Ukazała się nowa wersja projektu UD402 datowana na 25.09.2026 r., teraz jest to projekt zmieniający Ustawę o kierujących pojazdami oraz Ustawę o drogach publicznych, Ustawę Prawo o ruchu drogowym oraz Ustawę o transporcie drogowym. Projekt po konsultacjach publicznych ewoluował znacznie w stosunku do wersji sprzed 4 miesięcy. Projekt w nowym brzmieniu został skierowany do ponownych tym razem ekspresowych 7-dniowych konsultacji publicznych, których termin minął 13.10.2026 r.
Sztandarowa zmiana projektu to rezygnacja z placu manewrowego przy przeprowadzaniu egzaminu na prawo jazdy kat. B, B1 czyli odstąpienie od realizacji 2 zadań na placu manewrowych (tzw. łuk i górka). Dla instruktora nauki jazdy w tym zakresie wielkich zmian nie ma, plac do szkolenia będzie nadal jak dotychczas wymagany i wykorzystywany w pierwszych godzinach szkolenia, kursantów nadal trzeba nauczyć jazdy pasem ruchu do przodu i do tyłu oraz ruszania pod górkę, sprawdzanie tych umiejętności przez egzaminatora będzie egzekwowane w ruchu drogowym.
W projekcie zasygnalizowano możliwość stosowania w szkoleniu symulatorów jazdy
w zakresie szkolenia praktycznego z zakresu rozpoznawania zagrożeń w ruchu drogowym – jest to kolejne wyzwanie dla instruktorów oraz OSK, konieczność zapoznania się z dostępnymi symulatorami, kosztami ich zakupu i dostępnością dla OSK. Projekt póki co mówi o możliwości, nie obowiązku zastosowania symulatorów w szkoleniu – bez rozróżnienia dla jakich kategorii prawa jazdy je można by stosować. Należało będzie przeszkolić instruktorów z zakresu wykorzystania symulatorów, tak aby zajęcia takie były jak najbardziej efektywne.
WYŻSZE WYMAGANIA DLA INSTRUKTORA NAUKI JAZDY
Bardzo ważna zmiana dotyczy uzyskiwania uprawnień przez instruktorów nauki jazdy, powrócono do wymogu posiadania wykształcenia średniego lub średniego branżowego, zwiększono również wymagany staż odnośnie posiadania prawa jazdy z 2 do 5 lat. Zgłaszaliśmy wielokrotnie konieczność zwiększania minimalnych wymogów dla instruktorów nauki jazdy. Stale wspieramy wszelkie inicjatywy związane z podnoszeniem kompetencji kadr ośrodków szkolenia kierowców, bo bez dobrego instruktora nie będzie dobrze wyszkolonego kursanta. Najlepsze tory szkoleniowe, symulatory, pojazdy bez udziału świadomego i mającego wiedzę, umiejętności i plan ich wykorzystania instruktora nie wystarczą. Wiele ośrodków poszukuje dla swoich instruktorów wartościowych warsztatów, bo rozumieją że inwestycja w dobre kadry to konieczność. Wzrasta też świadomość instruktorów i właścicieli szkół jazdy o konieczności stałego podnoszenia swojej wiedzy o czym świadczy też zainteresowanie studiami podyplomowymi jakie na kierunku „Teoria i praktyka kształcenia i egzaminowania kierowców” prowadzi Wydział Inżynierii Mechanicznej Wojskowej Akademii Technicznej – PIGOSK jest partnerem WAT przy organizacji tego kierunku studiów.
Prawo nie działa wstecz, także nie będzie konieczności uzupełniania wykształcenia przez osoby, który zdobyły uprawnienia do tej pory, a nie spełniają tego wymogu.
