Legislacja

Szwankuje egzekucja zakazów więc…

27 listopada 2025

Szwankuje egzekucja zakazów więc…
(fot. PIXABAY)

Dziennik „Rzeczpospolita” analizuje przygotowywane przez Ministerstwo Sprawiedliwości nowe zasady dotyczące zakazów prowadzenia pojazdów [kliknij]. Zmieniona ma być kontrowersyjna zasada, iż przy kilku zakazach biegną one równolegle. Według opracowywanego projektu okresu zakazów mają być wykonywane jeden po drugim.

Jak podkreślają eksperci według stanu prawnego na dzień dzisiejszy kierowcy, którzy mają orzeczone wielokrotne zakazy prowadzenia pojazdów, nie odczuwają pełnej dolegliwości tych kar, albowiem okresy zakazów właśnie biegną równolegle. Np. jeżeli kierowca miał zakaz na rok, dwa i trzy lata to ponosił karę wyłącznie za najdłuższy z nich. Oczywistym jest tu, iż te wielokrotne zakazy wcale nie zwiększają dolegliwości wobec sprawcy, a nawet przeciwnie premiują ich wobec innych kierowców.

Według projektowanych zmian okresy zakazów będą wykonywane jeden po drugim. Czyli w przywołanym przykładzie nie będzie to już trzy lata, ale sześć. Tak formułowana kara ma być skuteczniejsza. Więcej, dziś jeśli równolegle sąd orzeknie karę więzienia, to zakaz biegnie pomimo odbywania kary, w przepisie zmienionym ma się rozpocząć dopiero po opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego. Ale… „Dziennik dodaje, że planowane zmiany budzą pewne obawy. Eksperci obawiają się, że może dojść do sytuacji, gdy długie, kumulowane zakazy będą bardziej dotkliwe niż niektóre przestępstwa o wyższej szkodliwości społecznej. Ponadto pojawia się pytanie, na ile skuteczna będzie sama egzekucja tych zakazów, skoro dotąd była ona nieefektywna. Jak zauważył dr Wojciech Górowski w rozmowie z dziennikiem, sam system prawny może okazać się niewystarczający, jeśli nie towarzyszyć mu będą odpowiednie działania kontrolne.”. Redakcja przywołuje, iż dziś często zakazy sądowe są ignorowane, a przecież za naruszenie sądowych zakazów grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia (art. 244 k.k.).

Jak podaje policja, ponad 40 tys. osób zamiast kary więzienia otrzymało kolejne zakazy. Rekordzista miał ich aż 23, w tym sześć dożywotnich. - Zlecona lustracja ma na celu sprawdzenie, czy reakcja organów prokuratury jest stanowcza i skuteczna, a orzeczone zakazy prowadzenia pojazdów realnie chronią społeczeństwo przed recydywistami drogowymi - mówił we wrześniu minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, tylko w 2024 r. sądy orzekły zakaz prowadzenia pojazdów wobec 13 084 kierowców. W pierwszym półroczu 2025 r. liczba ta wyniosła już 7 601 przypadków.

Zmieniany będzie kodeks karny i kodeks wykroczeń. Jak zapowiada wiceminister Arkadiusz Myrcha - projekt może trafić do konsultacji jeszcze w tym roku. Tekst projektu nie jest jeszcze dostępny w wykazie RCL. (jm)