„Czy prawem możemy zapewnić bezpieczeństwo?” - to tytułowe pytanie postawione przez Macieja Wrońskiego, prezesa Związku Pracodawców TRANSPORT LOGISTYKA POLSKA, na które próbował odpowiedzieć podczas konferencji pt. „Bezpieczeństwo pasażerów w transporcie zbiorowym ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i osób niepełnosprawnych”. Autor udostępnił nam pełną treść prezentacji, zachęcamy do lektury.
Czy prawem możemy zapewnić bezpieczeństwo? I pytania szczegółowe: Czym jest prawo? Jaka jest geneza prawa? Jak można prawo zdefiniować? Odpowiedź - na potrzeby prezentacji - brzmi: Prawo to ogół norm, które: są ustanowione lub uznane przez państwo; są zabezpieczone stosowaniem przymusu, regulują organizację i zakres działania instytucji oraz postępowanie ludzi. Norma prawna nie jest równoznaczna z normą społeczną - podsumował autor. Dalej zestawił regulacje prawne obejmujące aspekt bezpieczeństwa w pasażerskim transporcie drogowym - prawa międzynarodowego i krajowego. A gdyby nie było regulacji? Tu Wroński wykazał, iż prawo ustanawiające warunki i zasady związane z ruchem i transportem drogowym jest warunkiem koniecznym dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednak - czy wystarczającym?
Prawo a praktyka. Dozwolona prędkość autobusu, samochodu ciężarowego poza obszarem zabudowanym to 70 km/h! A jak jest w praktyce? Tu analiza skuteczności działającego systemu tachografów cyfrowych; działanie systemu selekcji z zawodu kierowców w oparciu o badania lekarskie czy psychologiczne, tu odważne pytanie - czy każda osoba, która uzyskała uprawnienia kategorii C+E lub D potrafi prowadzić pojazd określony w tym uprawnieniu?
Warunki skuteczności prawa. W sposób przejrzysty autor prezentacji wyliczył warunki gwarantujące skuteczność działania prawa, a tu: skuteczna jego egzekucja; szeroka edukacja społeczna; racjonalne, proste, zrozumiałe, równe dla wszystkich i ograniczone do niezbędnego minimum normy prawne; akceptacja społeczna norm prawnych; akceptowalne koszty społeczne obowiązującego prawa; jak najszersza tożsamość norm prawnych z normami społecznymi; właściwe wzorce społeczne – przestrzeganie norm prawnych przez „elity”, osoby opiniotwórcze oraz osoby reprezentujące państwo i prawo.
Kolejne czynniki wpływające na poprawę brd. To odpowiedź na tytułowe pytanie postawione przez Macieja Wrońskiego. Obok prawa czynnikami mającymi wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego są: droga i jej otoczenia; organizacja ruchu; pojazd; wzajemne (nienormatywne) relacje i interakcje pomiędzy uczestnikami ruchu.
Zagrożenia. To bardzo skrótowe, ale jednocześnie kompletne zestawienie zagrożeń dla systemu prawnego bezpieczeństwa ruchu i transportu drogowego. Maciej Wroński wymienia:
- populizm - tworzenie prawa pod wpływem stereotypów, jednostkowych zdarzeń nagłośnionych przez media oraz przesłanek pozamerytorycznych;
- nadmierna regulacja -trudna do stosowania w praktyce, rodząca koszty społeczne, narażająca obywateli na nieuzasadnione sankcje;
- wiara w działanie sankcji i ich wysokość jako podstawowego czynnika prewencji;
- działanie pod wpływem „lobbystów” w złym tego słowa znaczeniu.
Raszyn, 22 marca 2017 r.
Redakcja PRAWA DROGOWEGO@NEWS bardzo dziękuje Maciejowi Wrońskiemu za udostępnienie prezentacji.
Prezentacja M. Wrońskiego (Raszyn, 22.3.2017) str. 1-12