Proponowana w projekcie zmiana okresu posiadania prawa jazdy kat. B dla instruktora z 2 do 5 lat jest w naszej ocenie za daleko idąca. Zauważyć należy, że zgodnie z zapisami art. 134 ust. 5 do okresu posiadania uprawnień do kierowania pojazdami nie wlicza się okresu próbnego. W związku z powyższym wprowadzenie okresu próbnego automatycznie wydłużyło staż w posiadaniu uprawnień do 4 lat dla osób które uzyskały prawo jazdy od 18 roku życia, oraz aż do 5 lat dla osób które uzyskały prawo jazdy kat. B w wieku 17 lat. Zmiana wprowadzona w projekcie spowoduje, że faktyczny okres posiadania prawa jazdy kat. B dla instruktora wyniesie aż 7 lub 8 lat, a wiek m.in. 25 lat. Dla porównania minimalny wiek dla egzaminatora to 23 lata, więc powstanie tutaj znaczna nierówność – mamy nadzieje, że Ministerstwo skoryguje jeszcze ten zapis wydłużając staż np. do 3 lat co łącznie z okresem próbnym dawało by faktycznie 5 lat posiadania prawa jazdy kat. B.
Zaznaczyć w tym miejscu także należy, że zgodnie z art. 92 Ustawy o kierujących pojazdami, okres próbny może być przedłużony o kolejne 2 lata, jeżeli kierowca w okresie próbnym popełni dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Aby zostać instruktorem będzie trzeba więc wykazać się wcześniejszą bezpieczną jazdą, bez popełniania wykroczeń, gdyż czas okresu próbnego nie wlicza się do stażu posiadania uprawnień (Ministerstwo określi jak długi ten staż będzie).
NOWE WYMOGI DLA INSTRUKTORÓW NAUKI JAZDY SZKOLĄCYCH NA KWALIFIKACJI WSTĘPNEJ
Wprowadzono dodatkowe wymagania dla instruktora nauki jazdy szkolącego kierowców
i kandydatów na kierowców na kursach kwalifikacyjnych w ramach kwalifikacji wstępnej i kwalifikacji wstępnej przyspieszonej. Instruktor nauki jazdy oprócz jak dotychczas wymogu posiadania uprawnień instruktora nauki jazdy kat. C, CE lub D będzie musiał sam posiadać odpowiednią kwalifikację czyli kod 95 w prawie jazdy oraz wykazać się co najmniej 6 miesięcznym zatrudnieniem na stanowisku kierowcy wykonującego przewóz drogowy przynajmniej na pół etatu lub stażem w firmie transportowej na stanowisku kierowcy, dyspozytora lub spedytora. Jest to wymóg dla nowo zgłaszanych do szkolenia instruktorów.
PROPOZYCJA DALSZYCH ZMIAN W ZDOBYWANIU UPRAWNIEŃ PRZEZ INSTRUKTORÓW
Zmiany przy zdobywaniu uprawnień dla instruktorów proponowane w projekcie ustawy są niewystarczające. Wymóg posiadania 3 – letniej praktyki w szkoleniu na kat. B prawa jazdy aby rozszerzyć uprawnienia do szkolenia o prawo jazdy kat. C, CE, D nie sprawdził się w praktyce, a istotnie zahamował dopływ nowych instruktorów do zawodu, szczególnie w zakresie kategorii wyższych. Dochodziło wręcz do kuriozalnych sytuacji, że od instruktora, który uzyskał w 2009 r. uprawnienia do szkolenia na kat. B i C i szkolił od 2009 r. kandydatów na kierowców wyłącznie w zakresie kat. C, starosta wymaga teraz praktyki przez 3 lata w szkoleniu kandydatów na kierowców kat. B aby mógł rozszerzyć uprawnienia instruktora o kat. C+E. Należy usunąć wymóg 3-letniej praktyki jako instruktor na kat. B aby móc szkolić na kategorie wyższe, zmiana taka pozwoli na szybszy napływ do zawodu instruktorów kat. C, CE, D których na rynku jest bardzo duży deficyt, co ogranicza także dopływ do zawodu nowych kierowców kat. C, CE, D.
