W dniu wczorajszym do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem projektu UD402 opublikowano informację o projekcie ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami [kliknij]. Określono cele zasadnicze, którymi są: uproszczenie zasad egzaminowania kandydatów na kierowców oraz weryfikacja umiejętności - te nazwano kluczowymi z punktu widzenia praktyki prowadzenia pojazdu. W konsekwencji przyszli uczestnicy ruchu drogowego mają być lepiej przygotowani do rzeczywistych, często dynamicznych i nieprzewidywalnych sytuacji na drodze. Tekst projektu nie został jeszcze przedstawiony Radzie Ministrów. I oczywiście nie został opublikowany. Resort infrastruktury nadal prowadzi konsultacje. Planowany termin przyjęcia projektu przez RM - II kwartał 2026 r.
Cele nowelizacji. Informując o potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie wskazane na dwa podstawowe cele projektu ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami czyli: uproszczenie zasad egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców oraz zwiększenie brd poprzez położenie większego nacisku na weryfikację umiejętności kluczowych z punktu widzenia praktyki prowadzenia pojazdu, co w konsekwencji przyczyni się do lepszego przygotowania przyszłych uczestników ruchu do rzeczywistych, często dynamicznych i nieprzewidywalnych sytuacji na drodze.
Nowy standard egzaminu państwowego. Autorzy projektu zaproponowali podniesienie standardu egzaminu państwowego na prawo jazdy poprzez przesunięcie akcentu ze sprawdzania wiedzy teoretycznej oraz umiejętności wykonywania zadań na placu manewrowym na rzecz oceny kompetencji w podejmowaniu właściwych decyzji, przewidywania potencjalnych zagrożeń oraz bezpiecznego reagowania w rzeczywistych warunkach ruchu drogowego.
Plac manewrowy. Jak to wcześniej dowiadywaliśmy się z wypowiedzi przedstawicieli resortu infrastruktury zmiana modelu egzaminowania - kategorii B i B1 prawa jazdy - ma nastąpić m.in. poprzez - cytujemy: odejście od obligatoryjnego sprawdzania umiejętności na placu manewrowym. W jego miejsce wprowadza się rozwiązanie polegające na kompleksowej ocenie umiejętności kierującego w warunkach rzeczywistego ruchu drogowego, obejmującej również wykonywanie manewrów. Rozwiązanie to jest zgodne z kierunkami stosowanymi w większości państw członkowskich Unii Europejskiej, w których egzamin praktyczny koncentruje się na ocenie zachowania kierowcy w ruchu drogowym. Wprowadzenie spójnego modelu egzaminu praktycznego, opartego na ocenie kompetencji w ruchu drogowym, pozwoli na zwiększenie obiektywizmu procesu egzaminowania oraz ograniczenie wpływu czynników niezwiązanych bezpośrednio z bezpieczeństwem ruchu drogowego, w szczególności zadań o charakterze odtwórczym realizowanych na placu manewrowym. Jednocześnie przewiduje się, że zmiana ta może przyczynić się do zwiększenia zdawalności egzaminów państwowych, bez negatywnego wpływu na poziom przygotowania kandydatów do bezpiecznego kierowania pojazdami. Dodatkowo ograniczenie zakresu wykorzystania placu manewrowego w procesie egzaminowania wpłynie na usprawnienie organizacji egzaminów państwowych oraz zwiększenie efektywności funkcjonowania wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego.
Jednocześnie projekt zakłada zachowanie placu manewrowego jako elementu procesu szkolenia kandydatów na kierowców. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie osobom rozpoczynającym naukę jazdy odpowiednich warunków do nabycia podstawowych umiejętności kierowania pojazdem w środowisku kontrolowanym, co sprzyja stopniowemu przygotowaniu do uczestnictwa w ruchu drogowym.
