(Fot.: PD@N 453-28jm)
W pierwszych dniach listopada ub. r. poseł Piotr Zgorzelski skierował do ministra transportu interpelację (nr 11290) w sprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W swoim wystąpieniu sformułował dwa pytania:
1. Czy ministerstwo przewiduje zmiany w prawie dot. pomiarów prędkości przez służby mundurowe?
2. Co przemawia za zakazem wzajemnego ostrzegania kierujących przed kontrolami radarowymi?
Dzisiaj publikujemy odpowiedź, której udzielił Tadeusz Jarmuziewicz, sekretarz stanu w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Po pierwsze szeroko omówił sposób kontroli prędkości dokonywanych przez policjantów ruchu drogowego. Przywołał stosowne przepisy, wskazał na prowadzone analizy stanu bezpieczeństwa itd. itd. Tę szczegółową wypowiedź podsumował następująco: resort nie planuje wprowadzania zmian legislacyjnych w zakresie prowadzenia pomiarów prędkości przez uprawnione organy kontroli ruchu drogowego.
Odpowiadając na drugie z pytań minister wskazał, iż należy mieć na względzie, iż przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wyraźnie precyzuje, że używanie sygnału świetlnego jest dozwolone jedynie w przypadku, gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia o niebezpieczeństwie. Z tego względu nie wydaje się zasadne - w mojej ocenie - deprecjonowanie tak ważnej z punktu widzenia bezpieczeństwa funkcji sygnału świetlnego na rzecz usankcjonowania praktyki ostrzegania o kontroli drogowej. W takim bowiem przypadku (podobnie jak przy proponowanym oznakowaniu każdego miejsca prowadzenia przez Policję pomiaru prędkości) ugruntowywałoby się przekonanie kierujących pojazdami, że zwolnić należy tylko tam, gdzie stoi patrol Policji.
Szanowna Pani Marszałek! Odpowiadając na pismo, znak: SPS-023-11290/12, z dnia 9 listopada 2012 r. przekazujące interpelację posła Piotra Zgorzelskiego w sprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przedstawiam następującą informację.
W odniesieniu do pytania pierwszego należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, z późn. zm.), do podstawowych zadań Policji należą m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, jak również współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, a także wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W związku z tym działania Policji w obszarze ruchu drogowego, ukierunkowane na ściganie sprawców przestępstw i wykroczeń, nie powinny być postrzegane inaczej, jak działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dlatego też Policja od wielu lat prowadzi szczegółowe analizy stanu bezpieczeństwa, aby wszystkie podejmowane przedsięwzięcia były adekwatne do zdiagnozowanych zagrożeń. Jednocześnie, aby uczestnicy ruchu nie odnosili wrażenia, że mogą być jakiekolwiek inne pobudki prowadzenia zintensyfikowanych kontroli prędkości niż poprawa stanu bezpieczeństwa, komendant główny Policji wprowadził w zarządzeniu nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP z dnia 16 lipca 2007 r.) przepisy stanowiące m.in., że: § 7. 1. Dyslokację służby ustala kierownik komórki - właściwej do spraw ruchu drogowego jednostki organizacyjnej Policji, w szczególności na podstawie:
1) analizy stanu bezpieczeństwa i porządku na drogach oraz zagrożenia przestępczością;
2) natężenia i struktury ruchu na poszczególnych odcinkach dróg i skrzyżowaniach;
3) harmonogramu pełnienia służby centralnie koordynowanej;
4) planów wykorzystania dróg w sposób szczególny;
5) potwierdzonych uwag i wniosków zgłoszonych przez obywateli, organy i instytucje oraz policjantów;
6) planów działań wojewódzkich i powiatowych oraz innych doraźnych zadań.
