Ekspert wyjaśnia

R. Łysakowski: Pomiary prędkości i miejsca ich dokonywania

24 listopada 2012

Pytanie: Witam! Czy Policja (tak jak Straż Miejska) musi oznakowywać miejsca, gdzie dokonuje pomiaru prędkości przez użycie przenośnego radaru ręcznego, czy nie ma takiego obowiązku? Chodzi o Policję. Jaka ustawa to reguluje? Piotrek

c376d6d9268675ca3abaf00de54eb4d90fcdacb5(Fot.: PD@N 447-2policja)

Odpowiedź: Pan Piotr niestety nieco pomylił pojęcia lub nie ma odpowiedniej wiedzy w zakresie stosowania urządzeń służących do pomiaru prędkości pojazdów oraz ich rodzajów. Otóż najprościej urządzenia takie możemy podzielić na ręczne urządzenia kontrolno-pomiarowe obsługiwane przez człowieka oraz urządzenia rejestrujące działające najczęściej samoczynnie, które oprócz funkcji kontrolno-pomiarowych dodatkowo rejestrują obraz i z zasady wszelkie parametry związane z naruszeniem. Do pierwszej grupy urządzeń tych obsługiwanych przez człowieka należą m.in. wszelkiego rodzaju ręczne urządzenia kontrolno-pomiarowe tj. np. radarowe mierniki prędkości lub też coraz częściej spotykane laserowe mierniki prędkości. Ze względu na postęp techniczny nie używa się już w chwili obecnej innych niż ręczne urządzeń kontrolno-pomiarowych. Wprawdzie producenci oferują tzw. przenośne urządzenia tego typu obsługiwane manualnie, lecz w Polsce ciężko byłoby nam je spotkać. Drugą grupą urządzeń są tzw. urządzenia rejestrujące służące do ujawniania i rejestrowania wykroczeń w ruchu drogowym. Urządzenia te działają z zasady samoczynnie i oprócz dokonywania pomiaru prędkości rejestrują obraz pojazdu który, przekroczył dopuszczalną prędkość oraz wizerunek kierującego. Na zarejestrowanych obrazach urządzenie nanosi cyfrowo wszelkie parametry związane z naruszenie takie jak data i godzina zdarzenia, miejsce, dopuszczalne wartości oraz wyniki wykonanych pomiarów jak również inne dane np. dane techniczne urządzenia rejestrującego. Są m.in wszelkiego rodzaju tzw. fotoradary, które mogą działać jako urządzenia stacjonarne instalowane w specjalnych obudowach (masztach) lub też jako urządzenia przenośne instalowane najczęściej na trójnogach, w pojazdach lub w różnego rodzaju urządzeniach technicznych. Do tej grupy zaliczymy też m.in. urządzenia rejestrujące inne naruszenia w ruchu drogowym (np. niestosowania się do sygnalizacji świetlnej) lub też urządzenia służące do odcinkowych pomiarów prędkości z uwagi na to, iż one również pomiary wykonują samoczynnie bez udziału człowieka rejestrując ujawnione wykroczenia, jako obrazy z naniesionymi cyfrowo parametrami ujawnionych naruszeń. Wyjątkiem od powyższych reguł podziału jest nowinka techniczna, którą jest ręczny laserowy miernik prędkości wyposażony dodatkowo w kamerę video. Jest to nie mniej nie więcej tylko ręczny laserowy miernik prędkości, czyli urządzenie kontrolno-pomiarowe sprzężone z kamerą video, która wykonuje dodatkowo zdjęcie pojazdu podczas wykonywania pomiaru w przypadku ujawnienia naruszenia. Na zdjęciu tym również z zasady naniesione są cyfrowo informacje związane z ujawnionym naruszeniem. Urządzenie to może pracować zarówno w trybie samoczynnym jak i w trybie manualnym. Wydaje się, że tego typu urządzenia należy również traktować, jako urządzenia rejestrujące z uwagi na to, że spełniają one jego definicję zawartą w art.2 pkt.59 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Jednak zdaniem innych urządzenie to w dalszym ciągu pozostaje zwykłym urządzeniem kontrolno-pomiarowym a sprzężoną z nim kamerę należy uznawać jako funkcję pomocniczą dla służb kontrolnych. Urządzenia takie w zasadzie jednak możemy spotkać tylko w rękach inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego lub w nielicznych przypadkach policjantów.

