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie drogowej kontroli przydatności do ruchu pojazdów użytkowych poruszających się we Wspólnocie (Dz. Urz. UE L 173, s. 33).
Dyrektywa 2010/47/UE zmieniła załączniki I i II dyrektywy 2000/30E. Zmiana załącznika I, określającego wzór sprawozdania z kontroli stanu technicznego pojazdów wykonujących przewozy drogowe, polega głównie na zamieszczeniu na odwrocie sprawozdania pełnej listy pozycji do sprawdzenia, co ma na celu ułatwienie kontrolującym odnotowanie nieprawidłowości (poz. (7) preambuły do dyrektywy). Zmiana załącznika II, w celu podniesienia skuteczności kontroli, wprowadza odpowiednie metody kontroli układu hamulcowego oraz emisji spalin (poz. (8) preambuły do dyrektywy).
Zmiana wymienionych załączników wymaga nadania nowego brzmienia odpowiadającym im załącznikom nr 2 i 3 zawartym w obowiązującym dotychczas rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zmiany te są proponowane odpowiednio w załączniku nr 1 i 2 do niniejszego projektu rozporządzenia.
We wprowadzonym dyrektywą 2010/47/UE nowym wzorze sprawozdania z kontroli również zmodyfikowano zakres kontroli drogowej, wskazując przy tym (odnośnik f), że metody badawcze poszczególnych elementów i wytyczne dotyczące ustalenia nieprawidłowości powinny być zgodne z załącznikiem II do dyrektywy 2009/40/WE, zmienionej dyrektywą 2010/48/UE. Ze względów praktycznych (zamiast odsyłać do innych aktów wykonawczych w zakresie metod badawczych oraz stwierdzania nieprawidłowości) w projekcie proponuje się uwzględnienie w jednym załączniku zmienionych dyrektywą 2010/47/UE metod badawczych układu hamulcowego i emisji spalin oraz wspomnianych metod badawczych pozostałych elementów. Tym samym dotychczasowy załącznik nr 3 został znacznie poszerzony.
Ponadto, poprzez dodanie ust. 2a w § 14, proponuje się umożliwienie strażnikom gminnym (miejskim) podawania sygnałów do zatrzymania pojazdów również z poruszającego się oznakowanego pojazdu służbowego straży. Dotychczas, zgodnie z § 14 ust. 2 obowiązującego rozporządzenia, sygnał do zatrzymania pojazdu może być podawany wyłącznie przez strażnika gminnego (miejskiego) poruszającego się pieszo. Wywołuje to niekiedy kuriozalne sytuacje, w których strażnik poruszający się pojazdem służbowym widząc np. motorowerzystę jadącego bez kasku musiał najpierw go wyprzedzić (jeśli jechał w kierunku przeciwnym musiał jeszcze przedtem zawrócić), zatrzymać się, wyjść z pojazdu i dopiero wówczas podać motorowerzyście polecenie zatrzymania się. Stwarzało to dla podlegającego kontroli dogodną sytuację do podejmowania działań mających na celu uniknięcie kontroli.
Proponowana zmiana powinna przyczynić się do podniesienia skuteczności działań strażników gminnych (miejskich) wobec tych kierujących pojazdami, którzy podlegają ich ustawowo określonym kompetencjom w zakresie kontroli ruchu drogowego, a więc niestosującym się do zakazu ruchu w obu kierunkach, naruszającym przepisy o zakazie zatrzymywania i postoju pojazdów oraz naruszającym przepisy o ruchu rowerów i motorowerów. Konsekwentnie do proponowanej zmiany należy uzupełnić program szkolenia strażników, określony w § 2 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 8 do rozporządzenia, poprzez nadanie odpowiedniego zakresu 3 tematu zawartego w części II “Kontrola ruchu drogowego”, przy jednoczesnym wydłużeniu czasu jego realizacji z 1 do 2 godzin. Jednocześnie proponuje się modyfikację tematu 4 poprzez uwzględnienie zdefiniowanego w art. 2 pkt 59 Prawa o ruchu drogowym określenia “urządzenie rejestrujące”.
Należy podkreślić, że proponowana regulacja nie upoważnia strażników gminnych (miejskich) do dawania sygnału do zatrzymania z wykorzystaniem świetlnych i dźwiękowych sygnałów, w które jest wyposażony pojazd uprzywilejowany. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 129b ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, określając do czego są upoważnieni strażnicy gminni (miejscy) w ramach kontroli ruchu drogowego, nie wskazał, że mogą oni używać urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych lub świetlnych, służących do wydawania wiążących poleceń uczestnikowi ruchu.
Ze względów formalnych w projekcie proponuje się, aby w pouczeniu zawartym w pokwitowaniu za zatrzymany dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem lub jego używania (wzór pokwitowania określa załącznik nr 1) zaktualizować podstawę prawną skierowania pojazdu na dodatkowe badanie techniczne. W dotychczasowym brzmieniu wskazywany jest art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ze względu na nowelizację art. 81 dokonaną ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 97, poz. 802) powinien to być art. 81 ust. 11 pkt 1.
W załączniku nr 9 (wzór upoważnienia do wykonywania kontroli ruchu drogowego znowelizowano brzmienie) znowelizowano brzmienie strony 2a w zakresie czynności, do których wykonywania uprawnieni są strażnicy gminni/miejscy w ramach prowadzonej kontroli. Zmiana ta podyktowana była nowelizacją art. 129 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym dodatkowo umożliwiono strażnikom kontrolę dokumentów wymaganych w związku z używaniem pojazdu, używanie urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojeździe, gdy ten nie jest w ruchu, sprawdzanie wykonania obowiązków o których mowa w art. 78 ust. 2 prd. jak również żądanie od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
W § 2 ust. 1 proponuje się, aby program szkolenia strażników gminnych (miejskich) rozpoczętego i niezakończonego przed wejściem w życie rozporządzenia był uzupełniony o treści wynikające z wdrażanej zmiany. Ponadto, mając na uwadze, że o zakresie uprawnień strażników gminnych (miejskich) decyduje ustawa, a informacja o tych uprawnieniach zawarta w upoważnieniu do wykonywania kontroli ma charakter wyłącznie formalny, w § 2 ust. 2 proponuje się, aby zachowały swoją ważność upoważnienia wydane według wzoru obowiązującego przed wejściem w życie rozporządzenia. Pozwoli to uniknąć kłopotliwej wymiany dokumentu.
Proponuje się, aby rozporządzenie weszło w życie w terminie 14 dni od dnia opublikowania, co jest zgodne z wyznaczonym terminem wdrożenia wymienionej dyrektywy do polskiego porządku prawnego.
Projekt nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. 239, poz. 2039, z późn. zm.), nie podlega zatem notyfikacji.
Regulacja jest zgodna z prawem Unii Europejskiej.
