W miniony piątek gala Partnerstwa dla Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zakończyła jubileuszową 15. edycję Konkursu Partner BRD. Kapituła doceniła działania na rzecz brd i przyznała nagrody w kilku kategoriach oraz NAGRODĘ SPECJALNĄ. I tu laureatką została Fundacja Centrum Inicjatyw Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Statuetkę odebrała Katarzyna Dobrzańska-Junco - Prezeska fundacji, wiceprezydent Europejskiej Federacji Ofiar Wypadków Drogowych (FEVR), sekretarz Małopolskiej Wojewódzkiej Rady BRD; wiceprezeska Stowarzyszenia Ofiar Wypadków „PRZEJŚCIE”. Redakcja PRAWA DROGOWEGO@NEWS zadała prezesce kilka pytań. Zachęcamy do lektury.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Pełni szacunku za podejmowane działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego, które też często opisujemy na łamach PRAWA DROGOWEGO@NEWS, po pierwsze gratulujemy takiego uhonorowania jakim jest NAGRODA SPECJALNA w Konkursie Partner BRD. Proszę przybliżyć naszym Czytelnikom jakie było - ogłoszone podczas Gali - uzasadnienie tego wyróżnienia.
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: To było dla mnie ogromne zaskoczenie i bardzo miła niespodzianka - nagroda specjalna za program Road Show, który realizowany jest w Polsce od 2013 roku, w którym udało się już bezpośrednio spotkać z 50.000 młodych ludzi. Ktoś może powiedzieć, że to mało w skali kraju, ale proszę pamiętać, że to praca w ramach wolontariatu realizowana przez działalność organizacji pozarządowej (ngo), we współpracy z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia, rehabilitantami, rodzinami ofiar, ofiarami wypadków. To dla nich jest ta nagroda i wyróżnienie. Bardzo serdecznie dziękuję Zarządowi Partnerstwa dla Bezpieczeństwa i Kapitule za to wyjątkowe wyróżnienie dla programu.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Nie mogę nie poprosić o krótką informację o nagrodzonym projekcie.
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Road Show to emocjonalny, multimedialny program edukacyjny dla młodzieży w wieku 15-24 lat (przy zastosowaniu metody rówieśniczej, tzw. „peer to peer”) przedstawiany na specjalnie przygotowanej do tego dużej scenie (najczęściej jest to kino, teatr) w którym bierze udział ok. 300-500 uczestników. Bardzo ważną rolę w całym spotkaniu odgrywa odpowiednio skonstruowany nastrój, punktowe oświetlenie, muzyka i efekty dźwiękowe. Program zawiera w sobie efekty audiowizualne, informacje, refleksje i zeznania bezpośrednich świadków i uczestników wypadku drogowego z regionu, w którym prowadzony jest Road Show. Scenariusz pisze prawdziwe życie. Młodzież spotyka się bezpośrednio m.in. z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia, Fizjoterapeutami, ofiarami wypadków drogowych. Czas trwania programu to ok. 1 godzina. Spotkanie nie jest nagrywane, nie chcemy udostępniać go w internecie - chodzi o to, aby spotkać się z drugim człowiekiem oko w oko - bo wypadki nie zdarzają się na filmie gdzieś komuś nieokreślonemu, ale w prawdziwym życiu- dlatego tak ważnym jest, aby osoby, które występują mówiły o konkretnych zdarzeniach z udziałem młodych ludzi, w regionie, gdzie realizowany jest Road Show.
To, co wyjątkowe w tym programie to spotkanie z drugim człowiekiem- wystarczy scena, mikrofon i światło - słyszymy słowa przedstawicieli Służb, którzy nie nauczają, nie pouczają, ale mówią o swoich doświadczeniach, o swoich emocjach, o tym, co było dla nich najtrudniejsze podczas akcji ratunkowej lub po niej, kiedy np. musieli powiadomić kogoś o śmierci najbliższej osoby. Ukazuje nam się prawdziwy świat ludzi, którzy na co dzień ratują nasze życie. Łamiemy pewne stereotypy ukazując człowieka, jego myśli, doświadczenia, często ból i samotność. W każdym przypadku zawsze podkreślamy przyczyny wypadku i jego konsekwencje oraz co można było zrobić, aby uniknąć tragedii. Rodziny ofiar i ofiary, które występują w programie naprawdę wykazują się ogromną determinacją - wcale nie muszą wychodzić z domu i w swoim wolnym czasie jechać gdzieś daleko, do młodych ludzi. Wcale nie muszą rozdrapywać ran, powracać do tego tragicznego dnia. Jednak decydują się to robić, bo wiedzą dwie bardzo ważne rzeczy: że realnie pomagają w poprawie bezpieczeństwa ratując choćby jedną młodą osobę z publiki - warto. Wiedzą też, że możemy na siebie nawzajem liczyć.
