Ekspert wyjaśnia

Monika Folwarczny. Głusi mogą być kierowcami ciężarówek, ale…

22 października 2018

Monika Folwarczny. Głusi mogą być kierowcami ciężarówek, ale…
Monika Folwarczny instruktor i wykładowca nauki jazdy kat. B, wykładowca i tłumacz biegły języka migowego, prezes Fundacji PL zajmującej się bezpieczeństwem ruchu drogowego wśród niesłyszących (fot. Jolanta Michasiewicz) [kliknij]

Dzień 1 października 2018 roku przyniósł zmiany przepisów dotyczące osób niesłyszących i słabosłyszących. Zmiany te obejmują zarówno proces szkolenia jak i egzaminowania.

Dotychczas osoba niesłysząca musiała zapewnić sobie na własny koszt tłumacza języka migowego na egzaminie praktycznym. Obecnie to WORDy są zobowiązane by zapewnić tego tłumacza – w tej kwestii niektóre ośrodki egzaminacyjne są dobrze przygotowane, lecz zdarzają się też takie interpretacje zapisu: „…Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego stwarza tłumaczowi języka migowego lub systemu językowo-migowego, którego zapewni sobie osoba składająca egzamin, możliwość pomocy tej osobie podczas egzaminu państwowego na prawo jazdy...”, że ośrodek egzaminacyjny nie płaci tłumaczowi wybranemu przez głuchego kandydata na kierowcę, ponieważ preferują tylko usługi jednego wybranego tłumacza bądź organizacji zajmującej się takimi tłumaczeniami. Wówczas udział takiego tłumacza w egzaminie jest możliwy, ale kwestia finansowa jest wtedy po stronie osoby głuchej.

A przecież można tą kwestię rozwiązać tak jak robią to na przykład MORD w Krakowie i WORD w Katowicach – ośrodki, które pokrywają koszty tłumaczenia również w sytuacji, kiedy to kandydat na kierowcę wyznaczy/zaproponuje, który to będzie tłumacz. Jako biegły sądowy wiem, że Sądy uwzględniają udział w rozprawach tłumacza wyznaczonego przez osobę głuchą. Czasami zdarzają się nawet wnioski o zmianę tłumacza, motywowane zazwyczaj faktem, że niesłyszący nie rozumie tego, co przekazuje tłumacz, co może być spowodowane np. tym, że tłumacz posługuje się Systemem Językowo-Migowym, a osoba głucha Polskim Językiem Migowym.

Wiele czasu minęło i wreszcie Głusi mogą być kierowcami ciężarówek. Niestety wciąż bardzo mało jest ośrodków szkolenia kierowców przygotowanych na te zmiany. Szkolenia w zakresie kat. C będą odbywały się na podobnych zasadach jak do tej pory zdarza się to przy kat. B – z udziałem lub bez udziału tłumacza języka migowego. Wynika to z faktu, że wciąż brakuje instruktorów znających język migowy, a kwestia kosztów tłumaczenia leży po stronie kandydata na kierowcę.

Drugim problemem będzie sam fakt egzaminu teoretycznego – na chwilę obecną nie ma pytań egzaminacyjnych kat. C przetłumaczonych na język migowy pomimo tego, że członkowie komisji weryfikacyjnej ds. pytań egzaminacyjnych, zajmujący się tymi tłumaczeniami są przygotowani i proponują wykonanie takiego tłumaczenia, niestety nie mogą tego zrobić bez zlecenia, które do tej pory nie zostało wydane.

Trzeci problem to orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem w zakresie kat. C. Wielu lekarzy nie wie, że głusi mogą ubiegać się o kat. C prawa jazdy. Już po zmianie przepisów zdarzyła się sytuacja, kiedy osoba z tak niewielkim ubytkiem słuchu, że swobodnie rozmawia przez telefon, dostała odmowę od jednego lekarza medycyny pracy, a od drugiego otrzymała zgodę, lecz tylko na dwa lata, pomimo tego, że wada słuchu się nie pogłębia.

Od dawna zajmuję się tematem szkolenia osób niesłyszących, biorę czynny udział w takich szkoleniach, również w zakresie kat. C. Zachęcam osoby niesłyszące do zdobywania uprawnień do kierowania tymi pojazdami. Myślę również o opracowaniu materiałów szkoleniowych dla osób głuchych w języku migowym, w zakresie tej kategorii prawa jazdy.

Zachęcam również kolejnych instruktorów i egzaminatorów do zainteresowania się tym tematem. Następnych, ponieważ już wiele osób z naszej branży jest świadoma co do sytuacji głuchych kandydatów na kierowców, a część z nich zna już nawet podstawy Polskiego Języka Migowego. Chętnie udzielam wszelkich informacji na ten temat, dzieląc się blisko dziesięcioletnim doświadczeniem, oraz prowadzę wszelkiego rodzaju warsztaty, kursy i szkolenia dotyczące komunikacji z niesłyszącymi oraz Polskiego Języka Migowego.

Monika Folwarczny

Za naszym ekspertem pytamy: Czy branża szkoleniowa jest na to gotowa, aby przyjąć niesłyszącego kandydata na kierowcę?

Redakcja (tygodnik@prawodrogowe.pl)