Kask na hulajnodze elektrycznej: Obowiązek prawny czy zdrowy rozsądek? Hulajnogi elektryczne na stałe wpisały się w krajobraz polskich miast, stając się szybką i wygodną alternatywą dla tradycyjnych środków transportu. Wraz z rosnącą popularnością tych urządzeń, wzrosła również liczba wypadków, co ponownie rozpaliło debatę na temat obowiązku noszenia kasków ochronnych. Czy polskie prawo nadąża za rzeczywistością? A co mówią statystyki o bezpieczeństwie?
W świetle obowiązujących przepisów Prawa o ruchu drogowym, osoby kierujące hulajnogą elektryczną nie mają ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego. Kask jest jedynie zalecany, ale jego brak nie wiąże się z żadnymi sankcjami.
Osoby w wieku 10-18 lat muszą posiadać kartę rowerową lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T.
Dzieci poniżej 10 lat mogą jeździć hulajnogą elektryczną tylko w strefie zamieszkania i wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.
W połowie 2025 roku Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (KRBRD) przyjęła rekomendację, a Ministerstwo Infrastruktury zaproponowało projekt nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym, który ma wprowadzić obowiązek noszenia kasku dla dzieci i młodzieży do 16 roku życia (dlaczego nie dla wszystkich tego nikt nie wie).
Celem tych zmian, które mają wejść w życie prawdopodobnie w 2026 roku, jest zwiększenie bezpieczeństwa najmłodszych użytkowników. Brak kasku u osoby niepełnoletniej będzie obciążał karą finansową osobę sprawującą nad nią opiekę lub nadzór (czyli znów kasa do budżetu jest ważniejsza niż bezpieczeństwo. Przecież można byłoby wysyłać takie osoby na szkolenia z zakresu BRD).
Argumenty medyczne: Liczby nie kłamią. Głównym motywem wprowadzenia obowiązkowego kasku jest drastyczny wzrost poważnych obrażeń. Eksperci i lekarze alarmują, że urazy głowy stanowią około jednej trzeciej wszystkich obrażeń odnoszonych przez użytkowników e-hulajnóg. (ok. ponieważ oficjalne statystyki nie są prowadzone)
Noszenie kasku może zmniejszyć ryzyko urazów głowy nawet o 44-60%, co w wielu przypadkach decyduje o życiu lub długotrwałej niepełnosprawności. Badania wskazują, że obrażenia powstałe w wyniku wypadków na hulajnodze są często poważniejsze niż te odniesione na rowerze, ze względu na specyficzną budowę i środek ciężkości pojazdu. Ruch drogowy w miastach bywa nieprzewidywalny. Nawet jadąc z dozwoloną prędkością (maksymalnie 20 km/h, a na chodniku z prędkością zbliżoną do pieszego), nagły upadek lub kolizja z przeszkodą może mieć tragiczne skutki. Bezpieczeństwo na drodze to nie tylko przestrzeganie litery prawa, ale przede wszystkim odpowiedzialność za własne zdrowie. W kontekście e-hulajnóg, kask nie jest modą, lecz najprostszą i najskuteczniejszą polisą na życie.
Choć argumenty medyczne za noszeniem kasków są niezaprzeczalne, pomysł wprowadzenia ustawowego obowiązku ich używania budzi silne kontrowersje, szczególnie w kontekście dorosłych użytkowników. Debata ta oscyluje wokół pytania: Gdzie leży granica między dbaniem o bezpieczeństwo obywateli a naruszaniem ich wolności wyboru?
Autonomia Dorosłego. Kluczowym punktem spornym jest kwestia odpowiedzialności i wolności osobistej. Zwolennicy tego stanowiska twierdzą, że dorosły człowiek powinien mieć prawo do podejmowania własnego ryzyka, o ile nie zagraża to innym. Podobnie jak nie ma obowiązku noszenia kasków przy jeździe na rolkach czy deskorolkach, dorośli powinni sami decydować o ochronie własnej głowy.
Spontaniczna mobilność. Jednym z najczęściej podnoszonych argumentów jest problem hulajnóg współdzielonych (tzw. sharingu). Elektryczne hulajnogi są popularne głównie dlatego, że oferują spontaniczną mobilność - bierzesz ją z ulicy, jedziesz kilka przecznic i zostawiasz.
Problem: Jeśli kask stałby się obowiązkowy, każdy spontaniczny przejazd wymagałby posiadania własnego, czystego kasku. Wprowadzenie obowiązku mogłoby zniechęcić wielu użytkowników do korzystania z tej formy transportu, co byłoby sprzeczne z miejską polityką promowania ekologicznych alternatyw dla samochodów. Firmy wypożyczające nie mają praktycznego sposobu na zapewnienie i dezynfekcję kasków dla każdego klienta.
Priorytety Bezpieczeństwa: Infrastruktura ponad kask. Infrastruktura: Zamiast nakładać obowiązki na użytkowników, większy nacisk powinien być położony na tworzenie bezpiecznej infrastruktury - szerokich dróg rowerowych i wyraźnie oddzielonych ścieżek, które minimalizują ryzyko kolizji z samochodami.
Dodatkowo należy wprowadzić system, który uniemożliwi wypożyczenie hulajnogi przez osoby nie posiadające uprawnień do jej prowadzenia. Aktualnie nastolatek, który ma podpięta kartę do telefonu może bez problemu wypożyczyć hulajnogę bez weryfikacji tego czy w ogóle może się nią poruszać.
Edukacja i Egzekwowanie Prawa: Konieczna jest lepsza edukacja na temat prawidłowego użytkowania hulajnóg (zakaz jazdy w dwie osoby, zakaz przekraczania prędkości) oraz skuteczniejsze egzekwowanie obecnych przepisów, zwłaszcza wobec tych, którzy jeżdżą zbyt szybko lub pod wpływem alkoholu. Potraktujmy kask jako kultura bezpieczeństwa. Wielu ekspertów zgadza się, że najskuteczniejszym podejściem jest promowanie noszenia kasków poprzez kampanie edukacyjne, zamiast wprowadzania twardych zakazów i nakazów. W krajach, gdzie infrastruktura jest bezpieczna, obowiązek kasków często bywa nieobecny, a noszenie ochrony głowy jest wynikiem świadomości i kultury bezpieczeństwa.
Dla własnego bezpieczeństwa, niezależnie od tego, czy jedziemy swoją hulajnogą, czy wypożyczoną, kask pozostaje najlepszą inwestycją w ochronę naszego zdrowia.
Rafał Duda, Instruktor Nauki Jazdy