Do rozważenia jest także problem nierówności w uzyskiwaniu uprawnień przez egzaminatorów i instruktorów (interpelacje poselską w tym zakresie składał poseł Bartłomiej Pejo). Instruktor nauki jazdy, chcący szkolić w zakresie kat. B+E, C+E musi uzyskiwać osobno uprawnienia, przechodzić szkolenie i zdawać 2 częściowy egzamin (teoretyczny i praktyczny). Natomiast egzaminator, który uzyskuje uprawnienia do egzaminowania na kat. B, C, D z automatu po posiadaniu przez okres 1 roku prawa jazdy odpowiednio kat. B+E, C+E, D+E, uzyskuje z urzędu uprawnienia do egzaminowania. Należy także rozważyć, czy instruktor i egzaminator nauki jazdy kat. B nie powinien mieć z urzędu uprawnień odpowiednio do szkolenia i egzaminowania w zakresie kat. AM prawa jazdy, posiadając prawo jazdy kat. B uzyskuje od razu także kat. AM prawa jazdy. Takie zmiany były już omawiane podczas prac Zespołu doradczego przy MI w pracach którego z ramienia PIGOSK uczestniczyłem i była pełna zgoda środowiska OSK, WORD i egzaminatorów na ich wprowadzenie, decyzja o ich wdrożeniu jest po stronie Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury. Analogicznie należy potraktować zdobywanie uprawnień przez instruktorów techniki jazdy.
„NIEME FILMY” Z EGZAMINÓW WEWNĘTRZNYCH
Obowiązek rejestracji egzaminów wewnętrznych od 1 lipca 2027 r. został okrojony do zapisywania wyłącznie obrazu bez dźwięku. W mojej ocenie nagrywanie „niemych filmów” z egzaminów wewnętrznych nie ma żadnego sensu. Nagranie samego obrazu w żaden sposób nie będzie pozwalało na ocenę prawidłowości przebiegu egzaminu wewnętrznego, a przepisy wprowadzają konieczność udostępnienia takiego nagrania kursantowi lub rodzicowi kursanta. Należy albo wprowadzić obowiązek rejestracji obrazu i dźwięku albo zupełnie odstąpić od obowiązki rejestracji egzaminów wewnętrznych. Nagrywanie dźwięku na egzaminie wewnętrznym bez ustawowej zgody może być traktowane jako naruszenie przepisów RODO i zagrożone wysokimi karami dla OSK. Wątpliwości budzi okres przechowywania nagrań z egzaminów wewnętrznych: 90 dni, gdzie WORD nagrania z egzaminów państwowych, których waga jest niewspółmiernie wyższa ma obowiązek przechowywania 21 dni. Egzamin wewnętrzny jak do tej pory przeprowadzał będzie instruktor prowadzący (lub będzie musiał w nim uczestniczyć jeżeli go nie przeprowadza), natomiast rozliczany z egzaminu wewnętrznego i prawidłowości jego przeprowadzenia będzie już nie tylko na podstawie arkusza przebiegu egzaminu ale także na podstawie materiału filmowego.
MOŻLIWOŚĆ SZKOLENIA NA INNYCH POJAZDACH
Ministerstwo chce także dopuścić do części szkolenia praktycznego w ramach nauki jazdy inne pojazdy niż wymienione w § 43 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, np. samochody ciężarowe z przyczepą, inne pojazdy odpowiadające danej kategorii prawa jazdy, czy będzie to oznaczało, że część jazd na kat. B będzie można odbyć trójkołowcem albo motocyklem poj. 125 cm3 bo te pojazdy odpowiadają uprawnieniom jakie daje kat. B? (zmiana art. 24, dodaje się ust. 2: Część zajęć praktycznych w ramach nauki jazdy może być prowadzona pojazdami odpowiadającymi kategorii prawa jazdy, w zakresie której prowadzone jest szkolenie, innymi niż pojazdy wskazane w ust. 1 pkt 1 lit. c). Zasadność tej zmiany nie jest omówiona przez Ministerstwo, należy poczekać na gotową ustawę i wtedy występować o interpretację tego przepisu.
TEORIA WAŻNA 12 MIESIĘCY, ZDANY PLAC WAŻNY 24 MIESIĄCE,
EGZAMIN PRAKTYCZNY 1 PODEJŚCIE DZIENNIE
Wprowadzona zostaje ważność części teoretycznej egzaminu państwowego – 12 miesięcy oraz wprowadzona zostanie zasada na inne kat. niż B, B1, że wynik pozytywny egzaminu na placu manewrowym uzyskany na placu pozostanie ważny przez 24 miesiące – to dobra zmiana dla kursantów. Wprowadzone zostanie także ograniczenie do możliwości zdawania egzaminu praktycznego, jeden raz w ciągu jednego dnia, nie ma obowiązku odczekania jakiegoś czasu, jeżeli będą miejsca w WORD będzie można zapisywać się na kolejne próby egzaminu dzień po dniu.
