Grupa Posłów zgłosiła do ministrów cyfryzacji i infrastruktury interpelację nr 12362 w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033 [kliknij]. Czy będzie nowelizacja przepisów?
Interpelacja. - Ponad 12 lat temu, w dniu 19 stycznia 2013 r., weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. 2024 poz. 1210, dalej: ustawa). Artykuł 124 ust. 4 tej ustawy stanowi, że „prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. podlegają wymianie w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r. w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu lub w terminie wcześniejszym na wniosek posiadacza prawa jazdy”. W uzasadnieniu rządowego projektu tej ustawy (druk Sejmu VI kadencji nr 2879 z dnia 8 marca 2010 r.), na stronie 30, można przeczytać, że projektodawca był świadom, że regulacja ta, oprócz konsekwencji pozytywnych, będzie miała także konsekwencje negatywne dla polskich kierowców: „Niestety negatywny skutek odniosą zmiany dotyczące obowiązkowej wymiany praw jazdy oraz terminowość wydawanych praw jazdy. Kosztami wymiany dokumentów zostaną obciążeni obywatele. Jednakże te regulacje są bezpośrednio związane z wdrożeniem do prawa polskiego dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy (przekształcenie)”. Artykuł 7 ust. 2 litera a wspomnianej dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. U. L 403 z 30.12.2006, p. 18–60) stanowi, że „od 19 stycznia 2013 r. administracyjny okres ważności praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 i BE wydawanych przez państwa członkowskie wynosi 10 lat. Państwo członkowskie może postanowić o wydawaniu takich praw jazdy z administracyjnym okresem ważności wynoszącym do 15 lat”. Artykuł 3 ust. 3 tej dyrektywy wyznacza zarazem termin końcowy dostosowania praw jazdy państwa członkowskiego UE do wymogów tego aktu: „państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 19 stycznia 2033 r., wszystkie prawa jazdy wydawane lub znajdujące się w obiegu spełniały wszystkie wymagania niniejszej dyrektywy”. Regulacja ta odnosi się przede wszystkim do posiadaczy bezterminowego prawa jazdy (…) - przywołali posłowie. Podjęta kwestia obowiązkowej opłaty przez lata stała się przedmiotem wielu rozstrzygnięć w tym Trybunału Konstytucyjnego, wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich i oczywiście doniesień medialnych. Składający interpelację posłowie zgłaszają szereg pytań, które kierują zarówno do resortu infrastruktury jak i cyfryzacji.
Stanowisko Ministerstwa Cyfryzacji. Odpowiedzi w imieniu ministra cyfryzacji udzielił sekretarz stanu tego resortu - Dariusz Standerski. Zwrócił on jednocześnie uwagę, iż odpowiedź na pytania nr 2-9 pozostają w kompetencji resortu infrastruktury. Tej ostatniej jeszcze nie ma.
Dariusz Standerski informuje i odpowiada wyłącznie na pierwsze pytanie: - odpowiedzi na pytania Ad 1) Ilu, w liczbach bezwzględnych, jest obecnie w Polsce posiadaczy bezterminowego prawa jazdy, i jaki to odsetek ogólnej liczby posiadaczy prawa jazdy? Obecnie w Polsce 14.941.013 kierujących pojazdami posiada bezterminowe blankiety prawa jazdy. Są to osoby z prawem jazdy wydanym do 18 stycznia 2013 r. To 60% wszystkich wydanych praw jazdy, ważnych na dzień udzielania tej odpowiedzi.
- Ad 2) Ile, uwzględniając nie tylko obecną liczbę posiadaczy bezterminowego prawa jazdy, ale również przewidywaną dalszą długość trwania życia dla poszczególnych roczników tych kierowców, ta liczba i odsetek będą wynosiły (szacunkowo) w latach 2028-2033?
Ad 3) Przy założeniu, że wszyscy posiadacze bezterminowego prawa jazdy chcieliby w latach 2028-2033 wymienić je na 15-letnie - ile (szacunkowo) takich wymian przewidywanych jest na lata 2028-2033?
Ad 4) Przy założeniu, że wysokość opłaty za wydanie prawa jazdy pozostałaby na obecnym poziomie 100 zł - ile szacunkowo wyniósłby dla budżetu państwa łączny koszt wymiany bezterminowego prawa jazdy przez wszystkich jego obecnych posiadaczy w latach 2028- 2033?
Ad 5) Mając na uwadze, że chociaż dla przedstawicieli najstarszych roczników wymiana prawa jazdy może mieć charakter nawet jednorazowy, to najmłodsze osoby odbierające bezterminowe prawo jazdy w styczniu 2013 roku jako 18-latkowie mogły pochodzić nawet z rocznika 1995 - ile (szacunkowo), wymian prawa jazdy przewidywanych jest dla obecnych posiadaczy bezterminowego prawa jazdy - łącznie pierwszych (w latach 20282033) i wszystkich kolejnych?
Ad 6) Przy powyższym założeniu - ile (szacunkowo) wyniósłby dla budżetu państwa koszt wszystkich obowiązkowych wymian prawa jazdy przewidywanych dla obecnych posiadaczy bezterminowego prawa jazdy - łącznie pierwszych (w latach 2028-2033) i wszystkich kolejnych?
Ad 7) Czy Minister Infrastruktury, jako minister właściwy do spraw transportu, planuje podwyższenie, w drodze rozporządzenia, opłaty za wydanie prawa jazdy z obecnej wysokości 100 zł do kwoty wyższej (z ustawowego przedziału do 200 zł)?
Ad 8) Jakie terminy na wymianę bezterminowego prawa jazdy planuje wyznaczyć Minister Infrastruktury w latach 2028-2033 - i według jakich kryteriów (np. według podziału terytorialnego albo roczników przypisanych do każdego z tych 5 lat)?
Ad 9) Mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 2017 r. orzekł, że polskim kierowcom przysługiwać powinno „zwolnienie od opłaty podstawowej i opłaty ewidencyjnej wydania nowego prawa jazdy w sytuacji, w której konieczność dokonania zmiany zawartych w nim danych jest wynikiem niezależnych od posiadacza tego dokumentu (dokonanych nie na jego wniosek) działań organów władzy”, a konsekwencją tego wyroku powinny być 9. zmiany ustawowe - czy Minister Infrastruktury planuje zaproponować nowelizację, która zwalniałaby, zgodnie z tym wyrokiem, obecnych posiadaczy bezterminowego prawa jazdy od obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie nowego prawa jazdy lub poparłby wprowadzenie takich zmian, gdyby zostały one zaproponowane przez inny podmiot?
Czekamy i poinformujemy o odpowiedzi resortu infrastruktury. (jm)