Straże gminne (miejskie) na podstawie art.129b ust.2 pkt.1 ppkt.b oraz ust. 3 pkt.3 i ust.4 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym są uprawnione do używania tylko urządzeń z drugiej grupy, czyli urządzeń rejestrujących pracujących z zasady w trybie samoczynnym. Oznacza to, że nie spotkamy na drodze strażnika gminnego (miejskiego) z radarem ręcznym (poza wyżej opisanym wyjątkiem, który jednak w chwili obecnej jest dość kontrowersyjny w zakresie definicji i zastosowania tego urządzenia, przez co raczej nie mamy szans na spotkanie strażnika gminnego (miejskiego) wyposażonego w takie urządzenie zresztą na marginesie dość kosztowne). Tak więc siłą rzeczy nie spotkamy również miejsc gdzie straż gminna (miejska) dokonuje pomiaru prędkości przy użyciu “przenośnego radaru ręcznego” a tym bardziej jakiegokolwiek oznakowania takich miejsc tak jak to sugerował w swoim zapytaniu Pan Piotr. Zgodnym z prawdą jest natomiast obowiązek oznakowywania miejsc gdzie strażnicy gminni (miejscy) używają tzw. fotoradarów. Ustawodawca nadając strażom gminnym (miejskim) uprawnienia do stosowania urządzeń rejestrujących nakazał odpowiednie oznakowywanie znakiem D-51 miejsc gdzie urządzenia takie używane są, jako stacjonarne lub odcinków dróg gdzie urządzenia takie instalowane są jako przenośne (np. na trójnogu lub w pojeździe który podczas wykonywania pomiarów nie może być w ruchu). Szczegółowo zostało to określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 17 czerwca 2011 r. w sprawie warunków lokalizacji, sposobu oznakowania i dokonywania pomiarów przez urządzenia rejestrujące. Określono w nim m.in. dokładnie warunki, jakie muszą spełniać miejsca, w których zlokalizowane są te urządzenia (rozdział 2 rozporządzenia) oraz sprecyzowano sposób usytuowania oznakowania tych miejsc lub odcinków dróg, na których wykonywane są pomiary znakiem D-51 (rozdział 3 - §5 i rozdział 5 - §9 pkt.3 rozporządzenia). Wzór znaku D-51, odległości ustawienie i parametry techniczne samego oznakowania uregulowane są w §60b Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych oraz w załączniku nr 1 rozdział 5 - znaki informacyjne pkt. 5.2.58.- Automatyczna kontrola prędkości Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Ustawodawca jednak nie przeniósł obowiązku oznakowywania tych miejsc lub odcinków dróg, jeśli urządzenie rejestrujące jest wykorzystywane przez Policję lub inną uprawnioną służbę kontrolną, jako urządzenie przenośne. W zapisach w/w rozporządzenia można znaleźć tylko i wyłącznie dyspozycje w zakresie oznakowywania miejsc pracy urządzeń rejestrujących pracujących jako urządzenia stacjonarne (zainstalowanych w obudowach - masztach) kiedy to miejsce takie musi zostać obowiązkowo oznakowane znakiem D-51 bez względu na to, która służba kontrolna używa urządzenia, oraz dyspozycje w zakresie oznakowywania miejsc pracy urządzeń rejestrujących używanych przez straże gminne (miejskie) jako urządzenia przenośne (rozdział 5 rozporządzenia - §9 pkt.3). Oznacza to, iż w przypadku używania przenośnych urządzeń rejestrujących przez inne niż straż gminna (miejska) służby m.in. przez Policję taki obowiązek nie istnieje i nie jest wymagane aby miejsca te lub odcinki dróg musiały być oznakowane znakiem D-51. Warto również wskazać, iż w przypadkach stosowania znaku D-51 przed urządzeniami rejestrującymi znak ten może być umieszczony na drodze tylko wtedy, gdy urządzenie takie faktycznie pracuje w oznakowanym miejscu (obudowie) lub na oznakowanym odcinku drogi. Tak więc znaki D-51 umieszczone przed miejscami (obudowami) w których nie ma urządzeń rejestrujących lub też przed odcinkami dróg gdzie urządzenia takiego faktycznie nie ma powinny być zdjęte lub zasłonięte.

Jeśli natomiast chodzi o miejsca gdzie Policja lub inne uprawnione służby dokonują pomiarów prędkości pojazdów za pomocą ręcznych urządzeń kontrolno-pomiarowych (radarowych lub laserowych ręcznych mierników prędkości) nie występuje obowiązek jakiegokolwiek ich oznakowania. Niekiedy jednak miejsca lub odcinki dróg, w których często lub cyklicznie przeprowadzane są statyczne kontrole prędkości przez policjantów są oznakowywane przez zarządcę drogi tabliczkami informacyjnymi o treści np. “kontrola radarowa” lub podobnej, co ma na celu przestrzeżenie kierowców przed przekraczaniem prędkości a w konsekwencji prowadzi do poprawienia bezpieczeństwa w miejscach szczególnie zagrożonych występowaniem zdarzeń w ruchu drogowym.

Odpowiedzi udzielił: mł. asp. Robert Łysakowski (fot.), asystent

Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Lublinie

Słowa kluczowe fotoradary policja prędkość