Ilu instruktorów nauki jazdy pracuje w Polsce? Ile ośrodków szkolenia kierowców prowadzi działalność? Na te pozornie proste pytania nie ma dziś łatwej, ale przede wszystkim precyzyjnej odpowiedzi. Ostatnie publicznie dane opracowane na podstawie ewidencji prowadzonych przez starostwa pochodzą z 31 grudnia 2015 roku - czyli minęła już ponad dekada. Aby uzyskać aktualne informacje, w styczniu 2026 roku rozpocząłem systematyczne występowanie z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej do wszystkich starostw powiatowych i miast na prawach powiatu w całej Polsce. Zbieranie danych trwało niemal cały pierwszy kwartał i obejmowało setki wniosków oraz wielokrotną korespondencję z organami. Ostatecznie wg stanu na 17 marca 2026 r. w Polsce mamy: 23 130 instruktorów, 494 wykładowców i 4866 osk.
Metodologia i trudności. Wnioski skierowałem do wszystkich 380 jednostek administracyjnych, które prowadzą ewidencje instruktorów, wykładowców oraz rejestry ośrodków szkolenia kierowców.
Proces zbierania danych okazał się znacznie bardziej czasochłonny, niż można było przypuszczać. Część organów nie odpowiadała na wnioski, ponieważ wiadomości trafiały do folderów spam, których nikt nie kontrolował. Inne organy wysłały odpowiedź na błędny adres e-mail - z literówką. Jeszcze inne żądały uzupełnienia wniosku o dane identyfikujące wnioskodawcę, co jest niezgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Następnie każdą odpowiedź trzeba było ręcznie przepisać do Excela, zweryfikować i skatalogować, czyli godziny żmudnej, manualnej pracy.
Cały proces mógłby być znacznie prostszy. Ewidencje instruktorów i wykładowców oraz rejestry OSK są prowadzone przez starostwa w systemie teleinformatycznym (Centralnej Ewidencji Kierowców). Wystarczyłoby, aby administrator systemu (Ministerstwo Cyfryzacji) udostępnił zagregowane dane. Resort twierdzi jednak, że pełni jedynie rolę technicznego administratora i nie czuje się właściwy do realizacji takich wniosków.
Wyniki - stan za część I kwartału (1.01-17.03). Poniższa tabela zestawia aktualne dane z wynikami sprzed dekady:
Źródło: Opracowanie własne na podstawie odpowiedzi na wnioski UDIP - część I kw. 2026. Dane z 2015 r. wg Ministerstwa Infrastruktury
Analiza danych.
Instruktorzy nauki jazdy. W ewidencjach prowadzonych przez starostwa figuruje obecnie 23 130 instruktorów nauki jazdy. W porównaniu z końcem 2015 roku, kiedy liczba ta wynosiła około 25 800, oznacza to spadek o około 2670 osób, czyli o 10,3%. W ciągu dekady z ewidencji ubył zatem mniej więcej co dziesiąty instruktor. Należy przy tym pamiętać, że ewidencja obejmuje wszystkie osoby wpisane - również te, które faktycznie nie wykonują zawodu.
Rzeczywista liczba czynnych instruktorów jest więc prawdopodobnie niższa.
Wykładowcy. W ewidencjach figuruje 494 wykładowców. Brak danych porównawczych z 2015 roku uniemożliwia analizę trendu. Sama liczba jest stosunkowo niewielka, ale wymaga komentarza w kontekście nieprawidłowości sygnalizowanych poniżej.
Ośrodki szkolenia kierowców. Liczba zarejestrowanych OSK spadła z 5 997 na końcu 2015 roku do 4 866 w 2026 roku. To spadek o 1131 podmiotów, czyli o 18,9%. Niemal co piąty ośrodek szkolenia zniknął z rynku w ciągu ostatniej dekady. Przyczyny są złożone: presja cenowa, rosnące koszty prowadzenia działalności, wymagania regulacyjne oraz naturalna konsolidacja rynku.
Nieprawidłowości w ewidencji wykładowców. Podczas analizy zebranych danych ujawnił się niepokojący problem. Część starostw dokonała wpisów do ewidencji wykładowców na podstawie ewidencji instruktorów, co jest niezgodne z przepisami.
Sytuacja ta rodzi poważne konsekwencje prawne. Wykładowca wpisany do ewidencji wykładowców nie musi posiadać prawa jazdy. Oznacza to, że osoba, która straciła w jakikolwiek sposób uprawnienia do kierowania pojazdami, zostaje skreślony z ewidencji instruktorów, ale może nadal funkcjonować w branży szkoleniowej jako wykładowca. Trudno uznać taki stan za zgodny z duchem przepisów o bezpieczeństwie ruchu drogowego.
Warto rozważyć, czy wymogi kwalifikacyjne dla wykładowców nie powinny zostać uzupełnione o obowiązek posiadania aktualnego prawa jazdy.
Podsumowanie. Zebrane dane rysują obraz branży, która się kurczy. W ciągu dekady ubyło ponad 10% instruktorów i niemal 19% ośrodków szkolenia kierowców.
Jednocześnie sam proces pozyskania tych informacji ujawnia systemowy problem: brak centralnego, łatwo dostępnego źródła danych o stanie branży szkoleniowej w Polsce. Fakt, że uzyskanie podstawowych statystyk wymaga złożenia setek wniosków o dostęp do informacji publicznej, wielotygodniowej korespondencji i ręcznego przetwarzania odpowiedzi, świadczy o potrzebie cyfryzacji i centralizacji danych w tym obszarze. Postulat udostępnienia zagregowanych danych z Centralnej Ewidencji Kierowców pozostaje aktualny.
Odrębną kwestią wymagającą pilnej reakcji jest problem nieprawidłowego przenoszenia wpisów z ewidencji instruktorów do ewidencji wykładowców.
Andrzej Łapa, instruktor nauki jazdy, autor petycji i wniosków dotyczących poprawy systemu szkolenia i egzaminowania kierowców w Polsce
Od Redakcji:
Za zgodą Autora informujemy, iż w powyższych statystykach nie zostali uwzględnieni instruktorzy techniki jazdy. Tu dane pozyskiwane są z innych baz (ewidencje prowadzą właściwi miejscowo wojewodowie/Urzędy Wojewódzkie), ale Andrzej Łapa pracuje nadal i przygotowuje precyzyjne analizy ilościowe także tej grupy zawodowej.
