Legislacja

Prawo jazdy dla chorych na cukrzycę i padaczkę

7 kwietnia 2011

Wraca temat polskich zaniedbań w sprawie przyznawania praw jazdy m.in. chorym na cukrzycę czy padaczkę. I groźby Komisji Europejskiej pozwem do Trybunału Sprawiedliwości. Istniejące w Polsce zapisy nie są dostosowane do unijnego prawa (dwie dyrektywy z 2009 r. dostosowujące wymogi dotyczące zdolności do prowadzenia pojazdów do postępu naukowego dokonanego w leczeniu niektórych chorób), termin zobowiązujący władze do czynności w tym zakresie minął pół roku temu. Brak dostosowania oznacza, że w Polsce nadal chory na cukrzycę i wymagający leczenia insuliną, także osoby ze słabym wzrokiem tylko wyjątkowo otrzymają prawo jazdy, a chory na padaczkę spotka się po prostu z odmową wydania dokumentu. Podobny brak dostosowania przepisów istnieje w sześciu innych krajach UE - Włochy, Austria, Portugalia, Finlandia, Dania, Polska i Słowenia nadal nie poinformowały Komisji o wdrożeniu tych dwóch dyrektyw do swoich porządków prawnych, mimo że miały tego dokonać do dnia 15 września 2010 r." - podsumowuje KE.

Fragmenty projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami:

Na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) wprowadza się następujące zmiany: (...)

po § 8 dodaje się § 8a i 8b w brzmieniu: “§ 8a. Sposób oceny stanu zdrowia osoby chorej na cukrzycę w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określa załącznik nr 4a do rozporządzenia.

8b. Sposób oceny stanu zdrowia osoby chorej na padaczkę w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określa załącznik nr 4b do rozporządzenia.”; (...)

oraz uzasadnienia:

Celem nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) jest implementacja niektórych postanowień zawartych w Dyrektywie Komisji 2009/112/WE z dnia 25 sierpnia 2009 r. zmieniającej Dyrektywę Rady 91/439/EWG w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 237 z 24 08 1991 s. 1) oraz Dyrektywie Komisji 2009/113/WE z dnia 25 08 2009 r. zmieniającej Dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006 s.18). Przepisy obu dyrektyw wprowadzają minimalne wymagania dla osób ubiegających się bądź posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami. W dyrektywach określono czynniki medyczne wpływające na zdolność do kierowania pojazdami, wśród których wskazano wzrok, cukrzycę i padaczkę.

Do rozporządzenia dodano dwa nowe przepisy § 8a i 8b, regulujące sposób oceny stanu zdrowia osoby chorującej odpowiednio na cukrzycę oraz padaczkę, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Sposób oceny stanu zdrowia osób chorujących na ww. choroby został szczegółowo określony w załączniku nr 4a i załączniku nr 4b do niniejszego rozporządzenia.

W projekcie zdefiniowano pojęcie ciężkiej hipoglikemii, nawracającej ciężkiej hipoglikemii, nieświadomości hipoglikemii, a także określono wymagania dla osób posiadających lub ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, do których należą: przedstawienie opinii specjalisty diabetologa, przeprowadzanie regularnych kontrolnych badań lekarskich, właściwych dla każdego przypadku, wykazanie świadomości ryzyka hipoglikemii i zagrożeń z nią związanych, regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi, udokumentowanie kontroli nad przebiegiem choroby przez lekarza prowadzącego.

Zdefiniowano również pojęcia padaczka oraz inna utrata przytomności.

Ponadto wprowadzono przepis, zgodnie z którym uprawiony lekarz, który stwierdził przypadek wystąpienia epizodu ciężkiej hipoglikemii bądź napadu o symptomatologii padaczkowej lub podejrzenie albo istnienie padaczki, niezależnie od okoliczności, powinien o tym powiadomić organ wydający prawo jazdy w celu oceny predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W projekcie rozporządzenia określono wymagania dla osoby przyjmującej leki przeciwpadaczkowe oraz dla osoby, która odstawiła leczenie.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami jest wystąpienie napadu padaczkowego w ciągu ostatnich dwóch lat choroby. Ponowne ubieganie się o uprawnienia do kierowania pojazdami albo przedłużenie okresu jego ważności możliwe jest po przedstawieniu opinii neurologicznej, potwierdzającej brak napadów padaczkowych w ciągu ostatnich dwóch lat leczenia. Po tym okresie wyżej wymienione osoby podlegać będą badaniom kontrolnym co pół roku przez okres dwóch lat, następnie co rok przez kolejne 3 lata, a potem w zależności od wskazań lekarskich.

Osoby ubiegające się o uprawnienia do kierowania samochodem ciężarowym, autobusem lub tramwajem, bądź o świadectwo kwalifikacji zawodowej, u których kiedykolwiek rozpoznano padaczkę lub wystąpił napad o symptomatologii padaczkowej nie mogą być uznane za zdolne do kierowania pojazdami.

Należy zauważyć, że dyrektywy wskazując minimalne wymagania dotyczące zdolności do kierowania pojazdami zezwalają państwom członkowskim na wprowadzenie norm bardziej rygorystycznych niż określone w załączniku nr III pkt 5 dyrektywy 2006/126/WE.

Oprócz wdrożenia wskazanej dyrektywy, przedmiotowa nowelizacja ma na celu zmianę załącznika nr 2, m.in. poprzez:

- ujednolicenie kryteriów badania wstępnego i okresowego u osób posiadających prawo jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E, oraz osób posiadających pozwolenie do kierowania tramwajem,

- wprowadzenie kryterium słuchu prawidłowego w audiometrii tonalnej na podstawie rekomendacji WHO,

- nieuwzględniania, w przypadku zachowanej wydolności socjalnej słuchu, ocenionej na podstawie rozumienia szeptu, ubytków słuchu związanych z wiekiem (w zakresie powyżej 3 kHz),

- zastąpienie przy badaniu narządu równowagi próby Flecka (zależnej od np. współistniejącej patologii narządu ruchu) na próbę Unterbergera, która w sposób bardziej obiektywny ocenia sprawność statyczno-dynamiczną układu równowagi.

Ponadto proponuje się zmianę sposobu ustalania opłat za badania lekarskie poprzez odstąpienie od stawek kwotowych i odniesienie do minimalnego wynagrodzenia za pracę, określonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, podobnie jak ma to miejsce w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898, z późn. zm.). (...)

Projektowane rozporządzenie jest zgodne z prawem Unii Europejskiej. (...)