Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2206 w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2025/2205 w odniesieniu do niektórych zakazów prowadzenia pojazdów [kliknij] (fot. screen)
W październiku została opublikowana Dyrektywa o europejskim prawie jazdy oraz druga ją uzupełniająca, dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że nasi krajowi autorzy zmian legislacyjnych będą mogli zakończyć prace nad projektami oczekującymi w szufladach ich biurek. Sprawiedliwie dodajmy, iż część proponowanych regulacji już trafiło do naszych ustaw. Oto co zmieniają Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2025/2205 i 2025/2206 z 22 października 2025 r. Państwa członkowskie mają trzy lata na wdrożenie nowych przepisów do prawa krajowego i kolejny rok na przygotowanie się do ich wprowadzenia.
Wynegocjowano zapis, które ostatecznie trafiły do: Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2205 z 22 października 2025 r. w sprawie praw jazdy, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2561 oraz uchylająca dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Komisji (UE) nr 383/2012 [kliknij] oraz do drugiej, czyli Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2206 w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2025/2205 w odniesieniu do niektórych zakazów prowadzenia pojazdów [kliknij]. Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz przedstawiciele 27 krajów członkowskich osiągnęły porozumienie. Ta nowa rzeczywistość prawna w ruchu drogowym ma obowiązywać od 2028 roku. Co zaproponowano w Dyrektywach:
* Okres próbny. Zmiany nazywane przez wielu komentatorów rewolucyjnymi, to oczywiście te, które dotyczą wprowadzenia dwuletniego okresu próbnego dla młodych kierowców, a w nim kilka ostrych ograniczeń. Takich jak zero tolerancji dla alkoholu i narkotyków.
* Nowoczesny egzamin. Dyrektywa zakłada również, że egzamin na prawo jazdy będzie nowoczesny - obejmujący wiedzę na temat nowoczesnych systemów wspomagania kierowcy, a także zagrożeń związanych z tzw. martwym polem i korzystaniem z telefonu komórkowego podczas jazdy. Większy nacisk na szkoleniach i egzaminach zostanie położony na zagrożenia związane z udziałem w ruchu drogowym pieszych, rowerzystów, hulajnóg elektrycznych i innych użytkowników dróg.
* I tak prawo jazdy kategorii B będą mogli uzyskać już 17-latkowie, jednak do ukończenia 18. roku życia będą musieli prowadzić samochód w towarzystwie doświadczonego kierowcy tzw. osoby towarzyszącej.
* Obok okresu próbnego to także: cyfryzacja prawa jazdy W legislacji założono, że do 2030 roku zostanie wprowadzone cyfrowe prawo jazdy (e-prawo jazdy) na terenie Unii Europejskiej. Docelowo dokument - ważny 15 lat - dostępny na telefonie komórkowym ma stać się głównym formatem w Unii Europejskiej, choć obywatele zachowają pełną swobodę wyboru między aplikacją a fizyczną kartą.
* W uprawnieniu dla prawa jazdy kategorii B dopuszczalny ciężar pojazdu, zostanie zwiększony do 4,25 tony.
* Zdecydowano o obniżeniu wieku uprawniającego do prowadzenia pojazdów ciężarowych i autobusów. Kategoria C (samochody ciężarowe): uprawnienia będą mogli uzyskać 18-latkowie. Kategoria D (autobusy): uprawnienia będą mogli uzyskać 21-latkowie. Obniżenie wieku uzyskania uprawnień będzie jednak wymagało od młodych kierowców posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych.
* Badania lekarskie. Z zakresie regulacji dotyczących badań lekarskich - ich systemowi, częstotliwości - decyzje pozostawiono w rękach każdego z państw członkowskich. Jednak Dyrektywa zaleca, aby kierowca przechodził badania lekarskie (m.in. wzroku i układu krążenia) przed uzyskaniem pierwszego prawa jazdy lub przy ubieganiu się o przedłużenie jego ważności. Odrzucono obowiązek badań lekarskich dla seniorów, te będą mogły być zastąpione formularzem samooceny lub inną krajową metodą oceny.
* Surowsze kary za najpoważniejsze wykroczenia. W Dyrektywie dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów zapisano ograniczenia dotyczące nieostrożnej jazdy za granicą i zapewnienia transgranicznego egzekwowania kar, informacje o cofnięciu, zawieszeniu lub ograniczeniu prawa jazdy będą przekazywane do państwa, które wydało dokument. Czyli powstanie system niezwłocznego i wzajemnego informowania państw o decyzjach w sprawie zakazów prowadzenia pojazdów nałożonych za najpoważniejsze przestępstwa drogowe. Kraje będą wzajemnie uznawały wydane zakazy prowadzenia pojazdów. Dotyczy to między innymi: jazdy pod wpływem alkoholu lub narkotyków, spowodowania śmiertelnego wypadku lub przekroczenia prędkości o co najmniej 50km/h powyżej limitu.
Nowe przepisy weszły w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Państwa członkowskie będą miały trzy lata na wdrożenie zmian do prawa krajowego i dodatkowy rok na przygotowanie się do ich stosowania. (jm)
