Janusz Piechociński wiceprzewodniczący Sejmowej Komisji Infrastruktury:
Drogi publiczne krajowe
W projekcie ustawy budżetowej na 2010 rok na wydatki z budżetu państwa dotyczące dróg krajowych zaplanowano 3.723.011 tys. zł, w tym z akcyzy – 2.899.800 tys. zł.
Z kwoty 3.723.011 tys. zł przypada na:
Autostrady płatne - 116.833 tys. zł
z tego na:
1) wydatki bieżące - 12.920 tys. zł
prace przygotowawcze na zadaniach koncesyjnych - 8.400 tys. zł
odrolnienia i odlesienia - 4.520 tys. zł
2) wydatki majątkowe (wykupy gruntów) - 74.046 tys. zł
3) współfinansowanie projektów z udziałem środków UE - 29.867 tys. zł
z tego na realizację:
- projektu Funduszu Spójności (wydatki bieżące) pn. Wsparcie GDDKiA w procesie przygotowania projektów współfinansowanych z funduszy europejskich w perspektywie 2007 – 2013 - 11.676 tys. zł
- projektów: TEN-T (prace przygotowawcze)- 18.191 tys. zł
I.Drogi publiczne krajowe - 3.041.984 tys. zł
z tego przypada na:
1) wydatki bieżące - 1.848.736tys. zł
z tego:
bieżące utrzymanie dróg - 452.277 tys. zł
bieżące utrzymanie autostrad - 82.000 tys. zł
bieżące utrzymanie obiektów mostowych - 90.000 tys. zł
zimowe utrzymanie dróg - 200.000 tys. zł
działania medialne służące poprawie bezpieczeństwa na drogach - 10.010 tys. zł
odrolnienia i odlesienia - 12.276 tys. zł
odnowy nawierzchni dróg i mostów- 672.193 tys. zł
ochrona środowiska - 24.778 tys. zł
prace przygotowawcze - 301.084 tys. zł
nadzory gwarancyjne - 4.118 tys. zł
2) wydatki majątkowe - 480.650 tys. zł
zakupy gotowych dóbr inwestycyjnych - 440.652 tys. zł
w tym wykupy gruntów pod drogi krajowe - 405.276 tys. zł
3) współfinansowanie projektów z udziałem środków UE - 712.598 tys. zł
z tego na realizację:
Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko - 586.891 tys. zł
(wydatki majątkowe-214.000 tys. zł, wydatki bieżące-372.891 tys. zł)
Środki przeznaczone będą na wykup nieruchomości oraz przygotowanie dokumentacji.
Projektów: Funduszu Spójności - 30.831 tys. zł
(wydatki bieżące-16.481 tys. zł, wydatki majątkowe-14.350 tys. zł)
Środki przeznaczone będą na projekty:pn. “Budowa drogi A1, odc. Sośnica-Gorzyczki” oraz pn. “Wsparcie GDDKiA w procesie przygotowania projektów współfinansowanych z funduszy europejskich w perspektywie 2007-2013”
Projektów: TEN-T (wydatki bieżące-prace przygotowawcze ) - 6.076 tys. zł
Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej - 88.800 tys. zł
(wydatki majątkowe-53.161 tys. zł, wydatki bieżące-35.639 tys. zł))
Środki przeznaczone będą na wykup nieruchomości oraz przygotowanie dokumentacji.
II.Wydatki związane z zarządzaniem, tj. na utrzymanie i działalność Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wraz z oddziałami terenowymi - 564.194 tys. zł
Drogi publiczne w miastach na prawach powiatu
Wydatki w tym rozdziale pochodzące z budżetu środków europejskich zaplanowane w wysokości 14.611 tys. zł, przeznaczone będą na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko pn. “Budowa mostu drogowego w Toruniu wraz z drogami dojazdowymi”.
