Do ministra infrastruktury i rozwoju swoje zapytanie interpelacyjne (nr 27930) zaadresował poseł Damian Raczkowski. Przedmiotem interpelacji były zmiany dotyczące egzaminu teoretycznego na prawo jazdy. Analizując następujące w systemie egzaminowania zmiany - poseł konkludował, iż “nowe zasady zdawania egzaminu teoretycznego na prawo jazdy w 2014 r. jeszcze bardziej się zaostrzyły”. Natomiast zagadnienia interesujące posła to: fakt, iż pytanie egzaminacyjne opracowuje PWPW, a nie np. Policja, która m.in. prowadzi statystyki dotyczące najczęściej popełnianych błędów przez kierowców; pytał o ewentualność wprowadzenia obowiązkowego kursu pierwszej pomocy; o statystyki zdawalności egzaminu teoretycznego przed wprowadzeniem nowej bazy pytań; o oczekiwaną zdawalność; o jednolitość baz pytań w poszczególnych ośrodkach egzaminowania i wreszcie o ewentualne planowane zmiany w zasadach przeprowadzenia egzaminu praktycznego.
Odpowiedzi udzielił Zbigniew Rynasiewicz, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju. Poinformował:
1)pytania testowe zostały opracowane przez dwa podmioty wyłonione w trakcie postępowania związanego z zamówieniem systemu teleinformatycznego i bazy pytań egzaminacyjnych tj. PWPW oraz ITS. Od 1 lipca 2014 r. dotychczas dwie niezależne bazy pytań zostały scalone, bez ich zmiany i obecnie obowiązują jednolite w całym kraju. Nie oznacza to jednak, że pytanie te są trudniejsze;
2)co do ewentualnego obowiązkowego kursu pierwszej pomocy dla kursantów, tu ministerstwo rozważa rozszerzenie zakresu godzinowego obowiązujących aktualnie zajęć teoretycznych i praktycznych lub wyłączenie tych zajęć jako odrębnego kursu;
3)szczegółowe dane statyczne na temat zdawalności egzaminu teoretycznego przed wprowadzeniem nowych pytań nie były gromadzone przez resort. Jednak według posiadanych informacji średnia zdawalność tej części egzaminu wynosiła ok. 80%;
1.obecnie resort nie przewiduje znacznej zmiany poziomu zdawalności części teoretycznej egzaminu. Jednak odnotowano tentencję wzrostową;
4)obecnie we wszystkich ośrodkach egzaminowania w kraju część teoretyczna egzaminu przeprowadzana jest przy użyciu jednolitej bazy pytań egzaminacyjnych;
5)co do planowanych zmian w zasadach przeprowadzania egzaminu praktycznego – Rynasiewicz informował o wprowadzonych kilku zmianach jak: wprowadzenie sprawdzenia umiejętności jazdy energooszczędnej cy wprowadzenie możliwości zdawania części praktycznej pojazdem osk. Uregulowane zostały sprawy bazy pytań egzaminacyjnych, przywrócona odpowiedzialność merytoryczna ministra za treści zawarte w pytaniach; powołana zostanie specjalna komisja ds. ich weryfikacji i rekomendacji ministrowi.
Interpelacja nr 27930
do ministra infrastruktury i rozwoju
w sprawie zmian dotyczących egzaminu teoretycznego na prawo jazdy
Szanowna Pani Minister! Z początkiem ubiegłego roku przeprowadzano “rewolucję” w egzaminach teoretycznych. Wiele osób, obawiając się nowych zasad egzaminowania, starało się za wszelką cenę zdążyć przed ich wejściem w życie bądź odkładało na przyszłość decyzję o rozpoczęciu kursu. Tradycyjne pytania testowe zostały zastąpione klipami wideo z symulacją zdarzenia, które lepiej odzwierciedlają realne sytuacje na drodze. Na nowy egzamin składało się 20 pytań multimedialnych. Pytania, m.in. w formie klipów wideo, przedstawiają konkretne sytuacje na drodze. Na pytania odpowiada się “tak” lub “nie”. Czas odpowiedzi na pytanie egzaminacyjne to 20 s; na zapoznanie się z pytaniem + 10 s, wyświetlenie filmu + 15 s na odpowiedź, 12 pytań z odpowiedziami A, B i C, z jedną odpowiedzią prawidłową; czas odpowiedzi: do 50 s. Ilość pytań w bazie liczyła kilka tysięcy, stawiając na brak możliwości wykucia testów i odpowiedzi na pamięć. Test nie pozwala na zmianę decyzji: po odpowiedzi na pytanie i przejściu do następnego nie było możliwości powrotu i poprawienia poprzedniej odpowiedzi. Taki system miał faworyzować te osoby, które rzeczywiście opanowały wiedzę na temat przepisów i potrafią ją swobodnie wykorzystać w praktyce. Według danych Pomorskiego Ośrodka Ruchu Drogowego przed wprowadzeniem zmian (od 19 stycznia 2012 r. do 19 stycznia 2013 r.) zdawalność teorii w kat. B wynosiła ok. 78% - zarówno w Gdańsku, jak i w Gdyni. Od kiedy obowiązują nowe przepisy słupki zdawalności spadły do ok. 36% w Gdańsku i 34% w Gdyni. W płockim WORD w 2012 r., czyli przed zmianą egzaminu, teorię zdawało 76% (9303 osoby). W 2013 r. liczba osób, które zdały egzamin teoretyczny, spadła dwukrotnie do 38,8% (4926 osób).
