Anna Nemś w interpelacji nr 29098 pytała o sprawy bezpieczeństwa uczniów dojeżdżających do placówek oświatowych autobusami szkolnymi. Posłanka zwraca uwagę, iż autobusy szkolne i gimbusy są w bardzo złym stanie technicznym. W odpowiedzi, Zbigniew Rynasiewicz, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju przypominał o obowiązku badań technicznych. Wskazuje także na badania dodatkowe. Informuje o obowiązujących przepisach, o kontrolach drogowych itd. Reasumując, podkreśla, iż obowiązujące przepisy przewidują szczegółowe warunki wyposażenia technicznego autobusów, w tym w szczególności autobusów szkolnych, tak aby zapewniały w maksymalnym stopniu bezpieczeństwo dzieci przewożonych tymi autobusami. Stan techniczny tych pojazdów, w tym w zakresie ich dodatkowego wyposażenia, podlega dokładnej kontroli podczas badań technicznych pojazdów przeprowadzanych w stacjach kontroli pojazdów przez wykwalifikowanych diagnostów, przy czym częstotliwość tych kontroli jest znacznie większa niż w przypadku innych pojazdów - zgodnie z ogólną zasadą badania techniczne pojazdów przeprowadza się co roku, natomiast badania autobusów co 6 miesięcy. Ponadto stan techniczny autobusów szkolnych podlega zintensyfikowanej kontroli drogowej dokonywanej przez Inspekcję Transportu Drogowego, w szczególności w okresie początku nowego roku szkolnego. I kwestia odpowiedzialności za stan techniczny autobusów szkolnych, spoczywa ona w pierwszej kolejności na właścicielach i użytkownikach tych pojazdów, do których należy zapewnienie odpowiedniej sprawności i bezpieczeństwa pojazdów. W związku z powyższym, mając na uwadze wciąż wysoką mimo dokonywanych kontroli liczbę wykrytych niesprawnych autobusów szkolnych, zasadne jest uczulanie przede wszystkim użytkowników na kwestie dbałości o właściwy stan techniczny tych pojazdów ze względu na priorytet, jakim jest konieczność zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa dzieci przewożonych autobusami do szkoły - apeluje Rynasiewicz.
Interpelacja nr 29098
do ministra infrastruktury i rozwoju
w sprawie bezpieczeństwa uczniów dojeżdżających do placówek oświatowych autobusami szkolnymi
Szanowny Panie Ministrze! Przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w niektórych przypadkach nakładają na gminy obowiązek zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do placówek oświatowych lub odpowiednio zwrot poniesionych kosztów transportem publicznym. Kryterium decydującym jest tutaj odległość od domu do placówki oświatowej, która co do zasady wynosi 3 km. Wskazane zadanie własne gminy realizowane jest przy pomocy autobusów szkolnych, potocznie nazywanych gimbusami. Bezpieczeństwo uczniów w dojeździe do szkoły lub przedszkola, a także ich powrót do domu powinny być bezwzględnie przestrzegane.
Z informacji medialnych wynika, iż autobusy szkolne oraz gimbusy są w bardzo złym stanie technicznym. W wyniku kontroli przedmiotowych pojazdów przeprowadzonej we wrześniu bieżącego roku Inspekcja Transportu Drogowego stwierdziła, że stan techniczny gimbusów jest gorszy niż autokarów przewożących dzieci na wypoczynek. Inspektorzy zatrzymują średnio co ósmy dowód rejestracyjny gimbusa (w przypadku autokarów wycieczkowych zatrzymywany jest co dwudziesty dowód rejestracyjny). Na kierowców nałożono ponad 100 mandatów karnych, w tym za brak prawidłowego oznaczenia pojazdu lub brak odpowiedniej dokumentacji. W wielu przypadkach zakazana jest dalsza jazda pojazdów. Ze względu na zły stan techniczny zatrzymano ok. 140 dowodów rejestracyjnych.
Zwracam uwagę Pani Minister, iż powyższa sytuacja powinna ulec zmianie. Bezpieczeństwo dzieci dojeżdżających do szkoły powinno stanowić pierwszorzędny cel.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1.Jakie jest stanowisko Pani Minister w przedmiotowej sprawie?
