Posłanka Lidia Czechak skierowała do ministra infrastruktury interpelację (nr 11019 - kliknij) w sprawie możliwości zdawania egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. A z kodem ograniczającym (kod 45 - wyłącznie z wózkiem bocznym).
Interpelacja poselska. Składająca interpelację posłanka przywołuje, iż w w przepisach jest możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii A z dopiskiem kod 45 (wyłącznie z wózkiem bocznym), ale niestety rozporządzenie o przeprowadzaniu egzaminu praktycznego nie przewiduje takiej możliwości. Żaden WORD w Polsce nie ma możliwości wyjść poza rozporządzenie, w którym określone jest, jakie zadania ma wykonać egzaminowany oraz jakie mają być wymiary placu manewrowego. Określone w tym rozporządzeniu wymiary uniemożliwiają wykonanie tych manewrów motocyklem z wózkiem bocznym, nawet przystosowanym do osób niepełnosprawnych. Już samo przeprowadzenie motocykla po pasie szerokości 1,5 m jest niewykonalne, gdyż motocykl z wózkiem jest szerszy, a wykonanie slalomu wolnego uniemożliwiają zbyt ciasno ustawione pachołki, a w slalomie szybkim narzucona zbyt wysoka prędkość, która może spowodować wywrócenie motocykla.
Lidia Czechak zwraca się z inicjatywą zmian w tym zakresie na podstawie przypadku mężczyzny, który przejeździł na motocyklu z wózkiem bocznym wiele tysięcy kilometrów. Posiada on zabytkowy motocykl dostosowany do swojej niepełnosprawności i nie stanowi dla niego żadnego problemu poruszanie się na nim. Jeździł do tej pory na wyłączeniu o poruszaniu się na kat. B dopuszczającym pojazdy trójkołowe, niestety podczas ostatniej kontroli Policji uznano, że motocykl z wózkiem bocznym nie spełnia wymogów motocykla trójkołowego (z homologacją L5e). Jego wcześniejsze próby uzyskania jakiejkolwiek odpowiedzi z ministerstwa pozostawały zawsze bez odpowiedzi.
Interpelację podsumowuje prośba odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje nowelizację przepisów wykonawczych w zakresie egzaminowania osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A, w celu uwzględnienia możliwości przeprowadzenia egzaminu na motocyklu z wózkiem bocznym?
2. Czy istnieje możliwość indywidualnego zwolnienia z określonych wymagań egzaminacyjnych lub zastosowania procedury szczególnej dla osoby niepełnosprawnej w celu umożliwienia jej przystąpienia do egzaminu na motocyklu z wózkiem bocznym?
3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość wprowadzenia specjalnych warunków technicznych i organizacyjnych dla wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego (WORD), które chciałyby stworzyć warunki do przeprowadzania takich egzaminów?
Stanowisko resortu infrastruktury. Odpowiedzi na interpelację udzielił wiceminister Stanisław Bukowiec, który poinformował: - Zgodnie z art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210, z późn. zm.) egzamin państwowy składa się z części praktycznej przeprowadzanej przy użyciu odpowiedniego do uprawnienia pojazdu - dotyczy sprawdzenia umiejętności. Natomiast według § 43 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502, z późn. zm.) „Pojazd przeznaczony do nauki jazdy i egzaminowania w zakresie danej kategorii prawa jazdy powinien odpowiadać następującym warunkom: motocykl dwukołowy w zakresie prawa jazdy kategorii A powinien posiadać masę własną przekraczającą 175 kg oraz być wyposażony w silnik spalinowy o mocy wynoszącej co najmniej 50 kW i pojemności skokowej co najmniej 595 cm3 albo silnik elektryczny o mocy wynoszącej co najmniej 50 kW i posiadać stosunek mocy do masy własnej co najmniej 0,25 kW/kg”. Z kolei pkt 5.2. - Pojazd i jego wyposażenie Załącznika II - Minimalne Wymagania Dotyczące Egzaminów na Prawo Jazdy do dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) z dnia 20 grudnia 2006 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 403, str. 18) wskazuje, że pojazdy stosowane podczas egzaminów umiejętności i zachowań muszą spełniać minimalne kryteria, i tak dla kategorii A: „Motocykl bez wózka bocznego, którego masa własna przekracza 180 kg, o mocy co najmniej 50 kW. Państwo członkowskie może uznać tolerancję 5 kg poniżej wymaganej masy minimalnej. Jeśli motocykl jest napędzany silnikiem spalinowym, pojemność skokowa silnika wynosi co najmniej 600 cm³. Jeśli motocykl jest napędzany silnikiem elektrycznym, stosunek mocy pojazdu do jego masy wynosi co najmniej 0,25 kW/kg”. Niemniej jednak na podstawie art. 5 ust. 2 ww. dyrektywy w sprawie praw jazdy „Jeżeli ze względu na niepełnosprawność pod względem fizycznym dopuszcza się kierowanie pojazdami tylko pewnych typów lub pojazdami specjalnie przystosowanymi, egzamin umiejętności i zachowania kierowcy przewidziany w art. 7 jest przeprowadzany w takim pojeździe”.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że obowiązujące przepisy krajowe dotyczące warunków przeprowadzania egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii A wyłącznie na motocyklu bez wózka bocznego pozostają zgodne z przepisami Unii Europejskiej określonymi w przywołanej dyrektywie w sprawie praw jazdy. Jednocześnie, w odniesieniu do osób z niepełnosprawnością pod względem fizycznym, zasadne wydaje się rozważenie zmiany przepisów w celu umożliwienia przystąpienia do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii A, A2 lub A1 przy użyciu specjalnie przystosowanych pojazdów określonych typów, takich jak motocykle z bocznym wózkiem (kategoria L4e) lub motocykle trójkołowe (kategoria L5e). Odnosząc się do kwestii kodu ograniczającego 45, należy wyjaśnić, że oznaczenia od 01 do 99 stanowią zharmonizowane kody wspólnotowe określone w Załączniku I do ww. dyrektywy w sprawie praw jazdy, które zostały wdrożone do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702, z późn. zm.). Wprowadzenie zharmonizowanych kodów wspólnotowych w kolumnie 12 praw jazdy ma charakter informacyjny, jak i ograniczający zakres korzystania z uprawnień. Należy jednak podkreślić, że sam fakt wpisania danego kodu nie stanowi wprost podstawy do przeprowadzania egzaminu państwowego na pojeździe odpowiadającym treści tego ograniczenia. W świetle powyższego uprzejmie informuję, że potrzeba gruntowej nowelizacji przepisów dotyczących uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami może pojawić się w związku z koniecznością implementacji przepisów nowej dyrektywy w sprawie praw jazdy, która obecnie znajduje się na końcowym etapie prac legislacyjnych na forum Unii Europejskiej i która zostanie prawdopodobnie opublikowana jesienią br. W ramach ww. prac legislacyjnych kwestie wskazane w przedmiotowej interpelacji zostaną poddane ponownej szczegółowej analizie i ocenie, a następnie ewentualnie uwzględnione w planowanej nowelizacji. W konsekwencji, do czasu zmiany odpowiednich przepisów wynikających z wdrożenia nowej dyrektywy w sprawie praw jazdy, nie dopuszcza się możliwości ustanowienia odrębnych warunków technicznych lub organizacyjnych dla wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego, które wyraziłyby wolę przeprowadzania tego rodzaju egzaminów.