NAGRYWANIE EGZAMINÓW W WORD TAKŻE NA KATEGORIE CIĘŻKIE I AUTOMATY
Egzaminy praktyczne w WORD będą musiały być rejestrowane obowiązkowo (za wyjątkiem kat. AM, A1, A2, A, T), dzisiaj obowiązkowo nagrywa się tylko egzaminy kat. B. Oznacza to, że także egzaminy na kat. C, C1, CE, D, D1 a także pojazdami z automatyczną skrzynią biegów i niepełnosprawnych będą nagrywane. W przypadku pojazdów OSK, pojazdów z automatyczną skrzynią biegów i pojazdów osób niepełnosprawnych to WORD ma zapewnić urządzenie nagrywające. (zmiana w art. 54 i 54a ust. 1). Jest to ważna zmiana bo w przypadku awarii kamery, jeżeli pojazd był podstawiany przez OSK to po stronie OSK były koszty związane z ponownym egzaminem.
MOŻLIWOŚĆ SZKOLENIA W OSK OSÓB POSIADAJĄCYCH PRAWO JAZDY
Wprowadzono możliwość szkolenia w OSK osób posiadających prawo jazdy ale tylko w ruchu drogowym (dlaczego nie na placu szkoleniowym na kat. B lub placu manewrowym na inne kategorie?) przecież tu chodzi o zupełnie inne szkolenia niż w ODTJ, więc moim zdaniem ograniczenie do możliwości szkolenia wyłącznie do ruchu drogowego jest niezrozumiałe. Szkolić w OSK będą się mogły także osoby przygotowujące się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W tym miejscu należy się zastanowić czy nie należy też zmienić art. 55 Ustawy Prawo o ruchu drogowym, aby podczas szkolenia takich osób przez OSK, instruktor mógł legalnie szkolić z tablicą „L” na pojeździe.
KARTA CYFROWA – PILOTAŻ OD 01.01.2029 R.
Obowiązkową kartę cyfrową zastąpiono pilotażem, który ma ruszyć w 2029 r., zgłaszaliśmy swoje wątpliwości co do zagrożeń jakie są związane z wprowadzeniem rozwiązań zaproponowanych w pierwszej wersji projektu, część naszych obaw podzielił także Urząd Ochrony Danych Osobowych, projekt został zmodyfikowany w tym zakresie.
NOWE PODSTAWY PROGRAMOWE I BAZY PYTAŃ
Projekt Ustawy zapowiada także powstanie Centrum do Spraw Szkolenia i Egzaminowania działającego przy Instytucie Transportu Samochodowego. Do zadań Centrum będzie należało: panowanie nad wszystkimi pytania egzaminacyjnymi: na prawo jazdy, dla instruktorów nauki i techniki jazdy, egzaminatorów i na kwalifikacją wstępną, na kartę rowerową, prowadzenie statystyk zdawalności OSK, OS, ODTJ, WORD, rozstrzyganie sporów i skarg na wynik egzaminu teoretycznego, pilotaż karty elektronicznej, zatwierdzanie indywidualnych programów szkolenia. Centrum ma opracować i opublikować podstawy programowe szkolenia kandydatów na kierowców, instruktorów, egzaminatorów, kierowców zawodowych wykonujących transport drogowy. Centrum ma określić cele edukacyjne i treści szkoleń, wymaganą wiedzę, umiejętności oraz spodziewane kompetencje społeczne, będące efektem przyswojenia treści szkoleń, zalecane metody dydaktyczne i formy prowadzenia zajęć, zalecane sposoby ewaluacji przyswojonych treści szkoleń oraz wymagania dotyczące warunków przeprowadzania szkolenia. Na nową mniejszą bazę pytań (max. 1500 na wszystkie kategorie) trzeba będzie jednak trochę poczekać, bo dotychczasowe pytania będzie można stosować na egzaminach do 2 lat od wejścia w życie ustawy, która co do zasady ma wejść w życie od 1 stycznia 2027 r.
Dodano do projektu ustawy także pakiet zmian w uzyskiwaniu karty rowerowej oraz
w zasadach poruszaniu się po drogach rowerzystów.
Michał Szypura
Prezes Zarządu
Polskiej Izby Gospodarczej Ośrodków Szkolenia Kierowców
PIGOSK
