Przegląd prasy

CEPiK 2.0 nie działa poprawnie - informuje NIK

17 kwietnia 2018

CEPiK 2.0 nie działa poprawnie - informuje NIK
Najwyższa Izba Kontroli - Wdrażanie systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Informacja o wynikach kontroli. 17.4.2018. (kliknij)

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała właśnie informację o wynikach kontroli dotyczącej wdrażania systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów. W dzisiejszym komunikacie czytamy: - Miał poprawić funkcjonowanie administracji, ale też przynieść konkretne korzyści dla obywatela. System Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) 2.0 nie działa jednak poprawnie. NIK ustaliła, że system nie był prawidłowo przygotowany zarówno w okresie zarządzania przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jak i Ministerstwo Cyfryzacji. Termin jego udostępnienia opóźnił się o dwa lata a koszty realizacji wzrosły o 42 miliony złotych. Po uruchomieniu w listopadzie 2017 roku systemu CEPiK 2.0 w zakresie rejestracji pojazdów wystąpiły liczne utrudnienia dla obywateli i urzędów.

Zagrożenia i terminy. Kontrolerzy mówią o zagrożeniach: - NIK zwróciła uwagę na niski stan zaawansowania etapów CEPiK 2.0. przewidzianych do uruchomienia w 2018 r., tj. kolejne e-usług dla systemu - 9% (Etap III) i uruchomienie Centralnej Ewidencji Kierowców - 3% (Etap IV). Tak niski stan zaawansowania prac stwarza ryzyko, że prace w ramach tych etapów nie zostaną zakończone w zakładanych terminach. Pamiętamy, iż pierwotny termin uruchomienia CEPiK 2.0 określony został na 4 stycznia 2016 r. Termin zmieniany był kilkakrotnie. Ten najbliższy dotyczył 5 czerwca 2018 r., jednak już wiemy, że także zostanie przesunięty. Tym razem Ministerstwo Cyfryzacji nie podaje konkretnej daty, a jedynie określa, że udostępnienie kolejnych funkcjonalności systemu będzie następowało w wyniku ogłoszenia stosownego komunikatu. Ten ostatni w gestii ministra cyfryzacji.

Przyczyny. Pierwszą z przyczyn takiego stanu rzeczy - jak wskazuje NIK - są nienależycie prowadzone w COI testy integracyjne CEPiK 2.0 z systemami interesariuszy (m.in. z systemami PWP, Policji i starostw). I tu uzasadnia, iż realizowano je w środowisku nieadekwatnym do środowiska, w którym faktycznie system będzie funkcjonował. Z tego tez powodu po 13 listopada 2017 r. - uruchomienie ewidencji pojazdów - ujawniło się wiele istotnych usterek i błędów. Jak informowały starostwa nastąpiło: znaczne wydłużenie czasu obsługi obywateli, zmniejszyła się liczba realizowanych spraw w porównaniu z okresem przed udostępnieniem, niemożliwe było załatwienie niektórych rodzajów spraw, w pierwszych dniach funkcjonowania CEPiK 2.0 w części urzędów, szczególnie w dużych miastach, brak było dostępu do systemu.

Jako kolejną z przyczyn opóźnień realizacji CEPiK 2.0 NIK wymienia częste zmiany koncepcji organizacji wytwarzania tego systemu w latach 2013-2016, w tym m.in: przeprojektowanie architektury systemu, przemodelowanie zakresu projektu, modyfikacja harmonogramu prac czy zmiana formuły realizacji przedsięwzięcia z projektowej na programową (co wiązało się z dokonaniem kolejnych zmian w strukturze przedsięwzięcia, procedurach oraz z wprowadzeniem etapowego wdrażania systemu CEPiK 2.0). Ponadto, część prac programistycznych wymagała ponowienia. Jako element niesprzyjający wskazywana jest też duża rotacja kadr w COI. I cytat z informacji NIK: - NIK ocenia, że powyższe działania mogły prowadzić do konfliktu interesów przy podejmowaniu decyzji zarządczych w Programie CEPiK 2.0. NIK zwróciła uwagę, że do dnia zakończenia kontroli NIK nie ustanowiono w MC kluczowych dokumentów dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa systemu CEPiK 2.0. Przedstawiony w toku kontroli dokument to jedynie szablon określający wytyczne w zakresie przyszłej polityki bezpieczeństwa tego systemu.

I następne elementy wpływające na istniejący stan rzeczy: - Projektując system CEPiK 2.0 zaplanowano wprowadzenie synchronicznej współpracy Systemów PWPW (Kierowca, Pojazd, Portal Starosty) z Bazą Centralną CEPiK 2.0. Przyjęto także, że Systemy PWPW znajdują się w innej lokalizacji niż Baza Centralna. Wymaga to zapewnienia wysokiej dostępności i niezawodności sprzętu informatycznego oraz infrastruktury telekomunikacyjnej wykorzystywanej przez system CEPiK 2.0. Inaczej zachodzi groźba, że w razie awarii lub usterki systemu centralnego skutki odczują wszystkie urzędy, które korzystają z systemu CEPiK 2.0.

Oceny. W raporcie rzetelnie wskazane jest, iż można pozytywnie ocenić udostępnienie w ramach CEPiK 2.0 e-usługi. I wymieniono: „Sprawdź punkty karne”, „Historia pojazdu”, „Bezpieczny Autobus”. Jako prawidłową kontrolerzy NIK oceniają realizację zadań PWPW. Mowa jest tutaj o przygotowaniu oprogramowania dla systemu CEPiK 2.0 w zakresie: rejestracji pojazdów, uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami i wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. - Wytwórnia prawidłowo zarządzała ryzykami dotyczącymi dostosowywania Systemów PWPW do współpracy z CEPiK 2.0. - czytamy w konkluzji.

Wnioski. Tu przytoczymy cytat z informacji NIK: Najwyższa Izba Kontroli skierowała do Ministra Cyfryzacji wnioski o:

podjęcie działań w celu przyśpieszenia prac nad budową systemu CEPiK 2.0, aby zapewnić terminowe zakończenie kolejnych etapów prac związanych z uruchomieniem systemu CEPiK 2.0; ustanowienie i wdrożenie w Ministerstwie Cyfryzacji Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, zgodnie §20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów ws. Krajowych Ram Interoperacyjności; przeprowadzanie testów integracyjnych w sposób umożliwiający potwierdzenie, że integracja Bazy Centralnej systemu CEPiK 2.0 z oprogramowaniem interesariuszy będzie działać prawidłowo. rozważenie pilotażowego uruchomienia kolejnych udostępnianych funkcjonalności CEPiK 2.0; podjęcie działań mających na celu zweryfikowanie ostatecznego wynagrodzenia COI za prace określone w Aneksie nr 3.

Czy są jeszcze osoby, które uważają, iż termin 4 czerwca 2018 r. jednak może być dotrzymany? (jm)