Pytania egzaminacyjne. Przewidziano reorganizację systemu opracowywania, weryfikacji i zatwierdzania pytań egzaminacyjnych wykorzystywanych w procesie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Tu jednak kwestię rozszerzono i zapowiedziano zmiany w bazach pytań stosowanych podczas egzaminów kandydatów na instruktorów nauki jazdy, egzaminatorów, instruktorów techniki oraz w zakresie uzyskiwania kwalifikacji kierowcy zawodowego. Katalogi pytań egzaminacyjnych mają być bardziej przejrzyste i spójne. Poprawiona ma być ich zrozumiałości i jednoznaczności. Co ograniczy ryzyko błędnej interpretacji przez osoby egzaminowane - podkreślono w informacji RM. W omawianym projekcie przewidziano także usprawnienie procesu weryfikowania testów oraz wprowadzenie bardziej rygorystycznych procedur kontroli jakości pytań, obejmujących ich regularne analizowane, a także systematyczną ocenę pod kątem merytorycznym, praktycznym oraz językowym, ze szczególnym uwzględnieniem klarowności i precyzji formułowanych treści. W komunikacie czytamy: - Przegląd dotychczas obowiązujących przepisów dotyczących systemu opracowywania oraz weryfikacji pytań egzaminacyjnych ujawnił m.in. brak wystarczającej transparentności i rozliczalności w procesie opracowywania i weryfikacji pytań egzaminacyjnych oraz realizacji innych zadań Komisji ds. weryfikacji i rekomendacji pytań egzaminacyjnych. Ponadto nadmiernie rozbudowana baza pytań egzaminacyjnych utrudnia jej bieżące weryfikowanie oraz sprawne dostosowywanie do zmian w obowiązującym stanie prawnym, dlatego kluczowe znaczenie ma ograniczenie liczby pytań do zakresu najistotniejszego z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. (…) Kierunek ten znajduje potwierdzenie w rozwiązaniach stosowanych w wielu państwach członkowskich Unii Europejskiej, w tym w modelu szwedzkim, który opiera się na bardziej selektywnym, przejrzystym i praktycznie ukierunkowanym zestawie pytań egzaminacyjnych. Dodatkowo jest zasadne powiązanie pytań egzaminacyjnych z rzeczywistymi zagrożeniami występującymi w ruchu drogowym oraz z danymi dotyczącymi wypadków. Jednocześnie utrzymujące się zjawisko pamięciowego opanowywania testów egzaminacyjnych pozostaje w sprzeczności z celem egzaminu określonym w ustawie, którym jest rzetelna ocena rzeczywistych kompetencji kierowców. Proponowane zmiany, inspirowane sprawdzonymi rozwiązaniami skandynawskimi, zmierzają do odejścia od mechanicznego przyswajania pytań na rzecz kształtowania umiejętności analizy sytuacji drogowych i podejmowania właściwych decyzji w praktyce.
Cel podstawowy. Wielokrotnie w podanej do publicznej wiadomości informacji podkreślany jest cel podstawowy zmian - czyli poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego: - W dłuższej perspektywie proponowane zmiany mają wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ograniczenie liczby wypadków drogowych. Ujednolicenie i podniesienie standardów egzaminacyjnych mają również sprzyjać budowaniu zaufania do systemu uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami oraz zapewnić, że osoby dopuszczane do ruchu drogowego posiadają nie tylko wiedzę teoretyczną, ale przede wszystkim praktyczne umiejętności niezbędne do bezpiecznego poruszania się po drogach. (…) Projektowana regulacja wynika z potrzeby podniesienia poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez zapewnienie bardziej efektywnego systemu przygotowania kandydatów na kierowców. Kluczowym elementem tego systemu jest właściwie zaprojektowany proces szkolenia i egzaminowania, który - obok przekazywania umiejętności technicznych - powinien kształtować odpowiedzialne postawy oraz trwałe nawyki bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. W szczególności konieczne jest wzmocnienie kompetencji kandydatów na kierowców w zakresie rozumienia zagrożeń oraz właściwego zachowania wobec wszystkich uczestników ruchu drogowego, w tym pieszych, rowerzystów oraz użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego. Jednocześnie projekt uwzględnia postępujący rozwój technologiczny w motoryzacji poprzez wprowadzenie elementów szkolenia odnoszących się do korzystania z systemów wspomagających kierowcę, ze szczególnym uwzględnieniem ich ograniczeń oraz zasad bezpiecznego użytkowania.
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM - II kwartał 2026 r.
Redakcja PRAWA DROGOWEGO@NEWS zachęca do wypowiedzi i odniesienia do relacjonowanych - podkreślmy tymczasem wyłącznie na podstawie informacji wcześniej resortu infrastruktury, dziś Rady Ministrów - proponowanych zmian systemu szkolenia i egzaminowania. Czekamy - e-mail: tygodnik@prawodrogowe.pl .
