Trwa dyskusja wokół obowiązujących zmianach rozporządzenia o egzaminowaniu. Niestety pojawia się wiele opinii wypowiadanych przez osoby mieniące się ekspertami. Dziś wypowiedź nie tych samozwańczych, ale z kompetencji i doświadczenia przedstawicieli branży egzaminatorów. Zachęcamy do lektury Komunikatu. Rady Głównej Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów w związku z nowelizacją zasad egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców.
Wprowadzenie do polskiego systemu prawnego zmiany rozporządzenia w sprawie egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców było, jak wspomniała Pani Renata Rychter – Dyrektor Departamentu Transportu Drogowego MI w poniżej załączonym tekście
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/stanowisko-mi?fbclid=IwY2xjawLGas9leHRuA2FlbQIxMQABHmR9g_VlxRNxwXApZF-XLjgeEYUp_ZnqBFNPaApgGs_whYh9JeilWmeJtE98_aem_PYx1NynrD2HiksyJYi3ocA&sfnsn=wa
poprzedzone było pełnym procesem konsultacji w ramach uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych i społecznych. Przedstawiciele Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów mieli zaszczyt uczestniczyć bezpośrednio w konferencjach konsultacyjnych organizowanych w trybie on line przez różne instytucje, w tym przez:
Zespół ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu, które odbywały się w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz
Komisji ds. Infrastruktury, które odbywały się w ramach prac Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
Podczas decydującej konferencji Komisji ds. Infrastruktury ZW RP, prowadzonej w trybie on line, uczestniczyli przedstawiciele Marszałków zajmujący się nadzorem nad egzaminowaniem z 16 województw. Prowadzącym był z ramienia Związku Województw RP egzaminator z województwa Mazowieckiego, który zaproponował aby w drodze głosowania przedstawicieli Marszałków udzielić pozytywnej lub negatywnej opinii dla proponowanego Projektu, w tym również stosowania zapisu określającego negatywny wynik egzaminu w skutek naruszeń przepisów określonych w Tabeli nr 9 (popularny Katalog naruszeń). Wynik głosowania był następujący: na obecnych 15 przedstawicieli Marszałków dwanaście głosów było za przyjęciem zmiany, a głosy trzech przedstawicieli były przeciw przyjęciu zmiany rozporządzenia. Wówczas prowadzący konferencję egzaminator z województwa Mazowieckiego oznajmił, że należy uszanować prawa demokracji i uznać wynik głosowania jako wiążący. Podkreślić należy, że wprawdzie pomysł zmiany rozporządzenia narodził się w środowisku egzaminatorów zrzeszonych w Krajowym Stowarzyszeniu Egzaminatorów, ale ponad roczne doświadczenia związane z funkcjonowaniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 listopada 2023 roku, skłoniły przedstawicieli Marszałków do przyznania słuszności egzaminatorskiej propozycji. Zapis § 16 ust. 1, pkt 1) i 2) rozporządzenia:
„Egzaminator przerywa egzamin:
jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy jeżeli wystąpiły okoliczności określone w tabeli nr 9 załącznika nr 1 do rozporządzenia, a zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego;”
określał możliwość przerwania egzaminu praktycznego na prawo jazdy tylko gdy zaistniało bezpośrednie stworzenie zagrożenia dla zdrowia i życia. Brak było natomiast jednoznacznego określenia jak postąpić powinien egzaminator, w sytuacji gdy osoba egzaminowana dopuściła się wykroczenia z Tabeli Nr 9, np. wjechała na skrzyżowanie bez zatrzymania się przy znaku B-20 STOP lub przejechała przez skrzyżowanie podczas gdy sygnalizator S-1 nadawał czerwony sygnał świetlny. Taki zapis wprowadzał wiele chaosu interpretacyjnego wśród instruktorów egzaminatorów oraz wśród osób sprawujących nadzór. Czytaj:
https://finanse.wp.pl/chaos-w-egzaminach-na-prawo-jazdy-co-sie-zmieni-1-lipca-7171462073301920a
Ostatecznie Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego na wniosek Komisji ds. Infrastruktury ZW RP udzieliła pozytywnej opinii dla ówczesnego Projektu z dnia 29 stycznia 2025 roku zmiany rozporządzenia.
Idąc za głosem Pani Renaty Rychter – Dyrektor Departamentu Transportu Drogowego MI w opinii środowiska zawodowego egzaminatorów, nowelizacja rozporządzenia przełoży się na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego jako wynik efektywniejszego wyszkolenia kandydata na kierowcę oraz bardziej obiektywnego i transparentnego procesu egzaminowania kandydatów na kierowców w rzeczywistych warunkach ruchu drogowego.