2. Poza elementami wymienionymi w ust. l, w planowaniu dyslokacji służby oraz precyzowaniu zadań i sposobu jej pełnienia należy uwzględnić: porę roku i doby, dzień tygodnia, warunki atmosferyczne, przewidywane zagrożenia, informacje przekazane przez inne służby. Jednocześnie podczas pełnienia służby w sposób statyczny radiowóz powinien być ustawiony w miejscu bezpiecznym i widocznym dla uczestników ruchu, a w warunkach niedostatecznej widoczności w radiowozie oznakowanym powinien być włączony świetlny napis “Policja” (§ 18 ust. 2 i 3 zarządzenia). Ponadto czas i miejsce kontroli prędkości musi wynikać z nałożonych zadań w wyznaczonym punkcie pomiarowym (§ 22 ust. 2 zarządzenia). W związku z tym policjant nie może prowadzić statycznej kontroli prędkości w miejscu innym niż wyznaczone przez przełożonego na odprawie służbowej. Przytoczone regulacje prawne wskazują zatem, że rozmieszczenie patroli dokonujących pomiarów prędkości musi wynikać z analizy stanu bezpieczeństwa, a także innych uwarunkowań, w tym także uwag i wniosków obywateli. Przy tym radiowóz nie powinien być ustawiony za jakąkolwiek przeszkodą terenową lub infrastrukturalną. Nie ulega zatem wątpliwości, iż komendant główny Policji, określając metody i formy działań Policji w sferze ruchu drogowego, przewidział, że przynajmniej część z nich ma mieć charakter jawny, czyli zdecydowanie prewencyjnie oddziaływać na uczestników ruchu drogowego.
Należy jednakże zauważyć, że Policja nie może ograniczać swoich działań do prowadzenia tylko i wyłącznie kontroli statycznej, w znanych dla wielu kierujących miejscach, mając także na względzie fakt powszechnego wymieniania się kierowców informacjami o lokalizacji patroli Policji. Dlatego też powszechnie stosowane są również dynamiczne formy nadzoru nad ruchem drogowym z wykorzystaniem wideorejestratorów zamontowanych zarówno w oznakowanych, jak i nieoznakowanych radiowozach. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, aby kierowcy byli przeświadczeni o konieczności przestrzegania określonych limitów prędkości tylko w tych miejscach, gdzie prowadzony jest jej pomiar, choćby były to miejsca najbardziej niebezpieczne.
Nawiązując do propozycji oznakowywania tablicą informacyjną punktu dokonywania przez Policję pomiaru prędkości, należy zauważyć, że w rozporządzeniu ministrów: infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393, z późn. zm.) występuje jedynie znak D-51 “automatyczna kontrola prędkości” uprzedzający o miejscu lub odcinku drogi, na którym prędkość jazdy jest kontrolowana i rejestrowana przez urządzenia działające samoczynnie. Ponadto Policja nie jest uprawniona do samodzielnego ustawiania znaków drogowych, poza przypadkami wprowadzania tymczasowych ograniczeń lub zakazów ruchu – w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, życia lub zdrowia osób lub możliwość wystąpienia szkód materialnych w znacznym rozmiarze.
Z uwagi na powyższe resort nie planuje wprowadzania zmian legislacyjnych w zakresie prowadzenia pomiarów prędkości przez uprawnione organy kontroli ruchu drogowego.
Odnosząc się do drugiego z pytań pana posła Piotra Zgorzelskiego dotyczącego używania sygnału świetlnego w celu ostrzeżenia przed kontrolą, należy mieć na względzie, iż przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) wyraźnie precyzuje, że używanie sygnału świetlnego jest dozwolone jedynie w przypadku, gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia o niebezpieczeństwie. Z tego względu nie wydaje się zasadne - w mojej ocenie - deprecjonowanie tak ważnej z punktu widzenia bezpieczeństwa funkcji sygnału świetlnego na rzecz usankcjonowania praktyki ostrzegania o kontroli drogowej. W takim bowiem przypadku (podobnie jak przy proponowanym oznakowaniu każdego miejsca prowadzenia przez Policję pomiaru prędkości) ugruntowywałoby się przekonanie kierujących pojazdami, że zwolnić należy tylko tam, gdzie stoi patrol Policji.
Z poważaniem