Z dniem 1 lipca 2014 r. powiększyła się baza pytań do egzaminu teoretycznego. Z dotychczasowych 1,8 tys. pytań ich pula urosła do aż 2,5 tys. Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (PWPW) to firma, która jest oficjalnym dostawcą nowych pytań do egzaminu państwowego na prawo jazdy. Kolejna część pytań została opracowana przez instytut ruchu drogowego. Głównym celem opracowania nowych pytań było po raz kolejny to, aby przyszli kierowcy uczyli się przepisów, a nie gotowych odpowiedzi na pamięć, na pytania egzaminacyjne.
Nowe pytania wprowadzone w lipcu mają mieć formę dynamiczną - postać klipu video, odmienną od tej, która znana była do tej pory. Ograniczony będzie czas odpowiedzi, nie będzie również możliwości poprawienia raz udzielonej odpowiedzi ani powrotu do pytań wcześniejszych. Punktacja konkretnych odpowiedzi zależna będzie od ich ważności w kontekście bezpieczeństwa na drodze. Liczba pytań zostanie zwiększona przy tym samym czasie rozwiązania całego zestawu egzaminacyjnego.
Nowy egzamin na prawo jazdy trwa 25 minut i składa się z dwóch części. Pierwsza - podstawowa - to 20 pytań wspólnych dla wszystkich kategorii. Pytania są ilustrowane zdjęciami lub klipami filmowymi. Kandydat na kierowcę odpowiada tylko ˝tak˝ lub ˝nie˝. Na zapoznanie się z treścią ma 20 s, na odpowiedź - 15 s. Pytania są punktowane od 1 do 3 punktów, w zależności od poziomu znaczenia zagadnienia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Drugi etap to zestaw 12 pytań specjalistycznych związanych z konkretnymi kategoriami prawa jazdy. Tutaj sugerowane odpowiedzi są trzy, z czego poprawna jest tylko jedna.
Wyżej opisane fakty dowodzą, iż nowe zasady zdawania egzaminu teoretycznego na prawo jazdy w 2014 r. jeszcze bardziej się zaostrzyły.
Mając na uwadze powyższe zmiany, zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1.Dlaczego Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych opracowywała nowe pytania teoretyczne dla kursantów prawa jazdy, a nie np. Policja, która m.in. prowadzi statystyki dotyczące najczęściej popełnianych błędów przez kierowców?
2.Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązkowego kursu pierwszej pomocy dla kursantów zdających prawo jazdy?
3.Czy ministerstwo posiada dane statystyczne na temat zdawalności egzaminu teoretycznego przez kursantów przed wprowadzeniem nowych pytań do egzaminu teoretycznego?
4.Jakiej zdawalności spodziewa się resort po wprowadzeniu zaostrzonych pytań w egzaminie teoretycznym na prawo jazdy?
5.Czy ministerstwo posiada wiedzę, czy we wszystkich wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego prowadzone są jednakowe bazy danych do egzaminowania?
6.Czy ministerstwo planuje zmiany w zasadach przeprowadzenia egzaminu praktycznego? Jeśli tak, to jakie?
Poseł Damian Raczkowski
Odpowiedź na interpelację nr 27930
Szanowna Pani Marszałek! Odpowiadając na interpelację posła Damiana Raczkowskiego w sprawie zmian dotyczących egzaminu teoretycznego na prawo jazdy, przekazaną pismem z dnia 7 sierpnia br. (znak: SPS-023-27930/14), przedstawiam następującą informację.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600, z późn. zm.) egzamin państwowy składa się z części teoretycznej, przeprowadzanej w formie testów jednokrotnego wyboru z pytaniami generowanymi w czasie rzeczywistym za pomocą techniki informatycznej - dotyczy ona sprawdzenia wiedzy określonej przepisami ustawy, w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1, D i T oraz uprawnienia do kierowania tramwajem.
Zgodnie z art. 56 ww. ustawy wojewódzki ośrodek ruchu drogowego (WORD) jest odpowiedzialny za organizację egzaminu na prawo jazdy, w tym także za właściwe przygotowanie i przeprowadzenie części teoretycznej egzaminu państwowego. Dla właściwej realizacji tego zadania zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 995) WORD musi być wyposażony w system teleinformatyczny ośrodka egzaminowania, który m.in. pozwala na przeprowadzenie egzaminu państwowego zgodnie z zasadami określonymi w art. 51 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia część teoretyczna egzaminu państwowego jest przeprowadzana w formie testów jednokrotnego wyboru z pytaniami generowanymi w czasie rzeczywistym z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ośrodka egzaminowania, przy użyciu pytań składających się ze scenariuszy, wizualizacji i opisów. Wykorzystywane pytania nie są ujęte w katalogu pytań i nie są “utajnione”, lecz są generowane jedynie w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego i wyłącznie na potrzeby egzaminu państwowego. WORD, zamawiając system teleinformatyczny, dokonał także zamówienia odpowiadających przepisom scenariuszy, opisów i wizualizacji stanowiących podstawę do generowania pytań egzaminacyjnych w tym systemie i odpowiada bezpośrednio za sprawdzenie, czy są one prawidłowe i mogą być zastosowane na egzaminie państwowym.