2.Jakie działania podejmuje oraz jakie działania ma zamiar podjąć Pani Minister w związku z koniecznością poprawy bezpieczeństwa dowozu dzieci do placówek oświatowych?
3.Czy w ocenie Pani Minister wyniki kontroli stanu technicznego autobusów szkolnych przeprowadzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego we wrześniu bieżącego roku są zadowalające?
4.Jak przedstawiają się wyniki przeprowadzonej kontroli stanu technicznego autobusów szkolnych na terenie województwa śląskiego, ze szczególnych uwzględnieniem powiatu zawierciańskiego?
Z poważaniem
Poseł Anna Nemś
ODPOWIEDŹ:
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację poseł Anny Nemś w sprawie bezpieczeństwa uczniów dojeżdżających do placówek oświatowych autobusami szkolnymi, przesłaną przy piśmie z dnia 17 października 2014 r. (znak: SPS-023-29098/14), uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia, w tym szczegółowe informacje o wynikach kontroli autobusów szkolnych przekazane przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż stan techniczny autobusów szkolnych podlega kontroli zarówno podczas okresowych badań technicznych pojazdów, jak też w ramach kontroli drogowej pojazdów dokonywanej przez właściwe podmioty, w tym przede wszystkim przez Inspekcję Transportu Drogowego. Zgodnie z art. 81 ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) okresowe badanie techniczne autobusu przeprowadza się przed upływem roku od dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy. Obowiązek badań w tym zakresie dotyczy również autobusów szkolnych. Należy także wskazać, że dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego m.in. w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska (art. 81 ust. 11 pkt 1 lit. 1 ustawy). Szczegółowy zakres okresowych badań technicznych pojazdów, w tym również autobusów szkolnych, został opisany w § 2 ust. 1 rozporządzenia ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. poz. 996, z późn. zm.). Zakres dodatkowego wyposażenia autobusów podlegający kontroli w czasie okresowych badań technicznych został wskazany w § 18 ust. 1 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951, z późn. zm.). Natomiast § 22 ust. 1 ww. rozporządzenia określa dodatkowe warunki dla autobusu szkolnego mające na celu bezpieczeństwo przewożonych dzieci.
Zarówno stan wyposażenia, jak też stan techniczny autobusów podlega kontroli na stacjach kontroli pojazdów podczas badań technicznych dokonywanych przez upoważnionych diagnostów, jak również podczas kontroli drogowej pojazdów. W zakresie kontroli autobusów szkolnych dokonywanych na drogach informuję, że zgodnie ze szczegółową relacją przedstawioną przez Inspekcję Transportu Drogowego od początku roku szkolnego 2014/15 inspekcja prowadziła wzmożone kontrole autobusów szkolnych. Celem tych działań jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa dzieciom w drodze do szkoły. We wrześniu inspektorzy skontrolowali około 1180 tego typu pojazdów. Kontrole prowadzone są wyrywkowo, jak również na prośbę rodziców, dyrektorów szkół lub władz samorządowych. Kontrolowane są głównie autobusy dowożące dzieci do szkół w małych miejscowościach. Inspektorzy sprawdzają przede wszystkim stan techniczny pojazdów, uprawnienia oraz trzeźwość kierowców. Spośród wrześniowych kontroli 140 zakończyło się zatrzymaniem dowodów rejestracyjnych pojazdów z uwagi na zły stan techniczny, z czego w 23 przypadkach inspektorzy zakazali dalszej jazdy. Na kierowców zostało nałożonych 110 mandatów karnych, m.in. za braki w dokumentacji, niespełnienie wymogów niezbędnych do przewozu osób (np. brak szkolenia okresowego) czy nieprawidłowe oznakowanie pojazdu przewożącego dzieci. W tym okresie nie zatrzymano żadnego kierowcy będącego pod wpływem alkoholu.