Tabela Nr 9 – Katalog wykroczeń w ruchu drogowym, był stworzony ponad 10 lat temu w uzgodnieniu z ekspertami Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji. Występujące wykroczenia na egzaminie do 31 grudnia 2023 roku były traktowane jako zachowania skutkujące wynikiem negatywnym z jednoczesnym przerwaniem egzaminu praktycznego na prawo jazdy.
Zasady egzaminowania po nowelizacji określają precyzyjnie i czytelnie warunki uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego, jak również jednoznacznie wyznaczają granice zachowania kierującego, których przekroczenie skutkuje wynikiem negatywnym jak również przerwaniem egzaminu. Co ważne, zasady te są aktualnie zbieżne z regułami prawa nakreślonymi przez ustawy sejmowe: o kierujących pojazdami oraz prawo o ruchu drogowym. Kryteria oceny zachowania osób zdających egzaminy na prawo jazdy są czytelne i jawne gdyż są ogłoszone w ogólnie dostępnych źródłach – dzienniki ustaw.
Wyrażamy również opinię, że znowelizowany stan prawny stanowi także czytelną bazę do zrozumiałego postępowania tak na etapie przeprowadzania egzaminu jak i podczas postępowania przed organami nadzoru, czy też sądami administracyjnymi.
W mediach aktualnie pojawiają się wypowiedzi różnych osób przypisujących sobie status ekspertów BRD. Wyrażamy pogląd, że szanować należy wystąpienia osób, których wieloletni staż zawodowy, posiadane wykształcenie i kwalifikacje oraz bogate doświadczenie zawodowe w przedmiocie szkolenia czy egzaminowania kierowców są wartością cenną i ważnym głosem w dyskusji społecznej. Natomiast demagogiczne, tendencyjne i nieobiektywne wypowiedzi udzielane przez osoby, które nie posiadają specjalistycznego przygotowania zawodowego w przedmiocie szkolenia lub egzaminowania kandydatów na kierowców, są działaniem szkodliwym dla procesu kształcenia kierowców i wywołują niepotrzebne negatywne emocje. Szczególnie pożałowania godne są wypowiedzi, w których ujmuje się wyrywkowo wybrany problem, który urasta do wymiaru „węzła gordyjskiego”, przy celowym pomijaniu całościowego i obiektywnego naświetlenia zagadnienia w skali makro.
Czytając tego typu wypowiedzi odnosi się wrażenie, że chyba czasami występuje brak ważnej i przydatnej cechy, a mianowicie czytania pisanego tekstu z umiejętnością zrozumienia zawartej w nim treści.
Zachowania kierujących określone w Tabeli Nr 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury należy traktować jako WYKROCZENIA, które muszą być eliminowane zarówno w procesie szkolenia jak i egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców, oraz jako zachowania szczególnie niebezpieczne dla bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz zdrowia i życia uczestników tego ruchu. Te zachowania zostały wyselekcjonowane jako sytuacje, które powinny skutkować sankcję w postaci wyniku negatywnego, w związku art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym.
Natomiast jeśli podczas egzaminu praktycznego na prawo jazdy osoba zdająca dopuszczając się ww. wykroczeń DODATKOWO powoduje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia innego uczestnika ruchu drogowego, wówczas egzamin zostaje przerwany.
Reasumując należy z całą mocą podkreślić, że w świetle projektu nowelizacji rozporządzenia, naruszenie jednego z zapisów Tabeli Nr 9 podczas egzaminu praktycznego na prawo jazdy, będzie oznaczało wynik negatywny. Nie jest to równoznaczne z przerwaniem egzaminu, jak błędnie podawane jest w niektórych mediach.
Przerwanie egzaminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego (art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami).
Proponowane przez środowisko egzaminatorów Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów zmiany są wynikiem dokonanej przez KSE ewaluacji zasad egzaminowania, które obowiązywały od 1 stycznia 2024 do 30 czerwca 2025 roku i wpisują się zbieżnie z podjętymi przez Ministra Infrastruktury działaniami na rzecz wzmocnienia dyscypliny wśród uczestników ruchu drogowego w przedmiocie przestrzegania przepisów obowiązujących w ruchu drogowym.
Naruszenia przepisów skatalogowane obecnie w Tabeli Nr 9 (wcześniej Tabeli Nr 1) są znanymi od ponad dziesięciu lat zasadami egzaminowania zarówno dla egzaminatorów jak i dla instruktorów nauki jazdy. Istotą szkolenia kierowców powinno być również wypracowanie i utrwalenie wiedzy oraz umiejętności w zakresie unikania zachowań, które prowadzą do sytuacji zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz zdrowiu i życiu jego uczestników.
Z poważaniem
Prezes Rady Głównej
Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów
Tomasz Dziuganowski
