Fundacja Mobilności Aktywnej z Lublina od lat realizuje działania edukacyjne skierowane do uczniów szkół podstawowych w zakresie nowoczesnej, praktycznej edukacji rowerowej w ruchu drogowym. W ramach projektu „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowanego ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 Fundacja dotarła do ponad 100 szkół z terenu woj. lubelskiego, czyniąc ten region liderem nowoczesnej edukacji rowerowej w Polsce.
Wychodząc naprzeciw potrzebom zmian w systemie edukacji rowerowej w Polsce, opartym na teoretycznej karcie rowerowej, pod koniec grudnia 2025 roku Fundacja przekazała do Ministerstwa Edukacji Narodowej, Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i Ministerstwa Edukacji Narodowej dokument pt. Koncepcja nowego systemu szkolenia rowerzystów w Polsce i zmian w przepisach prawa, który szeroko analizuje obecny stan prawny oraz przedstawia propozycje i kierunki działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci poruszających się na rowerach. Dodatkowo opracowany został także nowatorski i pierwszy w Polsce poradnik „Praktyczna edukacja rowerowa w ruchu drogowym”, skierowany dla nauczycieli i innych zainteresowanych instytucji i podmiotów, opisujący prawne aspekty zajęć w ruchu drogowym z uczniami, prowadzenie grupy, ćwiczenia indywidualne na skrzyżowaniach i zasady bezpieczeństwa.
- Bezpieczeństwo podczas jazdy na rowerze oparte jest na trzech głównych elementach - bezpiecznej infrastrukturze, dobrych przepisach ułatwiających jazdę rowerem oraz nowoczesnej edukacji rowerowej skupionej na nauce umiejętności jazdy w prawdziwym ruchu drogowym. Obecnie uzyskiwanie karty rowerowej odbywa się na placykach lub salach gimnastycznych, a do momentu uzyskania karty nie ma możliwości legalnej nauki jazdy z dziećmi w ruchu drogowym. Realizowane od lat przez Fundację zajęcia w ruchu drogowym na ulicach powinny stać się w przyszłości powszechnym elementem systemu edukacji rowerowej w Polsce - Aleksander Wiącek, Prezes Zarządu Fundacji Mobilności Aktywnej.
- Bezpieczeństwo dzieci poruszających się na rowerach wymaga podejścia systemowego, a nie wyłącznie punktowych regulacji. Od lat zwracamy uwagę, że edukacja rowerowa powinna być dostosowana do współczesnych realiów i oparta na praktycznym przygotowaniu dzieci do poruszania się w rzeczywistych warunkach drogowych. Wprowadzenie obowiązku noszenia kasków przez rowerzystów do 16. roku życia to krok w dobrym kierunku, jednak nie może on zastępować kompleksowej reformy edukacji. Przedstawiciele rządu zapowiedzieli, że to dopiero początek zmian i że równie istotnym elementem będzie system szkolenia. Przygotowany przez Fundację Mobilności Aktywnej projekt nowego systemu edukacji jest rzetelnym i przemyślanym dokumentem, który powinien zostać poważnie wzięty pod uwagę jako istotny wkład w realne zmiany na rzecz bezpieczeństwa dzieci na drogach - Dorota Olszewska, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego.
Kluczowe działania w ramach reformy systemu edukacji rowerowej:
Działanie I
Zmiana przepisów Ustawy prawo o ruchu drogowym
Uporządkowanie zasad poruszania się dzieci rowerem w ruchu drogowym
Działanie II
Zmiana przepisów Ustawy o kierujących pojazdami
Usunięcie barier prawnych zakazujących jazdy na rowerze
Działanie III
Zmiana Podstawy programowej dla szkół podstawowych
Wprowadzenie rowerowych zajęć praktycznych w ruchu drogowym
Działanie IV
Realizacja zajęć praktycznych i egzaminów w ruchu drogowym
w kolejnych szkołach podstawowych
Działanie V
Stworzenie systemu szkolenia dla nauczycieli i zewnętrznych trenerów
Działanie VI
Utworzenie tras na potrzeby zajęć praktycznych i egzaminów rowerowych w ruchu drogowym
co najmniej w każdym powiecie
Najważniejsze zmiany, proponowane w przepisach ruchu drogowego i kierujących pojazdami, dotyczą „udrożnienia” jazdy rowerem w ruchu drogowym przez dzieci do momentu uzyskania karty rowerowej:
1. Likwidacja zapisu, że dziecko do lat 10 jadące rowerem pod opieką osoby dorosłej jest pieszym – każda osoba na rowerze w dowolnym wieku będzie KIERUJĄCYM ROWEREM;
2. Likwidacja minimalnego wieku do kierowania rowerem (obecnie 10 lat);
3. Możliwość uzyskania karty rowerowej od 9 lat (obecnie 10 lat);
4. Dopuszczenie możliwości jazdy rowerem po drogach publicznych (w tym po jezdni) do chwili uzyskania karty rowerowej pod opieką osoby dorosłej lub posiadającej kartę rowerową lub prawo kat. AM, A1, B1 lub T;
5. Dopuszczenie możliwości samodzielnej jazdy rowerem po drodze dla pieszych, drodze dla rowerów lub drodze dla pieszych i rowerów do chwili uzyskania karty rowerowej;
6. Dopuszczenie na szczególnych zasadach przejechania rowerem po przejściu dla pieszych;
7. Rozszerzenie możliwości poruszania się rowerem po drodze dla pieszych:
* dzieci do 13 roku życia i opiekun dziecka do 13 roku życia bez ograniczeń,
* drogi powyżej 50 km/h, o co najmniej 2 pasach ruchu w jednym kierunku, drogi krajowe i wojewódzkie - jeżeli brakuje infrastruktury rowerowej,
* przy przewożeniu dziecka w foteliku lub przyczepce - jeżeli brakuje infrastruktury rowerowej.
Wprowadzenie większości z tych zmian jest niezbędne, gdyż:
OBECNIE: dziecko do 10 lat jadące rowerem pod opieką dorosłego jest pieszym, musi poruszać się po chodniku, a jezdnią po lewej stronie „pod prąd”. Po ukończeniu 10 lat do uzyskania karty rowerowej (nawet i 1,5 roku później) ma zakaz poruszania się rowerem po drogach. NIE MA MOŻLIWOŚCI NAUKI JAZDY W RUCHU DROGOWYM PRZED UZYSKANIEM KARTY ROWEROWEJ.
PLANOWANE: dziecko od chwili nauczenia się jazdy rowerem jest kierującym rowerem, może poruszać się po drogach, w zależności od rodzaju infrastruktury i opieki, do momentu uzyskania karty rowerowej. MOŻLIWA JEST NAUKA JAZDY ROWEREM W RUCHU DROGOWYM PRZED UZYSKANIEM KARTY ROWEROWEJ.
Źródło: Projekt Fundacji Mobilności Aktywnej pt. „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030
