(Fot.: PD@N 431-48)
Redakcja portalu L-INSTRUKTOR.PL przeprowadziła rozmowę z Krzysztofem Felchnerem z Uniwersytetu Jagiellońskiego, doktorem nauk prawnych o specjalności prawo cywilne, a zajmującym się problematyką prawa własności intelektualnej. Na zadane pytanie – “Nowe testy na prawo jazdy - jawne czy niejawne? - padła odpowiedź:
Czy pytania testowe na prawo jazdy są chronionym utworem w świetle prawa autorskiego?
K. Fechner: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631; dalej pr. aut.) definiuje w art. 1 ust. 1 utwór jako “każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażania (utwór)”. Definicja ta jest przedmiotem stałego, żywego zainteresowania w nauce prawa. Praktyczne znaczenie posiada jednak w szczególności orzecznictwo Sądu Najwyższego (dalej SN), w którym pojęcie utworu interpretowane jest bardzo liberalnie. Szersze rozważania w przedmiocie poglądów naukowych oraz orzecznictwa nie są w tym momencie potrzebne, ponieważ kwestia autorskoprawnej ochrony testów na prawo jazdy została rozstrzygnięta w konkretnym orzeczeniu SN. Mowa o wyroku SN z dnia 26 września 2001 r., IV CKN 458/2000, w którym uznano testy na prawo jazdy za materiał urzędowy w rozumieniu art. 4 pkt. 2 pr. aut., i stąd niekorzystający z ochrony autorskoprawnej. Warto zacytować tutaj fragment wywodu sądu “Przepis art. 4 pkt 2 pr. aut. z 1994 r. wyłącza spod wspomnianej ochrony nie tylko dokumenty urzędowe, ale także urzędowe materiały, znaki i symbole. O ile pojęcie dokumentu urzędowego jest dosyć ściśle określone, o tyle pojęcie materiału urzędowego jest niezwykle pojemne. W zakresie tego pojęcia mieścić się będzie to wszystko, co - nie będąc dokumentem - jest "urzędowe" (tak wyrok NSA z dnia 19 lutego 1997 r., I SA/Kr 1062/96, powoł w: B. Kurzępa: Prawo autorskie. Orzecznictwo, akty wykonawcze, konwencje międzynarodowe, Kraków 2001, s. 25-26). Materiałem urzędowym będzie zatem to, co pochodzi od urzędu lub innej instytucji państwowej, bądź dotyczy sprawy urzędowej, bądź powstało w rezultacie zastosowania procedury urzędowej. Pytania składające się na "bank pytań" testowych, stosowanych przy egzaminach na prawo jazdy, pozostaną w obrębie tak rozumianego "materiału urzędowego". Należy się spodziewać, że w razie rozstrzygania podobnej sprawy dotyczącej testów na prawo jazdy, sądy będą stosować się do zaprezentowanej przez SN wykładni przepisów pr. aut.
(...) Spróbujmy podsumować nasze ustalenia.
K. Fechner: Reasumując, jeżeli zakwalifikować testy na prawo jazdy jako materiały urzędowe w rozumieniu prawa autorskiego (za orzeczeniem SN), lub też, jeśli autorzy tych pytań przenieśli autorskie prawa majątkowe na organ administracji – testy takie (za orzeczeniami NSA) podlegają udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu jako informacja publiczna. Zastrzec należy, że wniosek taki opiera się w dużej mierze nie tyle na literalnej treści przepisów obowiązującego prawa (pr. aut. oraz udip), lecz na ich wykładni prezentowanej w orzecznictwie. Stąd też dochodzenie stosownych uprawnień (dostępu i ponownego wykorzystania informacji publicznej) na drodze urzędowej i sądowej jest mimo wszystko nadal obarczone pewnym ryzykiem niepowodzenia.
Zachęcamy do lektury całego wywiadu.