Ekspert wyjaśnia

Motorowerzysta bez prawa jazdy? Oni nie godzą się na to! "Nie przymykajmy oka”!

6 marca 2018

Motorowerzysta bez prawa jazdy? Oni nie godzą się na to! "Nie przymykajmy oka”!
Rafał Gajewski, dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Zielonej Górze mówił o działaniach WORD w Zielonej Górze na rzecz poprawy bezpieczeństwa motorowerzystów (fot. Krzysztof Chrobak)

Nowe możliwości szkolenia i egzaminowania w kat. AM (część 2)

Jak wcześniej pisaliśmy, w ubiegłym tygodniu z inicjatywy WORD we Włocławku oraz Fundacji Zapobieganie Wypadkom Drogowym odbyła się konferencja metodyczna „Nowe możliwości szkolenia i egzaminowania w zakresie kategorii AM prawa jazdy”. Pierwszym z mówców był dyrektor Wojewódzkiego Ruchu Drogowego w Zielonej Górze Rafał Gajewski. Swoją prezentację zatytułował: „Platforma szkoleniowa BRD w zakresie kat. AM” i w podtytule: „Działania WORD w Zielonej Górze na rzecz poprawy bezpieczeństwa motorowerzystów”. Dziękujemy za udostępnienie jej.

Diagnoza stanu dnia dzisiejszego: Postawiona została teza, iż młodzież powszechnie jeździ na motorowerach bez uprawnień. Dzieje się tak od chwili wprowadzenia w życie ustawy z 19 stycznia 2013 r. o kierujących pojazdami, która wprowadziła prawo jazdy kat. AM jednocześnie likwidując kartę motorowerową. I mamy takie oto skutki: rodzice, nauczyciele, policja „przymykają oko” na jazdę motorowerem bez uprawnień; młodzi kierowcy nabierają nawyku lekceważenia i łamania prawa i w tej sytuacji w przypadku zdarzeń komunikacyjnych mamy sytuację braku możliwości dochodzenia odszkodowania. I odnotowano drastycznie niską liczbę wydawanych na motorower uprawnień. Dla porównania: przed 2013 rokiem rocznie dyrektorzy szkół wydawali ok. 1000 kart motorowerowych i następnie: w 2013 r. WORDY wydały - 13 szt. Praw jazdy kat. AM, w 2014 r. - 62 szt., w 2015 - 77, 2016 - 136 i w 2017 - 156. A popyt na te pojazdy rośnie z roku na rok. Ze względu na małe zainteresowanie i niską opłacalność ubywa szkół nauki jazdy prowadzących szkolenie w zakresie prawa jazdy kat. AM.

Tak było. Przed 19 stycznia 2013 r. przygotowanie do jazdy w ruchu drogowym było prowadzone w gimnazjum w ramach przedmiotu technika prowadzonego w klasach 1, 2 po dwie godziny tygodniowo (64 godziny rocznie) przez nauczyciela wychowania komunikacyjnego. To niezwykle cenne lekcje prawa drogowego, po których pedagog wystawiał opinię (odpowiednik opinii psychologicznej) i tak 13 latek – za zgodą rodziców – mógł zdawać egzamin. Ten prowadził nauczyciel wychowania komunikacyjnego, policjant lub egzaminator WORD. Sprawdzano wiedzę teoretyczną (test lub egzamin ustny) i egzamin praktyczny – jazda po miasteczku ruchu drogowego, boisku lub placu poza ruchem drogowym. Dyrektor szkoły wydawał kartę motorowerową. Nie było to idealne rozwiązanie, albowiem: brakowało jednolitej bazy pytań do egzaminu teoretycznego i programu szkolenia, umiejętności praktyczne kandydat zdobywał samodzielnie, przygotowanie praktyczne, ale też egzamin nie odbywały się w ruchu drogowym, nie było nadzoru nad przebiegiem szkolenia i egzaminowania, nie było stosownej infrastruktury, w tym też pojazdów, właściwie każdy, kto się ubiegał o kartę motorowerową ją otrzymywał. Przypomnijmy przed 2013 r. rocznie wydawanych było ok. 1000 kart.