Największa liczba pojazdów została skontrolowana na terenie województw: podlaskiego, lubelskiego, śląskiego i dolnośląskiego. Najwięcej dowodów rejestracyjnych inspektorzy zatrzymali na terenie województwa kujawsko pomorskiego (30% z ogólnej liczby skontrolowanych pojazdów) i dolnośląskiego (25% z ogólnej liczby skontrolowanych pojazdów). Dowody rejestracyjne były zatrzymywane m.in. za nieszczelny układ hamulcowy, wycieki płynów eksploatacyjnych, luzy w układzie kierowniczym, nadmiernie zużyty bieżnik opon, niesprawne oświetlenie, brak wymaganej liczby oznakowanych wyjść awaryjnych czy brak badań technicznych.
W przypadku autokarów wycieczkowych inspektorzy zatrzymują dowody rejestracyjne średnio podczas co dwudziestej kontroli, zaś w przypadku autobusów szkolnych średnio podczas co ósmej kontroli. Podczas tegorocznych wrześniowych kontroli autobusów szkolnych i gimbusów inspektorzy ITD procentowo zatrzymali podobną liczbę dowodów rejestracyjnych w porównaniu do początku ubiegłego roku szkolnego. Wzrosła natomiast liczba nałożonych mandatów karnych na kierowców. We wrześniu ubiegłego roku na 850 skontrolowanych autobusów szkolnych inspektorzy zatrzymali 106 dowodów rejestracyjnych pojazdów. Na kierowców zostało nałożonych 60 mandatów karnych.
Oprócz powyższego na terenie samego województwa śląskiego od początku roku 2014 skontrolowanych zostało 1432 autobusy, w tym 168 autobusów szkolnych. Poniżej przedstawiam dane statystyczne kontroli autokarów w województwie śląskim w 2014 r., ze szczególnym uwzględnieniem powiatu zawierciańskiego: (...)
Należy podkreślić fakt, iż kontrole autobusów szkolnych prowadzone są przez okres całego roku szkolnego. Zapewnienie bezpieczeństwa podczas przewozu dzieci autobusami szkolnymi to jeden z głównych celów Inspekcji Transportu Drogowego. O taką kontrolę mogą przy tym poprosić sami rodzice, kontaktując się z właściwym wojewódzkim inspektoratem transportu drogowego.
Reasumując, obowiązujące przepisy przewidują szczegółowe warunki wyposażenia technicznego autobusów, w tym w szczególności autobusów szkolnych, tak aby zapewniały w maksymalnym stopniu bezpieczeństwo dzieci przewożonych tymi autobusami. Stan techniczny tych pojazdów, w tym w zakresie ich dodatkowego wyposażenia, podlega dokładnej kontroli podczas badań technicznych pojazdów przeprowadzanych w stacjach kontroli pojazdów przez wykwalifikowanych diagnostów, przy czym częstotliwość tych kontroli jest znacznie większa niż w przypadku innych pojazdów – zgodnie z ogólną zasadą badania techniczne pojazdów przeprowadza się co roku, natomiast badania autobusów co 6 miesięcy. Ponadto stan techniczny autobusów szkolnych podlega zintensyfikowanej kontroli drogowej dokonywanej przez Inspekcję Transportu Drogowego, w szczególności w okresie początku nowego roku szkolnego.
Należy przy tym zaznaczyć, że przeprowadzane kontrole pozwalają na szczegółową identyfikację i sankcjonowanie naruszeń i zaniedbań w zakresie stanu technicznego autobusów szkolnych, przy czym organy kontroli skutecznie wykorzystują kompetencje i narzędzia kontrolne przyznane im przez przepisy, eliminując niesprawne pojazdy z ruchu drogowego poprzez zatrzymania dowodów rejestracyjnych i nakładając mandaty na kierowców tych pojazdów dopuszczających się zaniedbań.
Warto przy tym mieć na uwadze, że odpowiedzialność za stan techniczny autobusów szkolnych spoczywa w pierwszej kolejności na właścicielach i użytkownikach tych pojazdów, do których należy zapewnienie odpowiedniej sprawności i bezpieczeństwa pojazdów. W związku z powyższym, mając na uwadze wciąż wysoką mimo dokonywanych kontroli liczbę wykrytych niesprawnych autobusów szkolnych, zasadne jest uczulanie przede wszystkim użytkowników na kwestie dbałości o właściwy stan techniczny tych pojazdów ze względu na priorytet, jakim jest konieczność zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa dzieci przewożonych autobusami do szkoły.
Z poważaniem
