Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego może podważyć ściąganie mandatów z rachunków bankowych - informują dzienniki. Urzędy skarbowe, które powszechnie korzystały z tej możliwości - teraz patrzą zaniepokojone. Art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych mówi, że jeśli przepisy innych ustaw przewidują dalej idącą ochronę danych, stosuje się przepisy tych ustaw. Posiadaczom kont dalej idącą ochronę daje art. 105 prawa bankowego. W katalogu podmiotów, którym banki muszą udzielać informacji, stanowiących tajemnicę bankową, nie ma naczelnika urzędu skarbowego.
W sprawie rozpatrywanej przez NSA chodziło o wyegzekwowanie mandatu nałożonego przez straż miejską. Ściąganie mandatów nakładanych przez policję i straże miejskie odbywa się w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z nią naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucji należności pieniężnych, a więc również z rachunków bankowych. Uchodzi to za najbardziej efektywną i najszybszą formę dochodzenia należności. Naczelnik US w Rudzie Śląskiej, do którego straż miejska skierowała tytuł wykonawczy, zawiadomił bank o zajęciu konta Julii W. Jego właścicielka wniosła do generalnego inspektora ochrony danych osobowych skargę, zarzucając bezprawne zajęcie jej rachunku oraz naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych i złamanie tajemnicy bankowej. GIODO i Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie oddaliły skargę. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z takim wyrokiem. Uznał za uzasadnioną skargę kasacyjną Julii W., uchylił wyrok WSA i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA doszło do naruszenia art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 105 prawa bankowego zapewniającego ochronę tajemnicy rachunku bankowego. Sprawa wydaje się jednak ważna z punktu widzenia skuteczności działania służb egzekucyjnych administracji podatkowej w całym kraju – zauważa Grażyna Piechota, rzecznik prasowy Izby Skarbowej w Katowicach.
Grzegorz Sibiga, Instytut Nauk Prawnych PAN: Badając zbieg trzech ustaw, NSA słusznie stwierdził, że zastosowanie znajdzie prawo bankowe, ponieważ przewiduje najdalej idącą ochronę danych osobowych spośród nich. Uniemożliwia to jednak przepływ informacji stanowiących tajemnicę bankową między bankiem oraz naczelnikiem urzędu skarbowego działającym jako organ egzekucyjny, co ma znaczenie szczególnie na etapie “poszukiwania” zobowiązanego. Ten istotny mankament, wynikający z braku spójności ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz prawa bankowego, może jednak zostać zmieniony dopiero w wyniku nowelizacji tej ostatniej ustawy. Wyrok nie odnosi się natomiast do wykorzystywania przez naczelnika w egzekucji danych o rachunkach bankowych pozyskanych z innych działań (np. przyjmowania przelewów zobowiązań podatkowych).
