Legislacja

Osiedlowi piraci parkingowi

29 czerwca 2021

Osiedlowi piraci parkingowi
(fot. Jolanta Michasiewicz)

Ważna kwestia, która niestety jest niezwykle powszechna, parkowania pojazdów na osiedlach mieszkaniowych. Oczywiście parkowania poza miejscami w tym celu wyznaczonymi. Czy można pobierać opłaty, zakładać blokady na koła pojazdów. Co można w obowiązującym porządku prawnym?

Sytuacja niestety bardzo częsta, powiedzmy nawet - powszechna: na osiedlu mieszkaniowym oczywiście pojazdów coraz więcej, natomiast miejsc do parkowania mniej. Niezgodnie z regulaminem i bez zezwolenia – często w bardzo dowolnych miejscach – mieszkańcy, pracownicy i klienci okolicznych biur i urzędów - jednak parkują swoje auta. Spółdzielnia czy wspólnota po wyczerpaniu ostrzeżeń i negocjacji, zakłada blokady unieruchamiające pojazd. I tu pojawia się problem. Otóż niestety, ale takie działanie pozostaje w wyłącznej kompetencji policji i straży miejskiej. Czy przywołany organ występujący w imieniu mieszkańców staje się bezradny? Otóż nie, pozostaje ścieżka sądowa: proces cywilny o bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Sytuacja. Przykładowa spółdzielnia mieszkaniowa wybrała tę pierwszą metodę, aby skłonić opornych do zaniechania praktyki parkowania na terenie osiedla, przecież mieszkaniowego. Mieszkańcy otrzymali karty parkingowe i jednocześnie wynajęto specjalistyczną firmę i ta zaczęła zakładać blokady, ich zdjęcie kosztowało 150 pln, a po tygodniu – nawet 200 pln, przewidziano także możliwość odholowania pojazdu na koszt właściciela. Taki przepis wpisano do tamtejszego „Regulaminu płatnych miejsc do parkowania”. Rozwiązanie nie było powszechnie akceptowane. Wzywano policję, która ograniczała się do pouczenia wobec faktu, iż kwestia dotyczyła umowy cywilnej i gruntu prywatnego. Ci bardziej konsekwentni skierowali sprawy cywilne do sądu. Problem trafił także do prokuratury. Ta skierowała do sądu pozew o ustalenie nieważności części zapisów umowy, pozwalających spółce zakładać blokady na koła pojazdów parkujących niezgodnie z zapisami regulaminu. - Żaden przepis prawa nie pozwala spółdzielniom mieszkaniowym, czy też wynajętym przez nie osobom fizycznym lub prawnym, na stosowanie blokad na koła pojazdu. Uprawnienia takie posiada tylko policja i straż miejska – skomentowałą prokurator Marta Zawada-Dybek, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Katowicach. Następnie sprawa trafiła do Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach oraz Sądu Okręgowego w Katowicach, ten uwzględnił powództwo prokuratury i unieważnił zapisy umowy. Sąd wskazał, iż środki stosowne przez spółkę są sprzeczne z dobrymi obyczajami i przekroczona została granica swobody umów przez strony umowy.

Wyroki sądowe. Niestety sądy nie są zgodne w kwestii legalności blokowania pojazdów. Wyroków jest kilka, a te różne. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 17 lipca 2015 r. (sygn. I ACa 274/15) stwierdził, że założenie blokady jest dopuszczalne na podstawie ważnie zawartej umowy i to nawet sposób dorozumiały. Kwestią rozstrzygającą miało być skuteczne poinformowanie przykładowego pirata parkingowego. Podobnie orzekł Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 12 czerwca 2019 r. (sygn. akt I ACa 918/18) uznając, że założenie blokady samochodu nie jest naruszeniem dóbr osobistych (prawem do wolności) zablokowanego kierowcy. Kolejny wyrok 23 czerwca 2017 roku wydał Sąd Okręgowy w Katowicach, który rozpoznawał apelację (sygn. akt IV Ca 314/17). Orzeczono, iż pojazd nie może być blokowany w sytuacji, gdy nie utrudnia ruchu ani nie zagraża bezpieczeństwu.

Porada prawna. Prawnicy wskazują, iż przepisy pozwalają pobierać opłaty za parkowanie na terenie spółdzielni/wspólnoty. Zasadą jest opracowania regulaminu i cennika, najlepiej dostępnych przy wjeździe na osiedle. Zdecydowanie – w obecnie obowiązującym porządku prawnym – nie wolno samowolnie zakładać blokad na koła, ani zlecać tej czynności. Tymczasem pozostaje droga sądowa. Prywatne blokady – NIE.

Podstawa założenia blokady na koła pojazdu – oczywiście przez uprawnionych - została unormowana w art. 130a ust. 9 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. (jm)

Źródła Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrok z 17 lipca 2015 r. Sygn. I ACa 274/15 Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrok z 12 czerwca 2019 r. Sygn. akt I ACa 918/18 Sąd Okręgowy w Katowicach, apelacja. Sygn. akt IV Ca 314/17