Tak jest. Szkolenie w zakresie kat. AM przeprowadzane jest przez uprawnione szkoły nauki jazdy (OSK): z wykorzystaniem odpowiedniej infrastruktury (plac manewrowy, pojazd) oraz jazd praktycznych w ruchu drogowym realizowanych najczęściej po przyszłej trasie egzaminacyjnej, szkolenie odbywa się na podstawie określonego w przepisach programu szkolenia w wymiarze minimum 10 godzin zajęć teoretycznych oraz minimum 10 godzin zajęć praktycznych, szkolenie prowadzone przez wykwalifikowanego instruktora nauki jazdy posiadającego uprawnienia w zakresie kategorii prawa jazdy A, Wiek wymagany 14 lat, Egzaminy w zakresie kat. AM przeprowadzane przez Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego: w woj. lubuskim przeprowadzane w siedzibach WORD (Gorzów Wlkp., Zielona Góra), przeprowadzany na podstawie instrukcji egzaminowania określonej w przepisach, złożony z części teoretycznej i praktycznej, cześć praktyczna realizowana jest na placu manewrowym i w ruchu drogowym na ściśle określonej trasie egzaminacyjnej podanej do publicznej wiadomości.

Niestety mamy tu problemy. Pierwszym z nich jest - jak to określił dyrektor Rafał Gajewski - wysoka trudność szkolenia AM spowodowana: utrudnioną komunikacją z młodzieżą (14 latki traktowani jak dorośli); niedostosowanymi do wieku i pokolenia metodami nauczania; koniecznością wielokrotnego dojazdu wraz z pojazdem na szkolenie praktyczne do miejscowości w której odbywać się będzie egzamin (najczęściej daleko od miejsca zamieszkania). Także: wysokimi kosztami szkolenia i egzaminowania AM: szkolenie - 600-900 zł w zależności od odległości od WORD, egzamin - 30 teoria zł, praktyka 140 zł + koszt ew. egz. poprawkowych, dojazdy do WORD, badanie lekarskie - 200 zł, zdjęcie - 30 zł, wydanie prawa jazdy - 100,50 zł. Łączne koszty to ok. 1100,00-2000 zł. Trudny okazuje się także egzamin w kat. AM z powodu: wysokiego tempa egzaminu teoretycznego; pytań egzaminu teoretycznego napisanych językiem dla dorosłych; zadań egzaminu praktycznego nakazujących jazdę szybką, dynamiczną, a więc niebezpieczną. I skutek taki: w 2013 r. wydano 13 praw jazdy kat. AM, w 2014 - 62; w 2015 - 77, w 2016 - 136, w 2017 r. 156. A popyt na tę kategorię pojazdów wciąż rośnie.

WORD w Zielonej Górze ocenia i proponuje: - Już wiemy, że aktualne wymogi są za „ostre”. Powstała bariera dla uzyskania prawa jazdy kat. AM postrzegana jako absurdalna - diagnozuje dyrektor. O skutkach powyżej. Od 25 lutego 2016 r. nowe przepisy uprościły wymagania dotyczące egzaminów kat. AM - m. in : rezygnacja z osiągania prędkości 30 km/h przy slalomie szybkim; skreślenie obowiązku wyznaczania trasy egzaminacyjnej; minimalny czas trwania egzaminu w ruchu drogowym skrócony z 25 do 10 minut na dostępnej infrastrukturze drogowej; egzamin możliwy także poza WORD’em.

I tu doszliśmy do najbardziej interesującej części prezentacji, czyli propozycji zmian, propozycji ratowania młodych kierowców, którzy uczestniczą w ruchu drogowym, z zagrożeniem zdrowia i życia. Wskazywane problemy WORD Zielona Góra konsultował z instruktorami osk. Od stycznia 2017 r. podjęto działania zmierzające do uruchomienia Platformy szkoleniowej BRD w zakresie kat. AM zawierającej dostosowane tej grupy wiekowej materiały szkoleniowe przygotowujące do egzaminu teoretycznego prawa jazdy kat. AM oraz przygotowujące uczniów do odbycia szkolenia praktycznego w Ośrodku Szkolenia Kierowców (OSK). Jej zasadom i rozwiązaniom poświęcimy odrębną informację. Przewidziane dalsze działania – wskazane przez dyrektora Rafała Gajewskiego - to:

- współpraca z Policją w zakresie motywowania kierowców AM do posiadania uprawnień;

- doskonalenie treści e-learningu oraz bazy pytań edukacyjnych (na podstawie informacji zwrotnych od uczniów i nauczycieli);

- doskonalenie metod prowadzenia konsultacji grupowych przez nauczycieli koordynatorów (zatrudniony dydaktyk, metodyk);

- aktywizacja i szkolenie doskonalące dla instruktorów nauki jazdy OSK prowadzących szkolenie jednośladów;

- popularyzacja projektu w samorządach w celu uzyskania przez uczniów wsparcia finansowego dla uzyskania kat. AM.

Trzymamy kciuki za podejmowane inicjatywy i działania. Będziemy szczegółowo o nich relacjonowali. (jm)