Temat: Projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (27.06.2026, UD402) – chronologia oraz zakres planowanych zmian.
30 czerwca 2026 r. w Rządowym Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (UD402), datowany na 27 czerwca 2026 r. Projekt nie przewiduje jednego terminu wejścia w życie wszystkich zmian. Przeciwnie - ustawodawca rozłożył reformę na cztery etapy, uzależniając termin obowiązywania poszczególnych rozwiązań od stopnia ich organizacyjnego i informatycznego skomplikowania.
I etap - od 1 stycznia 2027 r.
To pierwszy i najszerszy pakiet zmian obejmujący przede wszystkim szkolenie kandydatów na kierowców oraz zasady przeprowadzania egzaminów państwowych.
W jego ramach wskazano następujące rozwiązania:
Likwidacja obowiązkowego placu manewrowego podczas szkolenia w zakresie kategorii B i B1
Instruktor będzie prowadził szkolenie praktyczne przede wszystkim w ruchu drogowym. Plac manewrowy przestanie być obowiązkowym elementem infrastruktury OSK prowadzących szkolenie wyłącznie w zakresie kategorii B i B1.
Możliwość prowadzenia części szkolenia praktycznego poza drogą publiczną
Instruktor będzie mógł zdecydować o prowadzeniu części zajęć praktycznych poza drogą publiczną, strefą zamieszkania i strefą ruchu, jeżeli uzna to za właściwe ze względów dydaktycznych.
Ograniczenie zakresu umiejętności sprawdzanych na placu manewrowym podczas części praktycznej egzaminu w zakresie prawa jazdy kat. B1 oraz B
Kandydat na kierowcę kat. B1 oraz B na placu manewrowym WORD będzie musiał wykazać się umiejętnością przygotowania do jazdy oraz sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu bezpośrednio odpowiedzialnych za bezpieczeństwo jazdy
Zachowanie zaliczonego placu manewrowego
Osoba, która zaliczy plac manewrowy, lecz nie zda egzaminu w ruchu drogowym, zachowa pozytywny wynik z placu przez 24 miesiące i przy kolejnym egzaminie będzie wykonywała wyłącznie jazdę w ruchu drogowym.
Nie dotyczy to sytuacji, w której przy kolejnym podejściu do części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym egzaminowany stworzy bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego - wówczas będzie zmuszony powtórzyć część praktyczną egzaminu na placu manewrowym.
Ograniczenie możliwości wielokrotnego zdawania egzaminu praktycznego tego samego dnia
Projekt wprowadza zakaz ponownego przystępowania tego samego dnia do egzaminu praktycznego po uzyskaniu wyniku negatywnego. Wyjątek przewidziano wyłącznie wtedy, gdy egzamin nie doszedł do skutku z przyczyn niezależnych od kandydata.
Termin ważności egzaminu teoretycznego
Po wejściu w życie ustawy pozytywny wynik egzaminu teoretycznego będzie ważny 24 miesiące.
Jednocześnie projekt zawiera przepis przejściowy gwarantujący, że wszystkie egzaminy teoretyczne zdane przed wejściem ustawy zachowają dotychczasową bezterminową ważność.
Rozszerzenie możliwości organizowania i przeprowadzania egzaminów przez WORD
Zaproponowano możliwość przeprowadzania egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B+E oraz T w mieście niebędącym miastem wojewódzkim, miastem na prawach powiatu oraz miastem, w którym do 31 grudnia 1998 roku funkcjonował WORD, wskazanym przez sejmik województwa na wniosek marszałka.
Dotychczas dotyczyło to jedynie kategorii: AM, A1, A2, B1 oraz B.
Egzaminy państwowe dla wojska
Egzaminy żołnierzy będą mogły odbywać się na terenie jednostek wojskowych i z wykorzystaniem pojazdów przez nie wskazanych.
Rejestrowanie przebiegu części praktycznej egzaminu w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy
Wprowadzono obowiązek rejestrowania przebiegu części praktycznej egzaminu dla każdej kategorii prawa jazdy (dotychczas dotyczyło to jedynie kat. B).
Powyższy wymóg będzie dotyczył również pojazdu osoby niepełnosprawnej oraz każdego pojazdu bez pedału sprzęgła.
Szkolenie w OSK osób podlegających kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji
Wprowadzono zapis o możliwości prowadzenia przez OSK szkolenia praktycznego mającego na celu doskonalenie umiejętności kierowania pojazdem w zakresie objętym posiadanym uprawnieniem oraz osób:
* skierowanych na egzamin w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do posiadanych kwalifikacji;
* ubiegających się o przywrócenie uprawnień cofniętych na okres przekraczający rok lub w związku z utratą kwalifikacji oraz zwrot zatrzymanego prawa jazdy/pozwolenia, którego osoba była pozbawiona na okres przekraczający rok.
II etap - od 1 lipca 2027 r.
Drugi etap obejmuje przede wszystkim podniesienie jakości kadry szkoleniowej oraz zwiększenie transparentności egzaminów wewnętrznych.
Rejestrowanie egzaminów wewnętrznych
Każdy praktyczny egzamin wewnętrzny będzie obowiązkowo rejestrowany za pomocą urządzenia technicznego służącego do zapisu obrazu i dźwięku, a zapis jego przebiegu będzie przechowywany co do zasady przez 90 dni.
Projekt określa ponadto m.in.:
* zasady udostępniania nagrań kursantom,
* zakaz wykorzystywania nagrań do celów komercyjnych, promocyjnych oraz marketingowych.
Wyższe wymagania wobec instruktorów nauki jazdy
Projekt podnosi wymagania dla kandydatów na instruktorów:
* obowiązkowe wykształcenie średnie lub średnie branżowe,
* wydłużenie wymaganego okresu posiadania prawa jazdy z 2 do 3 lat w zakresie prawa jazdy kat. A, B i T.
Nowe podstawy skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących OSK
Starosta będzie zobowiązany wszcząć postępowanie wobec przedsiębiorcy m.in. za:
* wielokrotne nierealizowanie obowiązków związanych z: wymaganiami dotyczącymi rejestrowania i przesyłania danych lokalizacyjnych, wskazanymi działaniami osoby szkolonej i instruktora, związanymi z cyfrową kartą kursanta oraz zgłaszania staroście braku możliwości wprowadzania i potwierdzania danych dotyczących przebiegu szkolenia lub części praktycznej egzaminu wewnętrznego w cyfrowej karcie kursanta (01.01.2029),
* wielokrotne niespełnienie obowiązku przekazania staroście niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych pliku z nagraniem przebiegu części praktycznej egzaminu wewnętrznego,
* wielokrotne naruszenie warunków ochrony zapisanych danych dotyczących przebiegu części praktycznej egzaminu wewnętrznego.
III etap – od 1 stycznia 2028 r.
Najważniejszą zmianą tego etapu jest przebudowa systemu tworzenia i weryfikacji pytań egzaminacyjnych oraz opracowywanie i publikowanie podstaw programowych szkolenia kandydatów na kierowców i kierowców, kandydatów na instruktorów i instruktorów, kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów, kandydatów na instruktorów techniki jazdy i instruktorów techniki jazdy oraz kandydatów wykonujących transport drogowy.
Utworzenie Centrum Egzaminowania działającego w ramach struktury organizacyjnej Instytutu Transportu Samochodowego
Nowa jednostka przejmie m.in. odpowiedzialność za:
* opracowywanie pytań,
* weryfikację pytań,
* publikowanie aktualnego katalogu pytań egzaminacyjnych stosowanych na egzaminie na prawo jazdy (zmniejszenie liczby pytań egzaminacyjnych),
* gromadzenie, przetwarzanie i publikowanie danych dotyczących wyników egzaminów państwowych,
* opracowywanie podstaw programowych szkolenia.
