Ekspert wyjaśnia

Bezpieczeństwo na styku droga/kolej

23 września 2007

Pytanie:Jakie są kategorie przejazdów kolejowych? Czy zapewnione jest bezpieczeństwo na przejazdach?

Odpowiedź:Na eksploatowanych liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA znajduje się ogółem*:13 030 przejazdów kolejowo – drogowych, 1 194 innych miejsc ujmowanych w statystykach dotyczących przejazdów (przejścia dla pieszych, przejazdy użytku niepublicznego), 2 288 przejazdów znajduje się na liniach z zawieszonym ruchem kolejowym. PKP PLK SA ma obowiązek utrzymywania ich w stanie technicznym przewidzianym obowiązującymi przepisami. Ogółem ilość przejazdów i przejść na wszystkich liniach wynosi 16 512. W zestawieniach statystycznych przyjęto dane dotyczące tylko skrzyżowań linii kolejowych z drogami, pomijając przejścia dla pieszych oraz przejazdy użytku niepublicznego. Odpowiednio zweryfikowanodane za lata ubiegłe.

PRZEJAZDY I PRZEJŚCIA SĄ PODZIELONE NA KATEGORIE*:

kategoria A - przejazdy użytku publicznego z rogatkami lub przejazdy użytku publicznego bez rogatek, na których ruch na drodze kierowany jest sygnałami nadawanymi przez pracowników kolejowych

8797ca1362b61254c5a4fd01655b8555ceb4c5d6

kategoria B -przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną i z półrogatkami

277ccaf8ee7563957b12bfaca2759a2e65336307

kategoria C - przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną lub uruchamianą przez pracowników kolei

c8b4eb402dbf00a257292a4cb39a6e8b53214d73

kategoria D -przejazdy użytku publicznego bez rogatek i półrogatek i bez samoczynnej sygnalizacji świetlnej

64cd6d2aa0f438d81e021dccf51e98eeb8b6404a

kategoria E -przejścia użytku publicznego

kategoria F –przejazdy i przejścia użytku niepublicznego

Na liniach kolejowych eksploatowanych znajduje się*:

2893 przejazdy kategorii A (22,1%)

502 przejazdy kategorii B (3,9%)

1305 przejazdów kategorii C (10%)

8338 przejazdów kategorii D (64%)

 

NA WSZYSTKICH PRZEJAZDACH ZAPEWNIONE JEST BEZPIECZEŃSTWO:

§na przejazdach kategorii A przez pracowników kolei strzegących przejazd oraz poprzez urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejeździe i znaki drogowe

§na przejazdach kategorii B poprzez urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejeździe (rogatki oraz sygnalizacja świetlna i dźwiękowa) i znaki drogowe

§na przejazdach kategorii C poprzez urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejeździe (sygnalizacja świetlna i dźwiękowa) i znaki drogowe

§na przejazdach kategorii D poprzez znaki drogowe

§na przejściach kategorii E poprzez znaki drogowe, labirynt oraz dodatkowo opcjonalnie przez urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejściu (rogatki oraz sygnalizacja świetlna i dźwiękowa)

§na przejazdach kategorii F przez właściciela przejazdu

Najważniejszym kryterium kwalifikowania przejazdów do jednej z kategorii jest iloczyn ilości pojazdów drogowych i szynowych przejeżdżających przez przejazd w ciągu doby (iloczyn ruchu). Pomiary natężenia ruchu drogowego wykonuje właściwy zarząd drogi nie rzadziej niż co 5 lat. Pomiaru natężenia ruchu kolejowego dokonuje zarząd kolei w tych samych okresach, w których zostaje ustalone natężenie ruchu drogowego.

Pomiarami ruchu objęte są wszystkie przejazdy zakwalifikowane do kategorii A, B, C lub D.

PRZYPOMINAM, ŻE:

W 2006 roku doszło do 256 wypadków na przejazdach*. Śmierć poniosło 30 osób, 100 osób zostało rannych. Do największej ilości wypadków (proporcjonalnie do ilości przejazdów) dochodzi na przejazdach kolejowo-drogowych kategorii C, zabezpieczonych sygnalizacją świetlną i dźwiękową oraz znakami drogowymi!

W 2006 r.:

§do wypadku doszło na co 182 przejeździe obsadzonym przez dróżnika lub innego pracownika kolei (kat. A),

§do wypadku doszło na co 42 przejeździe wyposażonym w rogatki i sygnalizację świetlną (kat B),

§do wypadku doszło na co 23 przejeździe wyposażonym w sygnalizację świetlną i dźwiękową (kat C),

§do wypadku doszło na co 48 przejeździe zabezpieczonym tylko znakami drogowymi (kat. D).

Najgroźniejsze w skutkach* były wypadki na przejazdach kategorii B (12 wypadków, 12 osób poszkodowanych oraz kategorii A (16 wypadków, 12 osób poszkodowanych).

Obrażeniami ciała zakończyło się więc statystycznie 100% wypadków na przejeździe kat. B, 75% wypadków na przejazdach kat. A, a także 67% wypadków na przejazdach kat. C i 40% wypadków na przejazdach kat. D.

Niemal zawsze w wypadku na przejeździe całkowitemu zniszczeniu ulega samochód.