W trakcie postępowania związanego z zamówieniem systemu teleinformatycznego i bazy pytań egzaminacyjnych prowadzonych przez poszczególne WORD na rynku pojawili się dwaj dostawcy tego oprogramowania. Była to Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych SA oraz Instytut Transportu Samochodowego. Obydwa podmioty przygotowały także dwie odrębne bazy pytań egzaminacyjnych, które przez długi czas były stosowane równolegle w całej Polsce.
Zgodnie z wiedzą posiadaną przez resort dla sprawdzenia poprawności przygotowanych i umieszczonych w systemach teleinformatycznych WORD zestawów informacji służących do generowania pytań egzaminacyjnych powołane były zespoły eksperckie, które sprawdziły, czy są one właściwie przygotowane.
Od 1 lipca 2014 r. niezmienione pozostały zasady przeprowadzania egzaminu teoretycznego na prawo jazdy. W zastosowaniu są nadal te same pytanie egzaminacyjne. Ze względu na konieczność unifikacji pytań egzaminacyjnych stosowanych w całym kraju bazy pytań egzaminacyjnych przygotowane przez PWPW SA i ITS, które były dotychczas stosowane równolegle, zostały połączone w jedna bazę pytań egzaminacyjnych zawierająca większą ilość pytań, nie oznacza to jednak, że pytania te są trudniejsze.
Odpowiadając na pytanie drugie, uprzejmie informuję, że obecnie w ramach kursu dla kandydatów na kierowców są prowadzone obowiązkowe zajęcia teoretyczne i praktyczne w zakresie pierwszej pomocy. Każdy kandydat na kierowcę odbywa co najmniej 4 godziny zajęć prowadzonych przez odpowiednio przygotowanych specjalistów w tym zakresie (np. ratowników medycznych). Dodatkowo należy wskazać, że resort rozważa rozszerzenie zakresu godzinowego przedmiotowych zajęć lub wyłączenie ich jako odrębnego kursu.
Odpowiadając na pytanie trzecie, uprzejmie informuję, że resort nie gromadził szczegółowych danych dotyczących zdawalności części teoretycznej egzaminu państwowego. Z posiadanych informacji wynika, że średnia zdawalność tej części egzaminu wynosiła ok. 80%. Należy wskazać, że stosowana w tamtym czasie baza pytań egzaminacyjnych była bazą ogólnodostępną i zawierała kilkaset pytań. W większości przypadków osoby przystępujące do egzaminu uczyły się pytań egzaminacyjnych na pamięć, często nie rozumiejąc zasad rządzących ruchem drogowym.
Odpowiadając na pytanie czwarte, uprzejmie informuję, że nie przewiduje się znacznej zmiany poziomu zdawalności części teoretycznej egzaminu państwowego po wprowadzeniu połączonych baz pytań przygotowanych przez PWPW SA i ITS. Dodatkowo należy wskazać, że z obserwacji poczynionych przez resort wynika, że następuje ciągła tendencja wzrostowa zdawalności tej części egzaminu.
Odpowiadając na pytanie piąte, uprzejmie informuję, że obecnie we wszystkich wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego część teoretyczna egzaminu przeprowadzana jest przy użyciu jednolitej bazy pytań egzaminacyjnych.
Odpowiadając na pytanie szóste, uprzejmie informuję, że ustawą o zmianie ustawy o kierujących pojazdami z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz. U. poz. 970) zostało wprowadzone kilka zmian dotyczących procesu przeprowadzania egzaminu państwowego na prawo jazdy, w tym jego części praktycznej. Są to:
-wprowadzenie sprawdzenia umiejętności jazdy energooszczędnej,
-wprowadzenie możliwości zdawania części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem ośrodka szkolenia kierowców.
Dodatkowo należy wskazać, że ustawą o zmianie ustawy o kierujących pojazdami z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz. U. poz. 970) uregulowane zostały także sprawy bazy pytań egzaminacyjnych stosowanych na egzaminie państwowym. Przywrócona została odpowiedzialność merytoryczna ministra właściwego ds. transportu za treści zawarte w pytaniach egzaminacyjnych. W tym celu minister infrastruktury i rozwoju powoła komisję ds. weryfikacji i rekomendacji pytań egzaminacyjnych stosowanych na egzaminie państwowym na prawo jazdy, której zadaniem będzie weryfikacja i przygotowanie przedmiotowej bazy pytań, a następnie przekazanie jej do zatwierdzenia ministrowi. Po zatwierdzeniu baza będzie przekazana do WORD w celu wykorzystania podczas egzaminów państwowych na prawo jazdy.
Z poważaniem
