Ekspert wyjaśnia

Co wpisać do ewidencji czasu kierowcy

30 marca 2008

Pytanie: Zatrudniam kierowcę, który prowadzi pojazd do 3,5 tony. Jego dzień pracy wygląda tak: wyjeżdża o 16 i prowadzi pojazd do 20. Do 9 korzysta z odpoczynku dobowego i następnie jeździ do 13. Co wpisać w ewidencji czasu pracy, a w szczególności jak określić czas między 20 a 9? Czy za te godziny kierowcy przysługuje wynagrodzenie? – pyta czytelnik DOBREJ FIRMY.

Odpowiedź: Układając kierowcy harmonogram czasu pracy, czytelnik popełnił błąd. Dobowy okres pracy zatrudnionego podzielił na dwa odcinki, między którymi zastosował dobowy odpoczynek. Tymczasem takie dzielenie jest dopuszczalne tylko w przerywanym albo mieszanym systemie czasu pracy i to wyłącznie przez zastosowanie nie dłuższej niż pięciogodzinnej przerwy. Wyjątkowo może to być sześciogodzinna przy przewozach regularnych wykonywanych w ciągu siedmiu godzin. Niewykluczone, że czytelnik celowo zastosował odpoczynek dobowy w trakcie pracy. Dzięki temu zaoszczędził, bo za przerwę z przerywanego lub mieszanego systemu czasu pracy należy zapłacić połowę wynagrodzenia jak za dyżur. Tak stanowi art. 9 ust. 5 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.). Mimo że przygotowany przez czytelnika grafik jest błędny, i tak na jego podstawie należy sporządzić ewidencję czasu pracy. Jej wypełnienie jest kłopotliwe, ponieważ:

- doba pracownicza obejmuje dwa dni kalendarzowe,

- rozpoczyna się i kończy w ich połowie,

- między godzinami pracy zatrudniony korzysta z dobowego odpoczynku, co jest zabronione.

U czytelnika doba pracownicza rozpoczyna się o 16 jednego dnia i kończy się o 16 dnia następnego, a w każdym z dwóch dni kalendarzowych kierowca pracuje po cztery godziny. Czy to zatem oznacza, że w ewidencji w każdym z tych dni kalendarzowych należy wpisać cztery godziny pracy? Nie. Może to bowiem wprowadzać w błąd i nasuwać mylny wniosek, że zatrudniony nie wypracował wymiaru albo że w jednej dobie przepracował aż 16 godzin. Zdaniem ekspertów w tym wypadku najlepiej wszystkie przepracowane godziny oznaczyć w pierwszym dniu kalendarzowym, który rozpoczyna dobę pracowniczą. Przykładowo jeżeli rozpoczyna się ona 2 marca o 16 i kończy 3 marca o tej samej godzinie, w ewidencji w rubryce rejestrującej czas pracy na 2 marca wpisujemy 8 godzin i tyle samo na 3 marca. W tym ostatnim jednak wypadku podane godziny pracy przypadają na następną dobę pracowniczą (patrz ewidencja czasu pracy dla tego przykładu). Kierowcy małego pojazdu (do 3,5 tony) przysługuje w ciągu doby co najmniej 11-godzinny odpoczynek. Czytelnik zapewnił go w nadmiarze. W ciągu jednej doby szofer odpoczywa 13 godzin (od 20 do 9). Tego okresu nie wyodrębniamy jednak bezpośrednio ani w ewidencji, ani w rozkładzie czasu pracy. Mimo to z jednego i drugiego dokumentu musi wynikać, że między godzinami pracy w jednej dobie jest wolnych minimum 11 godzin (na odpoczynek). Czas pracy kierowcy obejmuje nie tylko okres prowadzenia pojazdu, ale także inne czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego. Chodzi przykładowo o załadowanie i rozładowanie pojazdu, czynności spedycyjne, formalności administracyjne, a nawet utrzymanie wozu w czystości. Zatem kierowcy należy zapłacić bez względu na to, czy siedzi za kierownicą i prowadzi pojazd, czy go sprząta. Pieniądze nie należą mu się jednak wtedy, gdy w trakcie prowadzenia auta korzysta z nieusprawiedliwionych postojów, przerwy w pracy lub dobowego nieprzerwanego odpoczynku. Czytamy tak w art. 7 ustawy o czasie pracy kierowców. Zatem u czytelnika kierowca dostanie wynagrodzenie tylko za osiem godzin pracy, czyli za czas przypadający od 16 do 20 oraz od 9 do 13.

Komentuje Marcin Leki, inspektor pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy w Poznaniu

Zatrudniony nie może w tej samej dobie pracowniczej dwukrotnie podejmować pracy. Pracodawca, który planuje czas pracy w taki sposób, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Tak właśnie postąpił czytelnik.

Podczas kontroli inspektor pracy może nałożyć na niego karę grzywny albo, traktując go łagodniej, złożyć wniosek o zaprzestanie stosowania organizacji czasu pracy niezgodnej z prawem.

Odpowiedzi udzielił: komentuje Marcin Leki, inspektor pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy w Poznaniu