W Sejmie RP poseł Robert Wardzała złożył interpelację nr 3079 w sprawie wymiany amerykańskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik. Zapytanie wynika z utrudnień administracyjnych dotyczących osób powracających z emigracji w USA. Według obowiązującego stanu prawnego osoba wymieniająca dokument prawa jazdy musi zdać teoretyczny egzamin państwowy i czekać na potwierdzenie autentyczności dokumentu amerykańskiego, co niestety trwa długo.
Interpelacja (nr 3079)
do ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej
w sprawie wymiany amerykańskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik
Szanowny Panie Ministrze! Trudności na rynku pracy wywołane trwającą recesją w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej skłaniają wielu naszych rodaków do powrotu z emigracji. Osoby powracające z zagranicy często pierwsze swe kroki kierują do urzędów, chcąc załatwić wszelkie formalności związane z ich powrotem do kraju. Jedną z najczęściej załatwianych formalności jest wymiana amerykańskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik. Ze względu na brak bilateralnych umów pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Rzecząpospolitą Polską w kwestii ułatwień w wymianie tych dokumentów osoby dokonujące wymiany zdają teoretyczny egzamin państwowy na prawo jazdy oraz zmuszone są do długiego oczekiwania na potwierdzenie autentyczności prawa jazdy przez odpowiednie władze amerykańskie.
Poza wymienionymi powyżej niedogodnościami przy wymianie w szczególności zawodowych praw jazdy często dochodzi do trudności związanych z ustaleniem zakresu wynikowych uprawnień, interpretacji wprowadzonych rozszerzeń oraz ograniczeń zawartych w amerykańskich dokumentach.
Przykładem takiej sprawy jest przypadek wymiany amerykańskiego zawodowego prawa jazdy CDL klasy B. Z załączonego do wniosku uwierzytelnionego tłumaczenia oryginału dokumentu wynika, że prawo jazdy uprawnia do prowadzenia wszystkich pojedynczych pojazdów z wyłączeniem jednośladów oraz zawiera ograniczenie L - hamulce pneumatyczne niedozwolone. Wnioskodawca złożył z wynikiem pozytywnym egzamin teoretyczny na kat. C i jest zainteresowany wydaniem tej kategorii w oparciu o wymieniany dokument.
Z informacji uzyskanych ze strony internetowej stanu Illinois, który wydał przedmiotowy dokument, wynika, że zawodowe prawo jazdy typu CDL klasy B odpowiada w zasadzie polskim uprawnieniom kat. C. Jednak zastosowane w wymienianym prawie jazdy ograniczenie L - hamulce pneumatyczne niedozwolone nie posiada odpowiednika w polskim prawie, co utrudnia lub nawet uniemożliwia wymianę powyższego dokumentu. Zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 1997 r. Prawa o ruchu drogowym, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenia dotyczące stanu zdrowia lub inne, to należy to uwzględnić w wydanym prawie jazdy. W załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami brak jest odpowiednich kodów lub subkodów wyłączających pojazdy z hamulcami pneumatycznymi. Chcąc załatwić pozytywnie sprawę, kierując się słusznym interesem wnioskodawcy, urząd dokonujący wymiany wydał decyzję, na podstawie której osobie zainteresowanej przygotowano prawo jazdy uprawniające do prowadzenia pojazdów wymienionych w kategorii C1. Podejmując tę decyzję, urząd wyszedł z założenia, że pojazdy wymienione w tej kategorii o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t jako pojazdy lżejsze zazwyczaj nie są wyposażone w hamulce pneumatyczne, lecz hydrauliczne. Urząd dokonujący wymiany prawa jazdy wystąpił równocześnie do Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z prośbą o interpretację przepisów w tej materii. Niestety, ministerstwo nie podjęło tematu, a udzielona odpowiedź jest, delikatnie ujmując, wymijająca (załącznik nr 1).
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak należy interpretować przepis art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 Nr 108, poz. 908, ze zm.) i czy dopuszczalna jest interpretacja wskazana w powyższym przykładzie?
2. Czy i kiedy możliwe jest uzupełnienie kodów i subkodów stanowiących załącznik do przepisów wykonawczych?
3. Czy ministerstwo nosi się z zamiarem przygotowania kompleksowych rozwiązań prawnych ułatwiających naszym rodakom wymianę amerykańskiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy?
4. Kiedy ewentualnie te nowe rozwiązania prawne wychodzące naprzeciw oczekiwaniom wielu Polaków powracających z zagranicy mogłyby wejść w życie i na czym miałyby polegać?
Z poważaniem
Poseł Robert Wardzała
Warszawa, dnia 15 marca 2012 r.