Do konsultacji publicznych zostały skierowane dwa rozporządzenia resortu infrastruktury dotyczące pojazdów zautomatyzowanych lub w pełni zautomatyzowanymi: Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie prac badawczych oraz w sprawie opłat za zezwolenia na prowadzenie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi.
* Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za zezwolenia na prowadzenie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi (nr wykazu 180) [kliknij] wynika z upoważnienia ustawowego - art. 65l ust. 26 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (2025.1251, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (2025.1843). Wprowadzone do ww. ustawy, zmiany oddziału 6 pt. „Wykorzystanie dróg na potrzeby prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi” określają warunki i zasady prowadzenia prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi. W oddziale tym określa się m.in. procedurę wydawania oraz zmiany, przez Krajowego Koordynatora Prac Badawczych, zezwoleń na prowadzenie prac badawczych nad wyżej wymienionymi pojazdami, w tym również związane z tym opłaty ponoszone przez organizatora prac badawczych. Przedmiotowe opłaty, pobierane przez Krajowego Koordynatora Prac Badawczych, mają na celu równoważenie wydatków związanych z czynnościami, jakie Krajowy Koordynator Prac Badawczych wykonuje w związku z wydawaniem zezwoleń oraz monitorowaniem przebiegu prac badawczych. I właśnie w art. 65l ust. 26 ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za wydanie i zmianę zezwolenia. Jak to uzasadniają autorzy projektu - określenie zasad ustalania opłat za wydanie i zmianę zezwolenia zapewnia jednolitość i przejrzystość działań Krajowego Koordynatora Prac Badawczych w zakresie pobierania opłat od organizatora prac badawczych. Celem rozporządzenia jest określenie przejrzystych, proporcjonalnych i ekwiwalentnych opłat, których wysokość odpowiada faktycznym kosztom administracyjnym ponoszonym przez organ wydający zezwolenia, a w szczególności kosztom nakładu pracy koordynatora prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi i pojazdami w pełni zautomatyzowanymi. Projektowane opłaty mają charakter ekwiwalentny - odzwierciedlają rzeczywiste koszty działania organu, nie stanowią natomiast dochodu fiskalnego ani instrumentu ograniczającego dostęp do prowadzenia prac badawczych.
Projektowane rozporządzenie określa zgodnie z art. 65l ust. 26 ustawy Prawo o ruchu drogowym opłaty za:
1) wydanie zezwolenia dla poszczególnych obszarów, o których mowa w ust. 26, z uwzględnieniem wielkości obszaru oraz okresu, na jaki zezwolenie będzie wydane i liczby pojazdów poddawanych pracom badawczym i wskazanych w zezwoleniu, mając na uwadze poziom automatyzacji tych pojazdów oraz nakład pracy i koszty wydania zezwolenia;
2) zmianę zezwolenia, mając na uwadze nakład pracy w ramach rozpatrywania wniosku o tę zmianę i koszty zmiany tego zezwolenia.
Przepisy projektowanego rozporządzenia uwzględniają maksymalne stawki opłat określone w art. 65l ust. 26 ustawy, w wysokości:
1) 20 000 zł - za wydanie zezwolenia na prowadzenie prac badawczych w przypadku wniosku obejmującego obszary położone na terenie jednego województwa,
2) 40 000 zł - za wydanie zezwolenia na prowadzenie prac badawczych w przypadku wniosku obejmującego obszary położone na terenie od dwóch do pięciu województw;
3) 5 000 zł - za zmianę zezwolenia.
* Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi (nr wykazu 176) [kliknij]. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (2024.1251, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (2025.1843), wprowadziła regulacje dotyczące prowadzenia prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi oraz pojazdami w pełni zautomatyzowanymi na drogach publicznych. Wprowadzone zmiany oddziału 6 pt. „Wykorzystanie dróg na potrzeby prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi” określają warunki i zasady prowadzenia prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi. Określono warunki przeprowadzania tychże prac na podstawie zezwolenia na prowadzenie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi i w pełni zautomatyzowanymi, które jest wydawane na podstawie pisemnego wniosku organizatora prac badawczych, a także, po zakończeniu tych prac, nakłada się obowiązek przekazania Krajowemu Koordynatorowi Prac Badawczych - sprawozdania z przeprowadzonych prac badawczych związanych z badaniem pojazdów zautomatyzowanych i w pełni zautomatyzowanych. Przepisy ustawowe przewidują obowiązek uzyskania zezwolenia na prowadzenie takich prac oraz składania sprawozdań z ich przebiegu. Jednocześnie ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wzorów dokumentów stosowanych w postępowaniu administracyjnym oraz wysokości opłat za wydanie i zmianę zezwolenia. Brak jednolitych wzorów dokumentów oraz zasad ustalania opłat mógłby powodować trudności w stosowaniu przepisów oraz prowadzić do niejednolitej praktyki administracyjnej. Projektowane rozporządzenie ma na celu zapewnienie spójnych i przejrzystych zasad składania wniosków oraz raportowania wyników prac badawczych. Ponadto w ustawie przewidziano obowiązek wyposażenia pojazdu uczestniczącego w takich pracach w elektroniczny rejestrator umożliwiający utrwalanie danych związanych z przebiegiem badań oraz zdarzeniami występującymi podczas ruchu pojazdu (bez ingerencji w testowane w ramach zezwolenia rozwiązanie techniczne).
Jak to określono projektowane rozporządzenie określa zgodnie z art. 65l ust. 25 projektu ustawy wzory:
1) sprawozdania z prac badawczych związanych z badaniem pojazdów zautomatyzowanych i pojazdów w pełni zautomatyzowanych;
2) wniosku o zezwolenie na prowadzenie prac badawczych z wykorzystaniem pojazdów zautomatyzowanych lub w pełni zautomatyzowanych na drogach publicznych;
3) wniosku o zmianę zezwolenia na prowadzenie prac badawczych z wykorzystaniem pojazdów zautomatyzowanych lub w pełni zautomatyzowanych na drogach publicznych.
Jak uzasadniają autorzy aktu - Wprowadzenie jednolitych wzorów dokumentów umożliwi uporządkowanie procedur administracyjnych oraz zapewni kompletność informacji przekazywanych przez wnioskodawców. Ponadto projekt rozporządzenia określa minimalne wymagania techniczne, jakie powinien spełniać elektroniczny rejestrator instalowany w pojeździe zautomatyzowanym lub pojeździe w pełni zautomatyzowanym biorącym udział w pracach badawczych prowadzonych na drogach publicznych. Projekt rozporządzenie określa również sposób oraz format udostępniania danych rejestrowanych przez te urządzenia, tak aby możliwe było ich sprawne przekazywanie oraz analiza przez właściwe organy. Wprowadzenie jednolitych wymagań technicznych oraz standardów przekazywania danych zapewni porównywalność gromadzonych informacji, zwiększy przejrzystość procesu badawczego oraz umożliwi skuteczniejszą analizę zdarzeń związanych z funkcjonowaniem pojazdów zautomatyzowanych.
Rozporządzenia wejdą w życie z dniem 24 czerwca 2026 r. tym samym utracą moc wcześniejsze akty w przedmiotowym zakresie. (jm)
