(Fot.: PD@N 463-20)
W numerze 462 tygodnika PRAWO DROGOWE @ NEWS zaprezentowaliśmy stanowisko resortu transportu w kwestii zatrudnienia instruktorów w ośrodkach szkolenia kierowców. Przywołajmy słowa Andrzeja Bogdanowicza, dyrektora Departamentu Transportu Drogowego: "zajęcia podczas szkolenia prowadzą: zatrudniony w ośrodku szkolenia instruktor lub będący instruktorem przedsiębiorca prowadzący ośrodek szkolenia kierowców - w zakresie części teoretycznej i praktycznej szkolenia z wyłączeniem nauki udzielania pierwszej pomocy" oraz “(...) w opinii Ministerstwa użyte w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wyrażenie "zatrudnienie" w odniesieniu do instruktora nauki jazdy oznacza wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy przewidzianego w Kodeksie pracy. Za nieprecyzyjną opinię tę uznał jeden z naszych Czytelników, skomentował ją następująco:
NICKI: Czyli jeżeli dobrze zrozumiałem, według opinii ministerstwa "zatrudniać" instruktora mogę jedynie w oparciu o umowę z kodeksu pracy, czyli umowy o pracę, natomiast umowa zlecenie z kodeksu cywilnego nie wchodzi w grę. Poniżej zamieszczam opinię prawną jaką uzyskałem od prawnika, według której na podstawie przepisów ustawy o kierujących... mogę zatrudnić instruktora na umowę zlecenie, jak widać nie mogę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) ośrodek szkolenia kierowców może prowadzić przedsiębiorca, który: Pkt 2. zatrudnia w ośrodku szkolenia kierowców co najmniej jednego instruktora posiadającego uprawnienia oraz udokumentowaną 3-letnią praktykę w szkoleniu kandydatów na kierowców pozwalającą na prowadzenie szkolenia w zakresie uzyskiwania uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii prawa jazdy określonej we wniosku, o którym mowa w ust. 4, lub sam jest instruktorem spełniającym te wymagania; Informacja o zatrudnionym instruktorze jest zamieszczana we wpisie ośrodka do rejestru. Z brzmienia tego przepisu nie wynika, by wymogiem stawianym przedsiębiorcy prowadzącym ośrodek szkolenia kierowców było zatrudnienie przynajmniej jednego instruktora na podstawie umowy o pracę. Ustawodawca nie wskazuje powołanym przepisie na zatrudnienie pracownika ale na zatrudnienie instruktora. W słowniku języka polskiego słowo “trudnić się” oznacza zajmować się czymś, zwłaszcza zarobkowo (www.sjp.pwn.pl). Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Z powołanego przepis wynika, że podstawą zatrudnienia może być nie tylko stosunek prac, ale również inny stosunek prawny, w takim jednak przypadku osoba świadcząca pracę nie jest pracownikiem. Dopuszczalne jest zatem zatrudnianie instruktora na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy o świadczenie usług do której odpowiednio stosuje się przepisy o zleceniu, czy umowy o dzieło – w zależności od tego jak strony w treści umowy sformułowały obowiązki strony). Przedmiotem umowy zlecenia (inne określenie - umowa starannego działania) jest wykonanie określonych czynności przez przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcę) dla dającego zlecenie (zleceniodawcy). Istotą umowy jest, to, że oczekiwany rezultat wykonanych czynności jest tylko prawdopodobny (zdany egzamin przez szkolonego kursanta), przy czym ryzyko wykonania umowy ponosi zleceniodawca. Do umów o świadczeniu usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Forma umowy zlecenia nie jest zastrzeżona i zlecenie nie musi mieć formy pisemnej. Stronami umowa zlecenia mogą być dowolne osoby fizyczne lub osoby prawne. Umowa zlecenia może być zawierana odpłatnie lub nieodpłatnie. Jeżeli umowa nie zawiera postanowień dotyczących wynagrodzenia, a z okoliczności sprawy nie wynika, że zleceniobiorca zobowiązał się wykonać pracę nieodpłatnie, należy uznać, że zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzenia odpowiada wykonanej przez zleceniobiorcę pracy. W przypadku, w którym wykonanie zlecenia wiąże się z ponoszeniem uprzednich wydatków, zleceniodawca na żądanie zleceniobiorcy powinien przyznać mu odpowiednią zaliczkę pieniężną. Co do zasady, wynagrodzenie za wykonanie zlecenia powinno być wypłacone po jego wykonaniu. Umowa zlecenia może zawierać wskazówki od zleceniodawcy dla zleceniobiorcy, który jest nimi związany, ale pomiędzy stronami umowy brak jest zależności i podporządkowania charakterystycznych dla stosunku pracy (jeśli ten warunek nie jest spełniony to taka umowa może zostać zakwestionowana przez Inspekcję pracy lub ZUS). Zleceniobiorca może zlecić wykonanie zlecenie innych podmiotom, chyba, że jest to wyraźnie wyłączone w umowie zlecenia.