Zbudowaliśmy koło zaufania wokół tego programu i ludzi, którzy go tworzą - bez szacunku, zaufania, podejścia do tematu z wrażliwością, nie epatując tragedią ani nie wykorzystując jej do zaszokowania, bazując na merytoryce oraz założeniach i podstawach pedagogicznych - nie udałoby się zrealizować tego programu i prowadzić go tak długo na zasadzie wolontariatu, regularnie od 2013 roku, docierając bezpośrednio do 50.000 młodych ludzi. Dla mnie takie bezpośrednie spotkania z ludźmi mają największą moc, dlatego realizując programy dla dzieci, dorosłych czy seniorów w Małopolsce zawsze stawiamy na spotkania, warsztaty, działania poprzez doświadczenie pamiętając o tym, że każdy program musi mieć solidne podstawy merytoryczne i podlegać ewaluacji oraz korektom - zawsze jest coś, co można zrobić lepiej, poprawić, udoskonalić.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: I jeszcze może trochę szerzej o samej Fundacji Centrum Inicjatyw Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Centrum Inicjatyw BRD (CIBRD) to fundacja, która aktywnie działa na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce już od wielu lat - wcześniej działała jako stowarzyszenie, zmieniając swoją formę prawną później na Fundację. Zawsze zależało mi, aby fundacja była niezależną instytucją, platformą wiedzy i wymiany doświadczeń skupiającą osoby prywatne oraz współpracującą z instytucjami najbardziej zaangażowanymi w poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego nie tylko w Polsce, ale też na świecie i to się udało.
Tworzymy własne projekty społeczne i edukacyjne, organizujemy seminaria oraz konferencje. Aktualnie Fundacja prowadzi też profesjonalne szkolenia dla instytucji publicznych oraz firm z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Szkolenia / warsztaty szyte są na miarę, realizowane są przez ekspertów z zakresu brd, w tym specjalistów z zakresu prawa / psychologii transportu / biegłych sądowych / praktyków/wykładowców akademickich / wieloletnich szkoleniowców. Istnieje możliwość realizacji szkoleń w językach angielskim oraz hiszpańskim, co także się zdarza. Zdecydowanie stawiamy na jakość szkoleń. To praca zespołowa.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Jednak! Uhonorowano także Panią osobiście. Czyli?
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Nigdy nie myślałam, że zostanę uhonorowana medalem, a to już drugie takie wyjątkowe odznaczenie w ostatnim czasie - pierwsze od Prezydenta RP za zasługi - rok temu, teraz odznaka honorowa „Zasłużony dla transportu Rzeczypospolitej Polskiej” od Ministra Infrastruktury RP. Nie wiem, czy to nie znak, żeby pomyśleć o emeryturze, choć w moim przypadku nie sądzę, abym na emeryturze chciała odpoczywać. Nikt chyba nie pracuje jednak i nie pomaga innym myśląc o medalu i odznaczeniach - to by nie miało sensu. Jeśli ktoś nie wkłada serca w swoją pracę i w nią nie wierzy, myślę, że to widać po efektach takiej pracy - to są działania na krótką metę, na chwilę. Życie zawsze wszystko weryfikuje. Nie myślałam o takim odznaczeniu, co nie znaczy, że nie byłam wdzięczna i wzruszona. Kiedy Minister Stanisław Bukowiec przypiął mi medal poczułam naprawdę wdzięczność, powagę chwili i ogromne wzruszenie. To bardzo wyjątkowa dla mnie chwila. I odpowiedzialność.
