Zawód kierowcy to nie tylko setki tysięcy pokonanych kilometrów, ale również ogromna odpowiedzialność i codzienne, nieustanne obciążenie dla organizmu. Jak realnie poprawić bezpieczeństwo na drogach i zadbać o zdrowie osób kierujących pojazdami? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy konferencji „Bezpiecznie do celu”, która odbyła się 21 maja 2026 roku w Hotelu HP Park w Olsztynie.
Wydarzenie oficjalnie zainaugurowało nową kampanię społeczną Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego (CIOP-PIB) pn. „Bezpiecznie do celu”, prowadzoną na rzecz bezpieczeństwa i zdrowia w pracy kierowców zawodowych. Jego organizatorami byli” CIOP-PIB oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP (OSPS BHP), Oddział w Olsztynie. Jako partnerzy konferencji jej organizację wsparli: Fundacja Zapobieganie Wypadkom Drogowym, Stowarzyszenie „Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego”, Stowarzyszenie Psychologów Transportu w Polsce, Okręgowy Inspektorat Pracy w Olsztynie, Związek Dealerów Samochodów oraz Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie, Centrum Szkoleń Branżowych ZDZ w Olsztynie. Konferencję patronatem medialnym objęły” miesięczniki Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka oraz ATEST, a także tygodnik PRAWO DROGOWE@NEWS
Spotkanie otworzył Paweł Bulik - Prezes OSPS BHP, Oddziału w Olsztynie, witając gości oraz dziękując partnerom i patronom medialnym zaangażowanym w realizację wydarzenia.
Następnie koordynatorka kampanii ”Bezpiecznie do celu” - Karolina Kucper z Ośrodka Promocji i Wdrażania CIOP-PIB przedstawiła główne założenia akcji. Zwracając uwagę na fakt, że liczba wypadków drogowych systematycznie zmniejsza się, podkreśliła, że ostatecznym, choć niemożliwym do zrealizowania celem powinna być redukcja liczby wypadków drogowych do zera, ponieważ utrata choćby jednego życia ludzkiego nie jest akceptowalna. Zwróciła również uwagę na fakt, że spośród wielu możliwych przyczyn wypadków drogowych, główną i najważniejszą jest zawsze czynnik ludzki. Dlatego też kampania społeczna „Bezpiecznie do celu” skupia się w dużej mierze na uświadamianiu zagrożeń związanych z zaburzeniami uwagi kierowców podczas kierowania pojazdem i tym, jak sobie z tym radzić.
Sesję I konferencji - zatytułowaną „Bezpieczeństwo pracy kierowcy” rozpoczęła Magdalena Wit-Wesołowska, psycholog transportu, która obrazowo przedstawiła uczestnikom, jak dużym obciążeniem poznawczym jest prowadzenie pojazdu. Zgodnie z przedstawionymi przez prelegentkę danymi kierowca na każdym przejechanym kilometrze musi podjąć od 8 do 12 decyzji, na co ma często ułamek sekundy. Prezentując uczestnikom spotkania różne rodzaje uwagi, z jakich podczas kierowania korzysta kierowca (uwaga selektywna, trwała, podzielna, przerzutna) nawiązała do modelu SPIDER 2.0 - nowoczesnej, cyfrowej wersji narzędzia do badania sprawności psychomotorycznej kierowców, służącej do diagnozowania koordynacji wzrokowo-ruchowej, szybkości reakcji oraz zdolności koncentracji uwagi. W wystąpieniu ekspertka poruszyła również . temat rozpraszaczy uwagi (przykładem tego jest choćby używanie telefonów komórkowych podczas jazdy), uczestnicy usłyszeli również o pułapkach skrajności na drodze: z jednej strony niebezpiecznym przebodźcowaniu kierowcy, z drugiej – niedociążeniu poznawczym – z powodu monotonii np. podczas samotnej jazdy na długich odcinkach drogi, bez konieczności zmiany prędkości i wykonywania manewrów.
Dr hab. inż. Krzysztof Gryz z Pracowni Zagrożeń Elektromagnetycznych Zakładu Zagrożeń Fizycznych CIOP-PIB przedstawił temat narażenia pracowników na pola elektromagnetyczne w samochodach o napędzie elektrycznym, dowodząc, że natężenie pola elektromagnetycznego, pochodzącego od aut elektrycznych i stacji ładowania (ale też od wyposażenia elektrycznego pojazdów spalinowych), w miejscach typowego przebywania ludzi generalnie nie przekracza poziomu bezpiecznego dla zdrowia.
Kolejni prelegenci - Paweł Tuzinek, Prezes Związku Dealerów Samochodów oraz mł. kpt. inż. Jakub Stępień z Komenday Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie, opowiedzieli o wprowadzonym kilkanaście lat temu rozwiązaniu - kartach ratowniczych - przydatnych w przypadku zdarzenia drogowego szczególnie w samochodach zaawansowanych technologicznie i wyposażonych w liczne systemy bezpieczeństwa, utrudniające rozcięcie karoserii (takie jak poduszki i kurtyny powietrzne, napinacze pasów) oraz elementy wykonane ze stali o podwyższonej wytrzymałości, a także w autach z napędem alternatywnym (hybrydowym czy elektrycznym), co pozwala w szybkim tempie zlokalizować przebieg przewodów wysokiego napięcia, punkty jego odłączenia oraz miejsce montażu akumulatorów trakcyjnych. Karta ratownicza to ustandaryzowana informacja w formacie A4, która przedstawia schemat pojazdu wraz z kluczowymi dla ratowników elementami. Szybki dostęp do tych danych pozwala strażakom sprawniej zidentyfikować punkty bezpiecznego cięcia oraz odłączenia napięcia, co ułatwia bezpieczne dotarcie do poszkodowanych. Szacuje się, że umieszczenie takiej wydrukowanej karty pod osłoną przeciwsłoneczną po stronie kierowcy pozwala znacząco ograniczyć czas akcji i wydobyć ofiarę z wraku o blisko 30% szybciej.
