Ekspert wyjaśnia

Szkody w przewozach międzynarodowych

30 marca 2008

Pytanie: Czy realizując przewozy międzynarodowe, przewoźnik odpowiada za szkody wynikłe z działań przestępczych?

Odpowiedź:W przypadku przewozów międzynarodowych katalog przesłanek zwalniających przewoźnika z odpowiedzialności obejmuje: winę osoby uprawnionej, wady własne towaru oraz okoliczności, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Brzmienie tej ostatniej przesłanki stanowi podstawę sporów, czy odpowiedzialność przewoźnika opiera się na zasadzie ryzyka czy winy domniemanej. Jej zakres jest szerszy aniżeli przewidziana w ustawie Prawo przewozowe siła wyższa, obejmuje bowiem także okoliczności, które nie mają charakteru zewnętrznego, a ponadto może mieścić w sobie działania i zaniechania osób trzecich. Za okoliczność, której przewoźnik nie mógł uniknąć i której następstwom nie mógł zapobiec, może zostać uznane w pewnych przypadkach działanie przestępne osoby trzeciej, np. rozbój przy użyciu broni lub groźba jej użycia. Każdy taki przypadek należy indywidualnie i wnikliwie zbadać - czy rzeczywiście przewoźnik nie mógł go uniknąć ani mu zapobiec, zważywszy, iż winien planować i wykonywać przewóz z zachowaniem należytej staranności. Przewoźnik winien liczyć się z ewentualnością podjęcia przez osoby trzecie próby przestępnego działania i zachowywać daleko posuniętą ostrożność w czasie jazdy i postoju, odpowiednio dobierać miejsca wypoczynku i noclegu, zapewnić należyte wyposażenie i zabezpieczenia pojazdu. W większości przypadków wykluczyć należy zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności, gdy do rozboju albo kradzieży doszło na skutek niezachowania ostrożności, np. pozostawienia pojazdu z towarem w miejscu niestrzeżonym, niedostatecznego zabezpieczenia pojazdu, zatrzymania się na wypoczynek w miejscu niestrzeżonym, niezachowania ostrożności w porze nocnej itp.

Odpowiedzi udzielił: Krzysztof Wysocki, dyrektor departamentu branży TSL w kancelarii Grynhoff Woźny Maliński