Pytanie: Samozatrudniony rozliczający się z podatku dochodowego na podstawie księgi przychodów i rozchodów może obniżyć podstawę opodatkowania o wydatki ponoszone na samochód wykorzystywany w tej działalności. Jednak niektóre z nich mogą być z tego wyłączone lub limitowane. Jako przedsiębiorca wykorzystuję do działalności samochód osobowy na podstawie tzw. kilometrówki. Czy mogę go wpisać do ewidencji środków trwałych, by wliczać w koszty wydatki w pełnej wysokości? Czy powinienem jako datę nabycia wpisać datę zakupu? - pyta czytelnik “Gazety Prawnej”.
Odpowiedź: Tak.Od strony formalnej nie ma przeszkód dla wykonania takiej operacji. Wystarczy, że wpisze pan ten samochód do ewidencji środków trwałych i rozpocznie jego amortyzację. Trzeba przy tym tylko pamiętać, że nie ma podstaw do skrócenia amortyzacji z tytułu zaliczenia do środków trwałych używanego samochodu, jeśli kupił go pan (wówczas prywatnie) jako samochód nowy, gdyż kryterium używalności spełnione być musi przed zakupem. Oznacza to, że choć jako wartość początkową przyjmie pan aktualną wartość samochodu, amortyzacja powinna być rozłożona na 60 rat miesięcznych. Poza amortyzacją będzie pan mógł wliczać w koszty wszelkie wydatki na samochód. Podatnik prowadzący ewidencję środków trwałych jest zobowiązany podać w niej datę nabycia środka trwałego lub wartości niematerialnych albo prawnych. Niekoniecznie musi to być data równoznaczna z wpisem do ewidencji, czy tym bardziej z datą przyjęcia do używania. Datą nabycia jest zazwyczaj data figurująca na fakturze, rachunku albo umowie cywilnej, przenoszącej prawo do środka trwałego na podatnika, który zamierza prowadzić amortyzację. Szczególnie istotne znaczenie ma data nabycia w przypadku, gdy podatnik decyduje się na zakwalifikowanie do składników majątku firmy rzeczy nabyte dużo wcześniej, zwłaszcza gdy samo nabycie nie było jeszcze bezpośrednio związane z działalnością. Dzięki temu bowiem można ustalić, czy podatnik dokonał w sposób właściwy określenia wartości początkowej środka trwałego.
Pytanie: Wykorzystuję do działalności gospodarczej samochód moich rodziców. Czy mogę wliczać w koszty jego amortyzację?
Odpowiedź: Nie. Amortyzować w koszty można tylko taki środek trwały, który stanowi własność podatnika (ujęty jest w jego ewidencji środków trwałych). W opisywanym przypadku taki użyczony samochód można rozliczać w koszty tylko za pośrednictwem tzw. kilometrówki, prowadząc przy tym ewidencję przebiegu pojazdu. I to nawet wówczas, gdy pojazd ten jest na wyłączność przekazany w użytkowanie. By ten stan rzeczy zmienić, rodzice musieliby panu podarować lub sprzedać samochód. Wówczas mógłby pan wpisać go do ewidencji środków trwałych i amortyzować, jak każdy inny środek trwały.
Pytanie: Czy od nieodpłatnie otrzymanych świadczeń, zwłaszcza usług (np. garażowania samochodu), z których korzystam w ramach prowadzonej działalności, trzeba ustalić przychód?
Odpowiedź: Tak. Przychodami z działalności gospodarczej są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wartość pieniężną takich świadczeń określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się według następujących zasad. Gdy przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców. Gdy przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu. A jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku. We wszelkich innych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Pytanie: Korzystam z samozatrudnienia jako przedsiębiorca. Wziąłem w leasing samochód osobowy, który wliczam w koszty. Czy obciążają mnie koszty napraw? Czy mogę wliczać w koszty składki na ubezpieczenie tego samochodu?
Odpowiedź: Tak. Korzystający - czyli leasingobiorca - zgodnie z kodeksem cywilnym powinien na podstawie umowy leasingu używać rzeczy i pobierać z niej pożytki w sposób określony w tej umowie leasingu. Gdy zaś umowa którejś z kwestii w tym zakresie nie reguluje, korzystający powinien to czynić w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy. W szczególności korzystający obowiązany jest utrzymywać rzecz w należytym stanie, dokonywać jej konserwacji i napraw niezbędnych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem jej zużycia wskutek prawidłowego używania, oraz ponosić ciężary związane z własnością lub posiadaniem rzeczy. Tylko wtedy, gdy w umowie leasingu nie zostało zastrzeżone, że konserwacji i napraw rzeczy dokonuje osoba mająca określone kwalifikacje, korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić finansującego o konieczności dokonania istotnej naprawy rzeczy. Z kolei obowiązek ubezpieczenia samochodu obciąża korzystającego (leasingobiorcę). Praktycznie jednak rzecz wygląda tak, że to leasingodawca ubezpiecza pojazd, a kosztami obciąża klienta. Dla obu stron jest to duże ułatwienie. Dla leasingobiorcy, bo oddaje samochód, który jest już ubezpieczony, w tym np. od kradzieży, a dla klienta, bo towarzystwo leasingowe potrafi wynegocjować z towarzystwem ubezpieczeniowym bardzo korzystne warunki ubezpieczenia. Koszty ubezpieczenia mocą umowy leasingowej mogą być wliczone w czynsz leasingowy albo np. zaliczone do pierwszej wpłaty.
Podstawa prawna: Art. 22a, art. 22g-22i oraz art. 22n ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930, z późn. zm.) oraz art. 11 oraz art. 22a-23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, z późn. zm.) oraz art. 7096-7 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