PRZYPOMINAM, ŻE:

Droga hamowania pociągu przy prędkości 100-120 km/h

i użyciu nagłego hamowania wynosi 700 – 1000 m

W razie nagłego wtargnięcia samochodu na przejazd

MASZYNISTA NIE MA ŻADNYCH SZANS, BY UNIKNĄĆ WYPADKU

NA PRZEJEŹDZIE SAMOCHÓD NIEMAL ZAWSZE ULEGA CAŁKOWITEMU ZNISZCZENIU

PRZYPOMINAM, ŻE:

2006 r. sprawcami 251 wypadków byli użytkownicy dróg (98%)

W 5 przypadkach winę ponosili pracownicy kolei.

Zbliżony odsetek użytkowników dróg jako sprawców wypadków na przejazdach wykazują statystyki innych kolei.

Dane za 2006 r. potwierdzają nasze obserwacje: średnia wieloletnia w Polsce wynosi ponad 97%.

Przyczyny wypadków są ustalane przez komisje powoływane przez niezależny od kolei Urząd Transportu Kolejowego i weryfikowane zgodnie z ustaleniami dochodzeń policyjnych i prokuratorskich.

Do największej ilości wypadków dochodzi latem, przy zwiększonym ruchu na drogach i nieuwadze spowodowanej upałem,

Bardzo częstą przyczyną wypadków jest jazda “na pamięć”, w myśl zasady: “wczoraj przejechałem bez przeszkód, więc dziś też nie muszę się rozglądać”,

Często ofiarami wypadków na przejazdach są dzieci!!!

Nawet dróżnik i zapory na przejeździe nie są stuprocentową gwarancją bezpieczeństwa!!!

PRZYPOMINAM, ŻE:

§kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przejeżdżając przez przejazd, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność,

§przed wjechaniem na tory jest on obowiązany upewnić się, czy nie zbliża się pojazd szynowy, oraz przedsięwziąć odpowiednie środki ostrożności,

§kierujący jest obowiązany prowadzić pojazd z taką prędkością, aby mógł go zatrzymać w bezpiecznym miejscu, gdy nadjeżdża pojazd szynowy.

Kierującemu pojazdem zabrania się:

§objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd, jeżeli opuszczanie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie nie zostało zakończone,

§wjeżdżania na przejazd, jeżeli po drugiej stronie przejazdu nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,

§wyprzedzania pojazdu na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim,

§omijania pojazdu oczekującego na otwarcie ruchu przez przejazd, jeżeli wymagałoby to wjechania na część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego kierunku ruchu.

PRZYPOMINAM, ŻE:

Prędkość pociągów przejeżdżających przez przejazd z zawieszoną obsługą lub z nieczynnymi urządzeniami przejazdowymi jest ograniczona do 20 km/h.

Maszynista pociągu zbliżającego się do przejazdu podaje sygnał

“Baczność” i jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności.

Do zachowania szczególnej ostrożności jest zobowiązany także kierowca.

Kolizja na przejeździe, nawet przy niewielkiej prędkości pociągu, zawsze
może być tragiczna w skutkach!

W celu zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych wprowadzono do użytku nowe sygnalizatory informujące maszynistę pojazdu szynowego o stanie urządzeń na przejeździe.

W celu zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych wprowadzono do użytku nowe sygnalizatory informujące maszynistę pojazdu szynowego o stanie urządzeń na przejeździe.

droga hamowania pociągu jadącego z prędkością
100 km/h wynosi co najmniej 700 – 1000 metrów,

maszynista widząc, że na przejazd wjechał samochód,

może tylko wcisnąć hamulec i czekać na zderzenie.

- łącznie 35 osób

poszkodowanych

}


 

W wypadkach na przejazdach w lipcu i sierpniu 2004 r.:

- poniosło śmierć 6 osób

- odniosło obrażenia 29 osób

-- łącznie 9 osób

poszkodowanych

}

W wypadkach na przejazdach w lipcu i sierpniu 2005 r.:

- poniosły śmierć 3 osoby

- odniosło obrażenia 6 osób

W wypadkach na przejazdach w lipcu i sierpniu 2006 r.:

- poniosły śmierć 4 osoby

- odniosły obrażenia 33 osoby

}

- łącznie 16 osób

poszkodowanych

W wypadkach na przejazdach w lipcu i sierpniu 2007 r.:

- poniosły śmierć 3 osoby

- odniosło obrażenia 13 osób

Spośród 52 wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, do jakich doszło podczas tegorocznych wakacji:

- 1 wydarzył się na przejeździe kat. A (bez ofiar),

- 1 wydarzył się na przejeździe kat. B (1 osoba zginęła, 1 została ranna,

- 11 wydarzyło się na przejazdach kat. C (1 osoba została ranna),

- 39 wydarzyło się na przejazdach kat. D (2 osoby zginęły, 11 zostało rannych).

W porównaniu z lipcem i sierpniem 2006 r. ilość ofiar zmniejszyła się o 50%, choć ilość kolizji na przejazdach wzrosła z 43 do 52.

Przyczyną 51 spośród 52 wypadków (98%),

do jakich doszło w lipcu i sierpniu 2007 r.

była nieostrożność kierowców!

Przyczyną 51 spośród 52 wypadków (98%),

do jakich doszło w lipcu i sierpniu 2007 r.

była nieostrożność kierowców!

 

Opracował: Janusz Piechociński Zespół Doradców Gospodarczych TOR

Źródło „Na podstawie informacji PKP Polskie Linie Kolejowe, Policji i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych