Poseł Józef Lassota zaadresował interpelację (nr 695) do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie podejmowania dodatkowego zatrudnienia przez policjantów. Pytania dotyczą uregulowania kwestii, która w sytuacji niskich wynagrodzeń w Policji, staje się potrzebą oczywistych możliwości podejmowania dodatkowego zatrudnienia. I tu jak czytamy - nie wszyscy przełożeni wyrażają zgodę swoim podwładnym na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Policjant, który podejmie dodatkowe zatrudnienie bez uzyskania stosownej zgody, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji). Adresowane do ministra pytania dotyczą: każdorazowego uzyskiwania zgody; opracowania katalogu czynności, zajęć i zawodów dodatkowego zatrudnienia; stanowiska resortu w/w sprawie. Konkludując poseł Lassota pyta: Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad poprawą obowiązującego rozporządzenia tak, aby było zgodne z ustawą. Czekamy na odpowiedź.
Szanowny Panie Ministrze,
W dniu 24 sierpnia 2007 r. uchylonorozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania policjantom zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego, składania oświadczenia o stanie majątkowym oraz właściwości przełożonych w tych sprawachprecyzyjnie określało w § 3 warunki, na jakich policjant mógł podjąć dodatkową pracę. Nastąpiło to w związku z wejściem w życie nowegorozporządzenia z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym policjantów oraz trybu publikowania oświadczeń o stanie majątkowym osób pełniących funkcje organów Policji.W nowym rozporządzeniukwestia dookreślenia warunków możliwości podjęcia przez policjanta dodatkowego zatrudnienia została zupełnie pominięta.Aktualnie problematykę podejmowania przez policjantów zajęcia zarobkowego poza służbą reguluje jedynie art. 62 ust. 1ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji(t.j.: Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277, z późn. zm.).
Zgodnie z wymienionym przepisem policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji. Ustawodawca, nie przewidział potrzeby odrębnych unormowań w zakresie postępowania w przedmiocie uzyskania zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, pozostawiając tę kwestię wyłącznie w zakresie regulacji zawartej w ustawie o Policji.
Udzielenie zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą jest sprawą osobową. Podlega załatwieniu w trybie określonym przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r.w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.Osobą właściwą do podjęcia tej decyzji jest przełożony właściwy w sprawach osobowych, m.in. komendant powiatowy (miejski) Policji.
Dyskusyjne może być jednak pojęcie “zajęcia zarobkowego", m.in. w kontekście rodzaju podstawy świadczenia pracy. W tym zakresie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 7 maja 2008 r. (II SA/Sz 99/08). Wskazał m.in., że:“(...) pojęcie »zajęcie zarobkowe« obejmuje wszelkie formy zatrudnienia połączone z uzyskiwaniem dochodów, czyli działalność gospodarczą, stosunek pracy, stosunek służbowy oraz każdy rodzaj umowy cywilnoprawnej".
Decyzja przełożonego jako reprezentującego pracodawcę na wykonywanie przez policjanta konkretnie określonej pracy zarobkowejnosi znamiona subiektywnej.Pojawia się tu swoboda decyzyjności na co zwracają uwagę policjanci. Może to mieć wpływ na znaczną uznaniowość właściwego przełożonego przy podejmowaniu decyzji.
Istotnym jest, że brak pozytywnej decyzji nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji pod względem jej merytorycznej słuszności. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postanowieniu z 19 marca 2013 r. (II SA/Bk 171/13): “Stosunek służbowy funkcjonariusza policji ma charakter administracyjnoprawny. Nie oznacza to jednak, że wszystkie kwestie z nim związane podlegają kognicji sądów administracyjnych. W szczególności takiej kognicji nie będą podlegać te sprawy ze stosunku służbowego policjantów, które mają charakter spraw wewnętrznych wynikających z cechy dyspozycyjności stosunku służbowego, charakteryzującego się nadrzędnością i podległością organizacyjną".
W konkluzji sąd uznał, że taki wewnętrzny charakter ma m.in. sprawa dotycząca zgody przełożonego na podjęcie przez funkcjonariusza policji dodatkowego zatrudnienia. W konsekwencji, mimo że policjant pozostaje w stosunku służbowym o charakterze administracyjnym, to ewentualna skarga z powodu nieuzyskania zgody na pracę poza służbą nie podlega rozpoznaniu przez sąd.
Tymczasem niskie wynagrodzenia powodują, że policjanci chcieliby, aby możliwość podejmowania dodatkowego zatrudnienia nie była ograniczana w sytuacjach niekonfliktowych w stosunku do służby. Nie wszyscy jednak przełożeni wyrażają zgodę swoim podwładnym na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Policjant, który podejmie dodatkowe zatrudnienie bez uzyskania stosownej zgody, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji).
Mając na względzie powyższe oraz złożoność spraw i szereg wątpliwości, które mogą się pojawić w poszczególnych sytuacjach życiowych moje pytania do Pana Ministra:
1.Czy każdorazowe działanie, w wyniku którego dojdzie do osiągnięcia przez funkcjonariusza jakiegokolwiek dochodu, wymagać będzie uzyskania uprzedniej zgody przełożonego?
2.Czy kierowany Przez Pana resort mógłby opracować katalog czynności, zajęć i zawodów, których wykonywanie byłyby sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważałyby zaufanie do Policji co pozwoliłoby na zminimalizowanie swoistego luzu decyzyjnego przełożonych?
3.Czy nie należałoby poprzez zmiany legislacyjne doprecyzować czym jest zajęcie zarobkowe w rozumieniu ustawy i ewentualnie po zaakceptowaniu propozycji w ujętych w pytaniu nr 2 niniejszej interpelacji wprowadzenie jednak trybu odwoławczego?
4.Jakie jest stanowisko resortu w przedmiocie podejmowania przez policjantów dodatkowego zatrudnienia?
Ponadto, biorąc pod uwagę powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie: Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad poprawą obowiązującego rozporządzenia tak, aby było zgodne z ustawą, czyli aktem wyższego rzędu w taki sposób, aby funkcjonariusze mogli swobodnie z tych przepisów korzystać, a ich przełożeni zatwierdzać wykonanie takich czynności?