Następnie Mateusz Ostrowski, reprezentujący firmę Krause, poruszył niezwykle istotny w branży transportowej temat bezpiecznego odśnieżania pojazdów ciężarowych oraz obsługi cystern. Prelegent przypomniał alarmujące statystyki, z których wynika, że upadki z wysokości odpowiadają za około 35% wszystkich śmiertelnych wypadków przy pracy. Choć to kierowca odpowiada za stan pojazdu na drodze, pracodawca ma obowiązek zapewnić mu odpowiednie przeszkolenie i bezpieczne warunki do jego przygotowania. Odpowiedzią na te zagrożenia są dedykowane systemy rusztowań oraz specjalistyczne drabiny z koszami ochronnymi do obsługi cystern, które gwarantują stałą asekurację, bezpieczny dostęp do dachu naczepy i realną ochronę pracownika w każdych warunkach pogodowych.
Po przerwie, w ramach Sesji II - Zdrowie kierowcy, Krzysztof Zwierzyński, ekspert ds. BHP certyfikowany przez CIOP-PIB i członek olsztyńskiego oddziału OSPS BHP omówił problematykę chorób układu krążenia u kierowców zawodowych, wskazując, że nagłe incydenty kardiologiczne, takie jak zawał czy udar, nierzadko są bezpośrednią przyczyną całkowitej utraty kontroli nad pojazdem. Podkreślił, że specyficzne środowisko pracy - łączące obciążenie statyczne, presję czasu oraz błędy dietetyczne - stanowi „mieszankę wybuchową” sprzyjającą bezobjawowemu rozwojowi schorzeń, które ostatecznie mogą doprowadzić do tragedii na drodze. Prelegent wyjaśnił również zawiłości prawne orzecznictwa, tłumacząc, w jakich okolicznościach (np. pod wpływem silnego czynnika zewnętrznego, jak ekstremalny stres czy wysiłek fizyczny) wypadek drogowy wywołany stanem zdrowia może zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy. Na zakończenie zaapelował do pracodawców o wdrożenie realnych działań profilaktycznych, przypominając, że prawdziwa kultura bezpieczeństwa to nie tylko sprawny technicznie samochód, ale przede wszystkim zdrowy kierowca.
Patrycja Łach z Pracowni Biomechaniki Zakładu Ergonomii CIOP-PIB w prezentacji pt. "Forma za kierownicą - jak dbać o zdrowie kierowcy" omówiła skutki pracy statycznej i narażenia na wibracje dla układu mięśniowo-szkieletowego. Podkreśliła, że wśród kierowców zawodowych bardzo często występuje otyłość, a także dolegliwości ze strony układu pokarmowego i układu krążenia. Aby zminimalizować te zagrożenia, ekspertka zachęcała do zmiany nawyków dotyczących stylu życia i odżywiania: wprowadzanie regularnej aktywności fizycznej w czasie postojów, dbanie o właściwe nawodnienie organizmu czystą wodą, w miejsce napojów kofeinowych, a w celu redukcji masy ciała proponowała zastosowanie diety uwzgledniającej mniej kaloryczne zamienniki.
Sesję III - zatytułowaną Organizacja pracy kierowcy, rozpoczął swoim wystąpieniem starszy inspektor Michał Wajda z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Olsztynie, prezentując temat „Egzekwowanie przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i czasu odpoczynku oraz czasu pracy kierowcy. Przedstawiciel PIP podkreślił, że naginanie norm czasu pracy i zbyt długa jazda bez wymaganego odpoczynku drastycznie obniżają zdolności psychomotoryczne, co w połączeniu z dużą masą pojazdu ciężarowego może być tragiczne w skutkach.
Leszek Wieciech, Wiceprezes Stowarzyszenie Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego, omówił zasady zarządzania flotą samochodów służbowych w kontekście raportowania ESG oraz celów zrównoważonego rozwoju. Jego wystąpienie podkreślało wagę korzystania z rozwiązań takich jak norma ISO 39001, tworzenie wewnętrznych regulaminów firmowych oraz telematykiado monitorowania stylu jazdy i obniżania szkodowości. Na zakończenie zaprezentowano postulat stowarzyszenia dotyczący wyposażenia pojazdów administracji publicznej i spółek Skarbu Państwa w systemy telemetryczne, co ma stanowić rynkowy wzór dobrych praktyk.
Podczas konferencji nie mogło zabraknąć tematyki przewozu substancji niebezpiecznych (ADR). Prelekcja Jarosława Bogusza, Dyrektora Ośrodka Szkolenia Kierowców w Warmińsko - Mazurskim Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie, potwierdziła, że transport ładunków łatwopalnych, toksycznych czy żrących wymaga od kierowców znajomości procedur awaryjnych oraz należytego zabezpieczenia ładunku. Drobny błąd, chwila dekoncentracji czy niewłaściwa reakcja w przypadku awarii ADR to potencjalne zagrożenie na ogromną skalę - nie tylko dla samego kierowcy, ale również dla środowiska naturalnego i okolicznych mieszkańców.
Podsumowanie
Olsztyńska konferencja pokazała, że bezpieczeństwo na drodze zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie rozpoczęcia jazdy autem. To złożona wypadkowa przestrzegania norm prawnych, dbania o sprawność psychofizyczną i dobrą ergonomię kierowców, ale również odpowiedzialne podejście pracodawców, którzy w przeważającej mierze mają wpływ na kształtowanie warunków pracy zatrudnianych przez siebie kierowców.
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB)