Środki zostały zaplanowane dla Centrum Unijnych Projektów Transportowych - jednostki pełniącej funkcję Instytucji Pośredniczącej dla VI, VII oraz VIII priorytetu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – na dokonanie płatności ze środków UE z tytułu realizowanego przez Miasto Toruń wymienionego projektu.
Rezerwy celowe :
poz. 5 – Infrastruktura drogowa i portowa – 198.164 tys. zł; rezerwa stanowi ekwiwalent złotowy środków finansowych przyznanych Polsce na mocy umów kredytowych zawartych z Międzynarodowymi Instytucjami Finansowymi (Europejski Bank Inwestycyjny, Bank Światowy) na realizację: - Projektów Utrzymania i Rehabilitacji Dróg – remont i modernizacja najbardziej zniszczonych odcinków polskiej sieci drogowej, wsparcie dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na przygotowanie zadań inwestycyjnych pod finansowanie poakcesyjne (Bank Światowy), - kredytu na budowę Drogowej Trasy Średnicowej (Europejski Bank Inwestycyjny).
Dysponentem tej rezerwy jest Minister Infrastruktury;
poz. 52 – Narodowy program przebudowy dróg lokalnych 2008-2011 – 1.000.000 tys. zł; środki ujęte w tej rezerwie zaplanowano na dofinansowanie kosztów realizacji programu wieloletniego “Narodowy program przebudowy dróg lokalnych 2008-2011” powołanego uchwałą Rady Ministrów Nr 233/2008 z dnia 28 października 2008 r. Celem programu jest wsparcie przebudowy, budowy lub remontu kluczowych odcinków dróg gminnych i powiatowych prowadzące do zwiększenia płynności ruchu i poprawy bezpieczeństwa komunikacyjnego. Ponadto wsparcie tworzenia powiązań sieci dróg powiatowych i gminnych z siecią dróg wojewódzkich i krajowych, prowadzące do zwiększenia dostępności lokalnych ośrodków gospodarczych. Nadzór na realizacją Programu sprawuje minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Krótkie omówienie :
W drugim kolejnym budżecie następuje ograniczenie wydatków na drogownictwo na sieć dróg krajowych, ze względu na trudności w dochodach Państwa blisko 90 % wydatkowanych w 2010 roku środków pochodzić będzie z innych źródeł finansowania : KFD, kredyty ,obligacje.
Na poziomie wykonania z 2009 zaplanowano wydatki na bieżące utrzymanie dróg i odnowy. Środki na odnowy pozwolą tylko na prace na około 350 kilometrów (czyli poniżej planowanego wykonania w 2009). W wyniku kilkuletniego ( od 1500 do 1800 kilometrów odnów rocznie) programu odnów ( wspartego kredytem z Banku Światowego) udało się powstrzymać regres w stanie nawierzchni dróg krajowych. Zejście z tymi wydatkami do poziomu 700 mln złotych w tym i następnych latach oznacza przy rosnącym natężeniu ruchu znaczące pogorszenie stanu sieci, pogorszenia stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego i radykalne rosnące potrzeby na realizację głębokich i kosztownych modernizacji.
Spadek wydatków w bieżącym utrzymaniu i odnowach oznacza też dramatyczne pogorszenie wolumenu robót dla małych i średnich firm drogowych, które ze względu na lokalność obszaru działania nie uczestniczą w pracach inwestycyjnych na autostradach i drogach szybkiego ruchu.
Finansowanie drogownictwa poprzez środki pochodzące kredytów i obligacji nie tylko podraża procesy inwestycyjne, ale oznacza tez duże obciążenie KFD na obsługę tych zobowiązań i w przyszłości może ograniczyć znacząco przy ograniczonych możliwościach płatniczych budżetu zadania inwestycyjne. Oznaczać to może przy utrzymaniu obecnych wydatków zmniejszenie programu drogowego przy łącznym realnym finansowaniu na poziomie 12-15 mld złotych (ceny 2009 roku) w ramach unijnej perspektywy 2013-2020 i radykalne zmniejszenie jego wymiaru rzeczowego.