Powołanie działającej przy Centrum Egzaminowania Rady Konsultacyjnej
Liczący co najmniej 12 ekspertów organ opiniodawczo - doradczy, którego skład wyznacza minister właściwy do spraw transportu.
IV etap – od 1 stycznia 2029 r.
Ostatni etap obejmuje największy projekt cyfryzacyjny przewidziany w ustawie.
Cyfrowa karta kursanta
Elektroniczne rejestrowanie przebiegu szkolenia w zakresie nauki jazdy oraz części praktycznej egzaminu wewnętrznego.
Indywidualny numer kursanta
Każdy kursant otrzyma własny numer identyfikacyjny – potwierdzenie lub odmowa potwierdzenia przebiegu szkolenia lub części praktycznej egzaminu wewnętrznego.
Osoba szkolona uzyska ponadto możliwość wprowadzenia uwag dotyczących przebiegu zajęć oraz części praktycznej egzaminu wewnętrznego
Indywidualny numer instruktora
Unikalny numer identyfikujący instruktora, umożliwiający wprowadzanie i potwierdzanie w cyfrowej karcie kursanta danych i informacji dotyczących przebiegu szkolenia w zakresie nauki jazdy oraz części praktycznej egzaminu wewnętrznego, generowany w aplikacji mObywatel.
Rejestracja każdej trasy szkoleniowej oraz trasy przebiegu egzaminu wewnętrznego
Każda jazda będzie automatycznie zapisywana przy użyciu:
* urządzenia lokalizacyjnego zamontowanego w pojeździe albo
* aplikacji mobilnej zintegrowanej z cyfrową kartą kursanta.
Elektroniczne potwierdzanie przez instruktora oraz osobę ubiegającą się o uprawnienia do kierowania pojazdem danych i informacji dotyczących przebiegu szkolenia lub części praktycznej egzaminu wewnętrznego
Wprowadzone rozwiązanie stanowi warunek zatwierdzenia w cyfrowej karcie kursanta wpisu dotyczącego przeprowadzonych zajęć lub części praktycznej egzaminu wewnętrznego.
Nowe obowiązki ośrodków szkolenia kierowców
OSK będą zobowiązane do:
* wyposażenia pojazdów w urządzenia lokalizacyjne,
* zapewnienia dostępu do cyfrowej karty kursanta,
* zgłaszania staroście problemów z rejestracją szkolenia,
* prowadzenia dokumentacji wyłącznie elektronicznie.
Podsumowanie
Projekt, zgodnie z zamierzeniami autorów wyrażonymi w załączonym uzasadnieniu, wprowadza „kompleksowe zmiany w systemie szkolenia i egzaminowania kandydatów na kierowców oraz kierowców, ukierunkowane na: zwiększenie rzetelności i transparentności procesu szkolenia praktycznego poprzez wprowadzenie cyfrowej karty kursanta, poprawę racjonalności i efektywności egzaminu państwowego, reformę systemu opracowywania i weryfikacji pytań egzaminacyjnych poprzez utworzenie Centrum Egzaminowania, podniesienie wymagań kwalifikacyjnych wobec instruktorów oraz dostosowanie przepisów do potrzeb organizacyjnych jednostek wojskowych prowadzących szkolenie kierowców na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.
Jednocześnie ustawodawca rozłożył wdrożenie zmian na lata 2027-2029, pozostawiając czas na przygotowanie administracji, wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego oraz ośrodków szkolenia kierowców do nowych obowiązków.
Marcin Kiwit, WORD Olsztyn
Ps. Szanowni Czytelnicy, nie mylcie zaproponowanych terminów przyszłych zmian w ustawie o kierujących pojazdami i innych. Przypominamy jednocześnie, iż ostateczne brzmienie nowelizacji oraz terminy ich obowiązywania będą wynikały z opublikowanego w Dzienniku Ustaw aktu. Tymczasem przed nami opiniowanie, konsultowanie, a następnie procedowanie w Sejmie, Senacie, podpis Prezydenta. Redakcja