Trzeba przyznać, że nie mogłabym też zrealizować wielu projektów, gdyby nie współpraca wszystkich wyjątkowych ludzi i organizacji w ramach Małopolskiej Wojewódzkiej Rady BRD, pod przewodnictwem Przewodniczącego Małopolskiej Rady BRD, Marszałka Małopolski Łukasza Smółki - tu bardzo mocno stawiamy na współpracę, szacunek i innowacje, ale też systematyczność działań w regionie. Każda z organizacji w Radzie bardzo mocno działa na rzecz bezpieczeństwa w Małopolsce - ja staram się łączyć wszystkich i często jestem tą twarzą, którą widać, ale prawda jest taka, że to każda z tych instytucji wykonuje ogromną, żmudną, codzienną pracę na rzecz bezpieczeństwa w regionie.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Jak to się dzieje, że taka młoda osoba, posiadająca rodzinę w tym trójkę dzieci, pracująca zawodowo, dokształcająca się - tylko w trzech ostatnich latach zakończyła Pani studia podyplomowe z psychologii transportu, traumatologii, a w zeszłym tygodniu obroniła Pani dyplom MBA na Politechnice Krakowskiej - jakim sposobem znajduje Pani czas na działalność społeczną. Docenianą w kraju i poza jego granicami. Czyli, mówimy tu o pasji, misji?
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Tak już mam, że im więcej mam do zrobienia, tym lepiej jestem zorganizowana. Zawsze muszę mieć też nowe cele rozwojowe które pozwalają mi iść do przodu i nie zatrzymywać się w miejscu, wykorzystać dobrze każdą chwilę, którą mamy i nie marnować czasu na głupstwa, konflikty czy rzeczy, które nie są ważne w życiu. Najważniejsza jest dla mnie moja Rodzina. Praca jest moją misją i pasją - mam ogromne szczęście robić to, co daje mi ogromną radość i satysfakcję, ale też znajduję czas wolny na swoje dodatkowe pasje i podróże. Wszystko to kwestia organizacji, na razie udaje mi się to łączyć.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Jak to wszystko połączyć z Pani aktywnością zagranicą? Przecież działa Pani w dwóch ciałach ONZ (Światowe Forum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego oraz United Road Safety Collaboration), Europejskiej Radzie Bezpieczeństwa Transportu ETSC i Europejskiej Federacji Ofiar Wypadków Drogowych w Brukseli?
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Takie spotkania każdej z tych organizacji odbywają się zazwyczaj dwa razy do roku i staram się łączyć te wyjazdy. Mamy też dużo spotkań roboczych on-line. Działania w takich organizacjach dają mi ogromny oddech i inną perspektywę. Relacje z ludźmi, kontakty, doświadczenie, poszerzanie współpracy na każdym poziomie to dla mnie podstawa działań dobrego zarządzania brd. Dobre zarządzanie brd to także często podejmowanie odważnych decyzji, czasami niepopularnych politycznie czy społecznie, odwaga wyjścia ze swojej strefy komfortu dla dobra sprawy.
Pytanie Redakcji PRAWA DROGOWEGO@NEWS: Jakie kolejne cele do zrealizowania?
Odpowiada Katarzyna Dobrzańska-Junco: Staram się dobrze i sumiennie wykonywać moją pracę, ale są też takie cele, których do końca nie osiągnęłam. Jest to oczywiście budowa zaplanowanego przez nas holistycznego Centrum Leczenia Traumy w Zabawie koło Tarnowa. Krok po kroku jesteśmy coraz bliżej tego celu, mamy już od dwóch lat poradnię (umowa z NFZ) - profesjonalną bezpłatną pomoc psychologiczną dla wszystkich ofiar wypadków, mamy świetne grupy wsparcia, warsztaty, ale cały czas brakuje zrealizowania tego, co obiecaliśmy Rodzinom wypadków i o co proszą każdego roku, a słowa trzeba dotrzymywać- holistycznego Centrum Leczenia Traumy. Mamy też w Radzie pomysły i naprawdę dobre, konkretne plany rozwojowe brd dla Małopolski na kolejne lata. Czas pokaże i zweryfikuje nasze plany i działania. Jak na razie działania w Małopolsce i statystyki z naszego regionu pokazują, że współpraca i partnerstwo w regionie naprawdę przynoszą efekty.
Dziękuję za rozmowę.
Jolanta Michasiewicz, redaktor naczelna PRAWA DROGOWEGO@NEWS
(druga od lewej) Prezes fundacji Centrum Inicjatyw Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, wiceprezydent Europejskiej Federacji Ofiar Wypadków Drogowych (FEVR), sekretarz Małopolskiej Wojewódzkiej Rady BRD; wiceprezeska Stowarzyszenia Ofiar Wypadków „Przejście”, współpracuje z Uniwersytetem Jagiellońskim, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ (psychologia transportu) - Katarzyna Dobrzańska-Junco. Warszawa, 21 listopada 2025 r. Gala PARTNER BRD (fot. Partnerstwo dla BRD)
