Legislacja

Badania lekarskie kandydatów i kierowców już bez rejonizacji

17 lutego 2022

Badania lekarskie kandydatów i kierowców już bez rejonizacji
(fot. PIXABAY)

Trwają konsultacje publiczne projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców [kliknij]. Badania lekarskie będzie można przeprowadzić w każdym, a nie jedynie we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, ośrodku medycyny pracy - wskazują autorzy projektu.

Uzasadnienie zmiany rozporządzenia. W związku z art. 4 pkt 26 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (2021.1997), zaistniała konieczność ponownego uregulowania kwestii badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, a tym samym wydania nowego rozporządzenia na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (2021.1212, z późn. zm.). Projektowane rozporządzanie zastąpi dotychczasowe rozporządzenie - Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (2020.2213). Stosownie do art. 18 ustawy zmieniającej, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie zmienionego upoważnienia, jednak nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli do dnia 5 grudnia 2022 r.

I drugi argument potrzeby zmian - jednoczenie przepisy projektowanego rozporządzenia w zakresie szczegółowych warunków badania lekarskiego stanowią wdrożenie przepisów dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18, z późn. zm.), które w porównaniu z dotychczasowym rozporządzeniem nie uległy zmianie.

Regulacje. Zaproponowany projekt rozporządzenia stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 81 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego prowadzonego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanego dalej „badaniem lekarskim”;

2) zakres: badań lekarskich, konsultacji u lekarzy specjalistów, pomocniczych badań diagnostycznych; 3) jednostki uprawnione do przeprowadzania badań lekarskich, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 oraz w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy;

4) wzory stosowanych dokumentów oraz wzór pieczątki uprawnionego lekarza;

5) dodatkowe kwalifikacje, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy;

6) podmioty uprawnione do przeprowadzania szkoleń lekarzy w zakresie badań kierowców oraz ramowy program ich szkolenia;

7) wysokość opłaty za wpis do ewidencji, o którym mowa w art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zmiany. Jak uzasadniają autorzy projektu - w porównaniu z dotychczasowym rozporządzeniem w projektowanym rozporządzeniu zrezygnowano z określenia właściwości jednostek uprawnionych do przeprowadzenia badania, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3–5 ustawy, tj. badania:

1) osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia;

2) kierującego motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;

3) osoby posiadającej prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia, będą się odbywać, jak dotychczas, w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

Niewątpliwym ułatwieniem jest propozycja, iż w przeciwieństwie do obowiązujących rozwiązań prawnych badania lekarskie będzie można przeprowadzić w każdym, a nie jedynie we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, ośrodku medycyny pracy. Autorzy projektu uzasadniają: - Odejście od rejonizacji jest związane z zapotrzebowaniem i oczekiwaniami społecznymi. Długi czas oczekiwania na wyznaczenie terminu badania i na przeprowadzenie badania w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy implikuje daleko idące negatywne konsekwencje. Skutkuje bowiem brakiem możliwości szybkiego przebadania osoby skierowanej na badania, co do której zdrowia istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia, oraz wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W konsekwencji osoba, która ze względu na stan zdrowia nie może kierować pojazdem, kieruje takim pojazdem i stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Innym przypadkiem jest zbyt długi czas oczekiwania na badanie we właściwym wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, co skutkuje nieprzedłożeniem odpowiedniego orzeczenia staroście i wydaniem decyzji o zatrzymaniu uprawnienia, mimo że osoba nie ma przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Zniesienie rejonizacji ułatwi osobom mającym poddać się badaniom w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy wybór ośrodka, który jest w stanie przeprowadzić badanie w najkrótszym czasie.

Przepis przejściowy. W § 14 projektu rozporządzenia wprowadzono przepis przejściowy, zgodnie z którym:

1) do postępowań w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - stosuje się przepisy rozporządzenia, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, przy czym czynności wykonane przed tym dniem zachowują ważność;

2) orzeczenia lekarskie wydane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane;

3) zaświadczenia potwierdzające odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów - zachowują ważność.

Termin wejścia w życie rozporządzenia został określony na 14 dni od dnia jego ogłoszenia. (jm)